Sıfır Atık Vakfı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı iş birliği kapsamında hayata geçirilen Sıfır Atık Festivali organizasyonunun resmi basın lansmanı, İstanbul Atatürk Havalimanı ev sahipliğinde geniş bir katılımla gerçekleştirildi. Sürdürülebilirlik, çevre diplomasisi ve enerji verimliliği konularının ulusal ve uluslararası ölçekte ele alındığı bu önemli lansmanda devlet kademelerinden ve sivil toplum kuruluşlarından üst düzey isimler bulundu. Toplantı kapsamında Türkiye'nin enerjideki dışa bağımlılığını azaltma stratejileri, küresel iklim hedefleri, yenilenebilir enerji yatırımları ve bina stoğunun dönüşümü gibi önemli başlıklar detaylı şekilde masaya yatırıldı. Gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma vizyonunun kurumsal adımlarından biri olan festivalin tanıtımında, kamunun ve özel sektörün ortak sorumluluklarına dikkat çekilerek geniş çaplı bir ulusal seferberlik çağrısı yapıldı.

Sıfır atık festivali öncesi lansman buluşmasıGörsel

İstanbul Atatürk Havalimanı bünyesinde düzenlenen ve Enerjide Verimlilik, Gelecekte Dönüşüm ana temasıyla kamuoyuna duyurulan Sıfır Atık Festivali öncesinde gerçekleştirilen basın lansmanı, çok sayıda davetlinin katılımıyla tamamlandı. Gerçekleştirilen bu kritik lansman programına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yanı sıra, İstanbul Valisi Davut Gül, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile çok sayıda bürokrat, uzman ve davetli topluluğu katılım sağladı. Programda, çevre bilincinin tabana yayılması ve enerji kaynaklarının israf edilmeden verimli bir şekilde kullanılmasına yönelik atılacak stratejik adımlar kurumsal temsilciler tarafından tek tek açıklandı.

Küresel bir çevre markası olarak sıfır atık hareketi

Basın lansmanında kürsüye gelerek katılımcılara hitap eden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, çevre ve sürdürülebilirlik alanında Türkiye'nin katettiği mesafeyi ve dünya genelindeki öncü rolünü vurguladı. Sıfır Atık Hareketi'nin tarihsel gelişimine ve uluslararası diplomasi boyutuna değinen Bakan Alparslan Bayraktar, konuşmasında aynen şu ifadeleri kullandı:

"Bugün geleceğe dair bir vizyonun, ortak bir sorumluluğun ve küresel bir dönüşüm hareketinin parçası olmak için biraradayız. 2017 yılında Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi, bugün artık yalnızca Türkiye’nin değil, dünyanın sahip çıktığı büyük bir çevre ve sürdürülebilirlik markasına dönüşmüş durumda. Bu vizyon sayesinde 30 Mart, Birleşmiş Milletler nezdinde 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' olarak ilan edilmiş; Bu anlamda Türkiye, çevre diplomasisinin öncü ülkelerinden biri haline gelmiştir. 1-7 Haziran Sıfır Atık Haftası kapsamında İstanbulumuz, bu küresel hareketin merkezi olacak. Bu çerçevede 4-7 Haziran tarihleri arasında Atatürk Havalimanı’nda Sıfır Atık Festivali’ni ilk kez bu sene düzenleyeceğiz. Bu festivalde birçok vatandaşımızı çevre, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik yaşam konusunda bilinçlendirecek çok kapsamlı bir organizasyon olacak. Biz de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı olarak, saygıdeğer Hanımefendi'nin himayelerinde, Sıfır Atık Vakfımızla birlikte, "Enerjide Verimlilik and Gelecekte Dönüşüm" sloganıyla düzenlenecek bu festivalde; evlerimizde, iş yerlerimizde, sanayide, ulaşımda, tarımda hayatın ve ekonominin tüm alanlarında enerji verimliliği ve sıfır atık anlayışını toplumumuzla buluşturmayı hedefliyoruz. Bir anlamda eğlenirken öğrenmeyi mümkün kılacak bir sürdürülebilirlik buluşması olacak"

