Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, başkent Ankara'da düzenlenen Sayıştay'ın 164'üncü Kuruluş Yıl Dönümü Töreni'ne katılarak devlet idaresi, mali denetim ve kamu kaynaklarının kullanımı üzerine önemli açıklamalarda bulundu. Tören kapsamında Sayıştay'ın tarihi kökenlerine, kamusal alandaki denetim yükümlülüklerine ve son dönemde yaşanan yerel yönetim tartışmalarına değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, kamu malının korunmasının önemini vurguladı. Konuşmasında geçmiş dönemlerdeki ekonomik krizlere, vesayet odaklarının ve antidemokratik müdahalelerin Türkiye ekonomisine getirdiği mali yüklere dikkat çeken Erdoğan, Sayıştay'ın denetim yetkisinin artırılmasına yönelik yasal reformları da hatırlattı. Tören, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasının ardından gerçekleştirilen karşılıklı hediye takdimi merasimi ile resmi olarak sona erdi.

Sayıştay başkanlığının tarihi kökleriGörsel

Ankara'da gerçekleştirilen resmi programda konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, devletin en köklü kurumlarından biri olarak nitelendirdiği Sayıştay Başkanlığının kuruluş yıl dönümünü kutladı. Kurumun geçmişine dair tarihsel bilgiler paylaşan Erdoğan, "Devletimizin en köklü kurumlarından biri olan Sayıştay Başkanlığımızın 164'üncü seneidevriyesinin, Sayıştay ailesi başta olmak üzere ülkemiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Sayıştay, her ne kadar Sultan Abdülaziz Han'ın irade-i seniyyesiyle Divan-ı Muhasebat adıyla 29 Mayıs 1862'de ihdas edilse de kökleri çok daha eskilere uzanıyor. Divan-ı Muhasebat'ın temelleri; Karahanlılardan Selçuklu ve Gaznelilere, geçmişte kurduğumuz devletlerde mali denetim vazifesini yerine getiren Divan-ı İşraf kurumuna dayanıyor. Neredeyse 1200 yıllık köklü bir birikimden, hafıza ve kurumsal tecrübeden söz ediyoruz. Bu yönüyle Sayıştay Başkanlığımız, devletimizin devamlılık ilkesinin kurumsal anlamda ete kemiğe büründüğü bir müessesedir" ifadelerini kullandı. Sayıştay'ın üstlendiği yasal görevlere değinen Erdoğan, kamuda hesap verme sorumluluğu ile mali şeffaflığa katkı sağlamak amacıyla denetim, yargı ve rehberlik faaliyetlerini yürüten kurumu tebrik ederek tüm çalışanlarına muvaffakiyetler diledi. Kurum bünyesinde geçmişte görev yapmış olan personeli de anan Erdoğan, "Bu çatı altında devletine ve milletine hakkıyla hizmet eden, dünya defterini kapatıp ebedi aleme irtihal eden Sayıştay mensuplarımıza Cenabıallah'tan rahmet niyaz ediyorum. Bugüne kadar Sayıştay'da vazife üstlenmiş, bu kuruma yıllarca emek vermiş; bilgisiyle, birikimiyle, en önemlisi de kutsal bir mesuliyet bilinciyle bu ailenin yeni fertlerine örnek olmuş emekli Sayıştay mensuplarına şükranlarımı ifade ediyorum. Görevlerini yüksek bir şuurla ve geçmişten devraldıkları bu zengin mirasın hakkını tam olarak ifa eden halihazırdaki Sayıştay çalışanlarına vazifelerinde üstün başarılar temenni ediyorum" şeklinde konuştu.

Popülizmin mali etkileri ve geçmişteki kamu zararları

Toplumsal yapının sağlıklı bir şekilde işleyişini sürdürebilmesi ve gelecek nesillere aktarılabilmesi için belirli kurumların inşa edilmesinin ve korunmasının yasal bir zaruriyet olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, devlet mekanizmasının da bu temel müesseselerin başında geldiğini belirtti. İdari felsefeye yönelik değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, "Devletin sebebi vücudu, varlık gayesi evvelemirde adalettir. Devamında emniyettir. Son noktada huzur ve selamettir. Tabii şurası da önemlidir; bizim zihin haritamızda bu kavramların her biri, insanı ve toplumu merkeze alarak şekillenmiştir. Adaleti mülkün, devletin temeli olarak gören ecdat, tam da bu yüzden 'insanı yaşat ki devlet yaşasın' demiştir. Buradan hareketle devletlerin kudreti hem beşeri sermayenin hem de mevcut kaynakların hikmeti de kuşatan rasyonel bir bakış açısıyla değerlendirilmesine bağlıdır. Kaynaklarını etkin ve verimli kullanamayan devletlerin muktedir ve müessir olması elbette mümkün değildir. Bunun için kamu maliyesinin iyi yönetilmesi büyük önem arz ediyor" dedi. Türkiye'nin mali geçmişinde yaşanan aksaklıklara ve ekonomik yönetim hatalarına değinen Erdoğan, "Biz Türkiye olarak geçmişte savrukluğun, özensizliğin, popülizmin sıkıntısını çok çekmiş bir ülkeyiz. Milletin dişinden tırnağından artırdığı kaynakların nasıl har vurup harman savrulduğunu gayet iyi hatırlıyoruz. SSK'nın göz göre göre nasıl batırıldığını, bankaların içinin nasıl boşaltıldığını, devletin hazinesinin nasıl hortumlandığını, rantiyenin halkın cebinden nasıl palazlandığını hiçbirimiz unutmadık" açıklamasında bulundu.

