ABD Başkanı Donald Trump, ithal ürünlere uygulanan küresel gümrük vergisi oranını yüzde 10’dan yüzde 15’e çıkardığını duyurdu. Söz konusu karar, ABD Yüksek Mahkemesi'nin başkanın acil durum yetkilerini kullanarak vergi koyamayacağına dair verdiği iptal kararının hemen ardından geldi. Beyaz Saray, yeni tarifelerin 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi kapsamında yasal bir zemine oturtulduğunu açıkladı. Bu hamleyle birlikte ABD'nin dış ticaretindeki vergi yükü, küresel ölçekte yeniden belirlenmiş oldu.

ABD tarifeleri yüzde 10'dan 15'e çıkardı

Görsel

ABD Yüksek Mahkemesi'nin 20 Şubat 2026 tarihinde aldığı kararla, Trump yönetiminin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında uyguladığı tarifeler yetki aşımı gerekçesiyle iptal edildi. Mahkemenin 6-3 oy çokluğuyla aldığı bu kararın ardından Başkan Trump, gümrük vergilerini sürdürmek için alternatif yasal yollara başvurdu. İlk etapta yüzde 10 olarak açıklanan yeni küresel tarife oranı, hafta sonu yapılan güncellemeyle yüzde 15 sınırına çekildi.

Yeni vergi düzenlemesi, 1974 Ticaret Yasası’nın "Bölüm 122" hükümlerine dayandırılıyor. Bu madde, ABD Başkanı'na ciddi ödemeler dengesi açıklarını gidermek amacıyla 150 gün süreyle yüzde 15'e kadar geçici ithalat vergisi uygulama yetkisi tanıyor. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bu yetkiyi kullanarak dış ticaret açığını kapatmayı ve yerli üretimi teşvik etmeyi hedeflediğini belirtti.

Kararın uygulama takvimine göre, yüzde 15'lik yeni gümrük vergisi oranları 24 Şubat Salı günü saat 00:01 itibarıyla yürürlüğe girecek. Beyaz Saray tarafından yayımlanan bilgi notunda, kritik mineraller, enerji ürünleri, bazı tarım ürünleri ve temel ilaçların bu vergiden muaf tutulacağı listeler de yer aldı. Bu istisnalar dışındaki tüm ithal ürünler, menşe ülkesine bakılmaksızın yeni oran üzerinden vergilendirilecek.

Ekonomi çevreleri, gümrük vergilerindeki bu artışın ABD içindeki tüketici fiyatları ve küresel tedarik zinciri üzerindeki etkilerini analiz etmeye başladı. Özellikle Kanada, Meksika ve Çin gibi büyük ticaret ortaklarından gelen ürünlerin maliyetlerinde belirgin bir artış bekleniyor. Yüksek Mahkeme kararı sonrası ortaya çıkan 175 milyar dolarlık geçmiş vergi iadesi tartışmaları sürerken, yeni oranların hazine gelirlerine yıllık bazda önemli bir katkı sağlaması öngörülüyor.

Öte yandan, 150 günlük sürenin sonunda bu tarifelerin devam edebilmesi için ABD Kongresi'nin onayı gerekecek. Mevcut yasal çerçeve, başkanın bu yetkiyi süresiz olarak kullanmasına izin vermediği için Temmuz 2026 sonunda yeni bir hukuki sürecin veya yasama hamlesinin başlaması bekleniyor. Piyasalarda ise bu belirsizlik ortamı, dolar endeksi ve altın fiyatlarında dalgalanmalara neden olmaya devam ediyor.

Kaynak: Haberim.com.tr