Dünyada bir ilk yenilenebilir kaynak sertifikalı festival

Enerji verimliliği kavramı ile sıfır atık yaklaşımının birbirini tamamlayan koparılamaz iki parça olduğunu belirten Bakan Alparslan Bayraktar, her iki uygulamanın temelinde de kaynakların israf edilmemesi felsefesinin yer aldığını söyledi. Festivalin teknik altyapısına dair dünyada bir ilkin gerçekleştirileceğini müjdeleyen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, konuya ilişkin açıklamalarını şu sözlerle sürdürdü:

" Enerji verimliliğiyle sıfır atık, aslında adeta siyam ikizi gibi. Bir anlayışın iki temel unsuru. Her ikisinin merkezinde de israfın önlenmesi var, kaynakların doğru kullanılması var ve nihai olarak da sürdürülebilir bir kalkınma hedefi var. Dolayısıyla bu ulusal seferberliği şimdi küresel bir eylem haline dönüştürmekle alakalı da çalışıyoruz. İnanıyorum ki bu Sıfır Atık Festivali'nin de bu hedefimize ulaşma noktasında bizlere önemli bir katkı yapacak durumda. Bu festivalin başka bir özelliği var; dünyada bir ilke de bu anlamda ev sahipliği yapmış olacağız. Festival boyunca kullanılacak elektrik, tamamı yenilenebilir kaynaklardan sağlanacak ve bu durum YEK-G belgeleriyle doğrulanmış olacak. Böylece dünyanın ilk YEK-G, Yenilenebilir Kaynak Sertifikalı festivali olmuş olacağız. Bu organizasyon sadece bugünü değil, geleceği de şekillendirme iddiası taşıyor. Çünkü enerjide verimlilik, aynı zamanda kaynakta tasarruf ve geri dönüşüm, Türkiye'nin enerjide bağımsızlık hedefinin de temel unsurları. COP31 hareketinin, sıfır atık hareketinin COP31 sürecinde çok daha güçlü bir küresel karşılık bulacağına da yürekten inanıyorum"

Türkiye'nin enerji faturası ve dışa bağımlılıkla mücadele

Türkiye'nin son çeyrek asırlık dönemde gösterdiği ekonomik ve toplumsal büyümeye paralel olarak elektrik talebinin de ciddi oranda katlandığını ifade eden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, gelecekte bu talebin daha da yükseleceğini öngördüklerini belirtti. Ülke ekonomisinin önündeki en büyük yapısal problemlerden birinin dışa bağımlılık olduğunu savagely ve bunu düşürmek için yoğun bir mesai harcadıklarını anlatan Bakan Bayraktar, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Türkiye son 20 yılda 25 yılda sadece elektrik talebi 3 kat artmış bir ülke ve bundan sonraki süreçte bunun daha da artacağını öngörüyoruz. Türkiye'nin bu alanda önemli açmazlarından bir tanesi bizim bütün gayretimiz Türkiye'nin enerjideki dışa bağımlılığını düşürme meselesi. Türkiye 2022 yılında yaklaşık 96,5 milyar dolar enerji faturası ödedi. Bu, ekonomimiz üzerinde çok büyük bir yük; vatandaşlarımız üzerinde çok büyük bir yük. Ekonomimizin önemli kırılganlık alanlarından bir tanesi, çok önemli bir ithalat kalemi. Bu 60, 70 milyar dolarlara geldi ama bu yıl malum çevremizde yaşanan savaş, dünyada küresel ölçekte enerji krizi, bu sene enerji faturamızı daha yukarı götürecek gibi gözüküyor. Dolayısıyla bizim bu artan talebi karşılarken bir taraftan da enerji ithalatımızı düşürmeye dönük tedbirlerimiz var. Yerli enerji, yenilenebilir enerji kaynaklarını devreye alma gibi önemli çözüm önerilerimiz var, çözüm çabalarımız var"