Vesayet teşebbüslerinin ekonomiye getirdiği doğrudan yükler

Kamu maliyesinin istikrarına en büyük zararı veren unsurların başında antidemokratik müdahalelerin ve vesayet odaklarının geldiğini savunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçmişte yaşanan askeri darbe ve terör olaylarının finansal bilançolarını paylaştı. Yakın tarihteki müdahalelere atıfta bulunan Erdoğan, "Geçen hafta 66'ncı yıl dönümü geride kalan 27 Mayıs 1960 darbesinden başlayarak, tüm antidemokratik müdahaleler bu ülkeye milyarlarca dolar zarar vermiş, halkımızı fakirleştirmiş, Türkiye'yi geride bırakmıştır. En son FETÖ'nün elebaşılığını yaptığı 15 Temmuz kanlı darbe girişiminin Türk ekonomisine faturası, 350 milyar dolardan fazladır. Milli iradeyi gasbetmeye çalışan darbeciler, bunda muvaffak olamasalar dahi her bir vatandaşımızın cebinden binlerce dolar gasbetmişlerdir. Yine bir darbe girişimi olan Gezi olaylarının doğrudan maliyeti 1,5 milyar doları, dolaylı maliyeti ise on milyarlarca doları bulmaktadır" dedi. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı tartışılırken bu tarihsel ve siyasal olayların mali etkilerinin de hesaba katılması gerektiğini söyleyen Erdoğan, "Kamu kaynaklarının halkın yararına olacak şekilde kullanılmasından bahsederken bunların da hesaba katılması gerektiğine inanıyorum. İster sokak olayları ister FETÖ vari terör örgütleri, isterse cuntacılar vasıtasıyla olsun; milli iradeyi hedef alan vesayet teşebbüslerinin ülkemize ve milletin kesesine verdiği zarar, maalesef yeterince tartışılmıyor. Türkiye'nin her türlü vesayet odağına karşı mücadelesi, aynı zamanda bu yüklerden de tamamen kurtulma mücadelesidir. İnşallah bu mücadele zafere ulaşınca ülkemizin ekonomik şahlanışı daha da hızlanacak, milletin kaynakları milletin cebine daha fazla akacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

Kamu kaynaklarının kullanımı ve yerel yönetimlerdeki skandallar

Milli iradenin ve kamu kaynaklarının korunmasının idari bir yükümlülük olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, kamuda görev yapan her kademedeki personelin harcamalar konusunda yüksek bir hassasiyet göstermesi gerektiğini belirtti. Vatandaşların haklarının korunmasının devletin kırmızı çizgisi olduğunu vurgulayan Erdoğan, konuya ilişkin tavrını şu sözlerle aktardı: "Milli iradenin savunulmasını nasıl namus borcu olarak görüyorsak; kamu malının israf edilmesine, yasa dışı ve usulsüz yollarla istismar edilmesine, bilhassa ikbal hesaplarına merdiven yapılmasına da göz yummuyoruz. Bu konuda bizim tavrımız, duruşumuz gayet nettir. Kamu malında 86 milyon vatandaşımızın her birinin hakkı vardır. Garip gurebanın, tüyü bitmemiş yetim ve öksüzün payı vardır. Beytülmal aynı zamanda gelecek kuşakların bizlere emanetidir. Makamı, ünvanı, mevki ne olursa olsun kamuda görevli tüm personelin kaynak kullanırken hassasiyetle hareket etmesi bizim kırmızı çizgimizdir. Görevi veya konumu icabı kamu personeline tahsis edilen kaynaklar, kimsenin babasının malı değildir. Kapısının üstünde ne yazarsa yazsın, hiçbir kamu görevlisi bunu şahsi cüzdanı gibi kullanamaz, kullanmamalıdır. Biz buna izin veremeyiz." Son dönemde yerel yönetimlerde meydana gelen hadiselere tepki gösteren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Hele hele son dönemde kimi zaman hayretle, kimi zaman utançla takip ettiğimiz yerel yönetimler merkezli skandallar asla mazur görülemez. Her kim olursa olsun; milletin emanetini ganimet olarak görenlerle hukuk ve yasalar çerçevesinde mücadele etmek, bizlerin boynunun borcudur. Unutmayın, ödediği verginin en yüksek kalitede hizmete dönüşmesini bekleyen 86 milyon vatandaşımıza karşı hepimiz sorumluyuz" dedi. Sayıştay'ın geleceğe yönelik stratejik önemine değinen Erdoğan, kurumdan beklentilerini şu sözlerle özetledi: "Sayıştay'dan beklentimiz; bir taraftan yargı ve denetim faaliyetiyle halkın emanetine sahip çıkarken, diğer taraftan rehberlik çalışmalarıyla Türkiye Yüzyılı'nın inşasına aktif katkı yapmasıdır. Ulusal stratejilerin hazırlanması başta olmak üzere Sayıştay'ımızın, idarenin takdirini de gözeterek hazırlayacağı raporlara duyulan ihtiyaç günden güne artıyor. Farklı kurumları, süreçleri ve yöntemleri aynı anda görebilme imkanına sahip Sayıştay'ımızın veriye dayalı, sistem bazlı ve katma değer odaklı bir yaklaşımla daha nice yıllar milletimize ve devletimize önemli hizmetler sunacağına inanıyorum."