Net sıfır emisyon hedefi ve milyar dolarlık enerji yatırımları

Cumhurbaşkanlığı tarafından ilan edilen 2053 yılı net sıfır emisyonlu ekonomi vizyonunun uzun vadeli ve köklü bir dönüşüm gerektirdiğini belirten Bakan Alparslan Bayraktar, bu hedefin toplumsal ve ekonomik hayatın her alanında alışkanlıkların değişmesi anlamına geldiğini ifade etti. Yatırım programları ve gerçekleşme oranları hakkında teknik veriler sunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, konuşmasında şunları dile getirdi:

"Bir taraftan da sıfır emisyonlu veya karbon nötr bir emisyonlu ekonomi haline gelme hedefimiz var. Kamu ve özel sektör dahil 20 milyar doların üzerinde bir yatırım hedefimiz var bu ikinci programda. 2024-2025 yani gerçekleşen 2 yıla baktığımızda, hedeflerimizin yüzde 130 üzerinde bir gerçekleşme görüyoruz. Hem yatırım anlamında yaklaşık 7,6 milyar dolarlık enerji verimliliğinde ülke olarak Türkiye, hem özel sektörü hem kamu olarak yatırım yapmış durumda. Dolayısıyla belirlediğimiz hedef doğrultusunda gidiyoruz."

Bakan Alparslan Bayraktar, konuşmasının devamında net sıfır hedeflerinin büyüklüğünü ve yenilenebilir enerji alanındaki rekor çalışmaları şu şekilde aktardı:

"Bir taraftan da Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu 2053'te Türkiye'nin net sıfır bir ekonomi olma hedefi var. Bu, bütün bu anlattıklarımdan daha da zorlu bir hedef aslında. Çünkü 2053 net sıfır demek, bugün hayatımızda bildiğimiz, alışageldiğimiz, yaptığımız ne varsa onun değişmesi demek. Ekonominin bütün alanlarında bu değişime ihtiyaç duyuyoruz demek. Dışa bağımlılığı düşürüp ve Türkiye'yi enerjide bağımsız kılma hedefimiz var. Bir taraftan da sıfır emisyonlu veya karbon nötr bir emisyonlu ekonomi haline gelme hedefimiz var. Kamu ve özel sektör dahil 20 milyar doların üzerinde bir yatırım hedefimiz var bu ikinci programda. 2024–2025 yani gerçekleşen 2 yıla baktığımızda, hedeflerimizin yüzde 130 üzerinde bir gerçekleşme görüyoruz. Hem yatırım anlamında yaklaşık 7,6 milyar dolarlık enerji verimliliğinde ülke olarak Türkiye, hem özel sektörü hem kamu olarak yatırım yapmış durumda. Dolayısıyla belirlediğimiz hedef doğrultusunda gidiyoruz. Enerjisini verimli kullanan bir Türkiye'ye ihtiyaç var, dediğim gibi ekonominin bütün alanlarında. 2025 de bir rekor yılı oldu; 8 bin 200 megavatın üzerinde yenilenebilir enerji, ağırlıklı güneş ve rüzgar olmak üzere, içerisinde biyokütle santrallerinin de olduğu yeni kaynakları, new enerji kaynaklarımızı devreye almış olacağız. Bunlarla beraber inanıyorum ki bu başta ifade ettiğim o üç hedefe artan enerji talebimizi karşılamak, emisyonlarimizi düşürmek ve Türkiye'nin dışa bağımlılığını bu anlamda azaltmakla alakalı çok önemli katkılar yapacak"

Eski konut ve bina stoğunun enerji verimliliğine uygun dönüşümü

İkinci Ulusal Enerji Eylem Planı kapsamında kamu kurumları için belirlenen tasarruf hedeflerine ve mevcut yapı stoğunun durumuna değinen Bakan Alparslan Bayraktar, binaların dönüştürülmesinin stratejik bir öncelik olduğunu kaydetti. Türkiye genelindeki eski yerleşimlerin durumunu özetleyen Bakan Bayraktar, şu yasal açıklamalarda bulundu:

"Sayın Cumhurbaşkanımızın bir genelgesi var. 2030'a kadar bu İkinci Ulusal Enerji Eylem Planımızda kamu kurumlarında yüzde 30'luk bir enerji tasarrufu hedefimiz var. Bu anlamda binalarımızın yapılması, yeni binaların buna uygun hale getirilmesi ve eski binaların da bir anlamda dönüşmesi en önemli hedeflerimizden bir tanesi. Eski bina stokunun dönüşümü en önemli konumuz açıkçası. Türkiye'de 30-40 milyon civarında önemli eski konut stoku var, bina stoku var kamu başta olmak üzere. Bunların birçoğunun da aslında enerji verimliliğine uygun olmadığını görüyoruz. Bunların dönüşümü en önemli hedeflerimiz içerisinde yer alıyor. Bunun ülkemiz için ne kadar hayati olduğunu vurgulayarak bu programlarla hem Türkiye olarak tarihin en önemli sivil toplum hareketlerinden bir tanesi sıfır atık, küresel bir artık marka olmuş. Biz istiyoruz ki enerji verimliliğiyle sıfır atık böyle iç içe bundan sonra da hem Türkiye'de hem yurt dışında çok daha farklı bir noktaya, çok daha ileri bir noktaya gelmiş olacak ve COP31 yılında Türkiye, dünyaya buradan çok önemli bir mesaj verecek"

İstanbulun sıfır atık başkenti yapılması hedefi ve stratejik önemi

Lansman programında söz alan İstanbul Valisi Davut Gül, yürütülen sıfır atık çalışmalarının küresel çaptaki diplomatik ve kültürel etkilerine dikkat çekti. İstanbul'un bu hareketin ana merkezi haline getirilmesi için gerekli tüm idari tedbirlerin alındığını belirten Vali Davut Gül, şu ifadeleri kullandı:

" Muhterem Hanımefendi'nin vizyonuyla, liderliğiyle bu topraklarda oluşan sıfır atık farkındalığı dünyada küresel bir yer elde etti. 120'den fazla yabancı bakanımız bu foruma gelecek. Amacımız, sizlere daha önce de söyledik, İstanbulumuzu sıfır atığın başkenti yapmak. Bizim köklerimizden gelen ve daha geçen hafta Fetih Haftası'ydı. Fethin kuşatıcılığı, kapsayıcılığı, hoşgörüsü, farklılıkları zenginlik olarak sayması, bizim vakıf kültürümüz, israf etmeme aslında sıfır atığın da temellerini oluşturan bir hareket. Buraya gelindiğinde paranın geçmediği ailece gençlerle çocuklarla annenin, babanın el ele tutuşup birlikte vakit geçirebilecekleri ve bunu tekrarlamak isteyebilecekleri bir deneyim gerçekleşecek. Burada yapılan etkinliklere vatandaşlarımızın, hemşerilerimizin teveccühü çok fazla. Dolayısıyla da 2-3 gün içerisinde 1-2 milyon kişi ziyaretçi olarak geldiğinde kendi içerisinde bir yoğunluk oluşabiliyor. Tedbirleri aldık; ama işin açıkçası yoğunluk olması da hemşehrilerimizi bezdirmeden bir yoğunluk olması da bizleri mutlu eden, o talebin tabandan gelmesi bizleri de memnun eden birşey. Bu iş sadece bir sosyal, kültürel faaliyet değil. Bunun ekonomik boyutu var, sağlığı ilgilendiren boyutu var; daha da önemlisi ülkemizin yumuşak gücü. Nasıl savunma sanayisi stratejikse, Sıfır Atık Hareketi de aynı savunma sanayii gibi stratejik. Dünyanın her tarafında aslında bizi, itibarımızı daha da yükselten, daha da koruyan, bu topraklarda var olanı sahiplendiğimiz için ticarette, turizmde, her alanda bizi güçlü kılan bir hareket.O açıdan da eğlence var, tasarruf var; etkinliklerde iyi vakit geçirme var. Ailenin güçlenmesi var. Biraz da gelindiğinde o yoğunluk var; ama olabildiğince de tedbirleri aldık"

İstanbul genelinde bin beş yüzden fazla etkinlik planlaması

Lansmanın son bölümünde konuşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, festival ve forum organizasyonlarının uluslararası katılım verilerini ve İstanbul genelindeki etkinlik planlamasını paylaştı. Katılımcı ülke sayısında geçen yıla oranla büyük bir artış yaşandığını belirten Samed Ağırbaş, organizasyon detaylarını şu istatistiki ve idari verilerle aktardı. Geçtiğimiz yıl ilki düzenlenen Sıfır Atık Forumu'na 108 farklı ülke katılım sağlamışken, bu yıl 4-7 Haziran tarihleri arasında düzenlenecek olan Sıfır Atık Forumu'na toplamda 183 ülke katılım gösterecektir. Uluslararası delege düzeyinde 120'den fazla bakan, 200'den fazla belediye başkanı ve 183 ülkeden 5 binden fazla misafir İstanbul'da ağırlanacaktır. İstanbul Sıfır Atık Haftası kapsamında kentin 39 ilçesinde vatandaşların katılımına açık olacak bin 500'den fazla tematik etkinlik hayata geçirilecektir. Atatürk Havalimanı'nda düzenlenecek olan büyük Sıfır Atık Festivali bünyesinde ise 1 milyon hemşehrinin ziyaretçi olarak katılması hedeflenmektedir. Samed Ağırbaş konuşmasını, "İstanbul Sıfır Atık Haftası kapsamında vatandaşlarımızla beraber İstanbul'un 39 ilçesinde bin 500'den fazla etkinlik hayata geçecek. Bu hafta boyunca hedefimiz çok net. İstanbul'u sıfır atığın küresel başkenti yapma yolunda dev bir adım atmak. Bu vizyonu iki büyük sütun üzerine inşa ettik. Birincisi, uluslararası düzeyde gerçekleştireceğimiz Sıfır Atık Forumu. Geçtiğimiz yıl ilkini düzenlediğimiz Sıfır Atık Forumu'na 108 ülke katılmıştı. Bu yıl 4-7 Haziran tarihleri arasında düzenleyeceğimiz Sıfır Atık Forumu'na 183 ülke katılıyor. 120'den fazla bakan bekliyoruz, 200'den fazla belediye başkanı, 183 ülkeden 5 binden fazla misafir İstanbul'a gelecek. Sıfır Atık festivalimize 1 milyon hemşehrimizi bekliyoruz. Burada konserlerimiz, etkinliklerimiz, atölye çalışmalarımız var. Temel hedefimiz enerji verimliliğini bu topraklarda yaygınlaştırmak ve bu bağlamda yapacağımız çalışmalarla ülkedeki enerji sarfiyatını aşağı çekmek istiyoruz" ifadeleriyle tamamladı. Yapılan tüm bu resmi açıklamalar ve kurumsal planlamalar, Türkiye'nin enerji verimliliği ve sıfır atık ilkelerini toplumsal bir yaşam kültürü haline getirme konusundaki kararlılığını net bir şekilde göstermektedir. Atatürk Havalimanı'nda gerçekleştirilecek olan bu büyük buluşma, hem ekonomik tasarruf bilincini artırmayı hem de küresel iklim diplomasisinde Türkiye'nin yumuşak gücünü tüm dünyaya bir kez daha ilan etmeyi hedeflemektedir.