Sayıştay kanunu ve denetim yetkisinin genişletilmesi

Modern kamu yönetimi sistemlerinin şeffaflık, hesap verilebilirlik ve vatandaş odaklılık ilkeleri üzerine inşa edildiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, denetim mekanizmalarının sıkılığı ile kamu hizmetlerinin verimliliği arasında doğrudan bir korelasyon bulunduğunu ifade etti. Ekonomik büyüme, refah seviyesinin artırılması, toplumsal huzur ve güven ortamının tesis edilmesinin doğrudan kamu maliyesinin doğru yönetilmesiyle ilişkili olduğunu söyleyen Erdoğan, son 23 yıllık süreçte bu doğrultuda atılan adımları aktardı. Erdoğan, "Bu sistemde mali denetim ne kadar sıkı, planlı ve sonuç odaklı olursa kamu hizmetleri de o kadar verimli olur. Ekonominin büyümesi, refah seviyesinin yükselmesi, huzur ve güven ikliminin her alanda tesis edilmesi, kamu maliyesinin yönetim ve denetimiyle doğrudan ilişkilidir. Sayıştay, burada da kritik rol oynamaktadır. Son 23 yılda attığımız adımlarla Sayıştay'ın kapsama alanını daha da genişlettik. Özellikle 2010'da çıkardığımız 6085 sayılı kanunla Sayıştay'ımızı 21'inci yüzyılın ihtiyaçlarına cevap veren, uluslararası standartlara göre şekillenen bir yapıya kavuşturduk. Bu düzenleme ile Sayıştay Başkanlığımızın yüksek denetim organı ve yüksek hesap yargı merci olarak kendisini yenilemesini sağladık. Anayasal hukuk devletini güçlendirme yönünde hayata geçirdiğimiz demokratikleşme reformları sayesinde Sayıştay, kamu kaynağı kullanan kurum ve kuruluşları denetleme yetkisine sahip oldu" şeklinde konuştu.

Kurumsal dijital dönüşüm ve Türk dünyası sayıştaylar birliği

Sayıştay Başkanlığının teknolojik altyapısını yenileyerek çağın gereksinimlerine uygun hale getirdiğini ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, kurumun üç temel alanda büyük bir dönüşüm gerçekleştirdiğini bildirdi. Kamu yönetimindeki verimlilik çalışmalarını desteklediklerini belirten Erdoğan, "Sayıştay; dijital denetim, yeni teknolojilerin sisteme entegrasyonu ve veri analitiğinin yaygınlaştırılması olmak üzere her birini destekler nitelikteki üç alanda önemli bir dönüşüme imza etti. Kamu yararı üretmeyen bürokratik süreçleri devre dışı bırakılarak, verimliliği artırmaya dönük her çabayı son derece kıymetli buluyoruz" dedi. Kurumun uluslararası düzeyde yürüttüğü ortaklıklar ve diplomatik açılımlar hakkında da bilgi veren Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçen yıl kurulan uluslararası birliğe dair memnuniyetini şu sözlerle dile getirdi: "Geçtiğimiz kasım ayında; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan sayıştaylarının katılımıyla İstanbul'da kurulan Türk Devletleri Sayıştaylar Birliği'nden büyük memnuniyet duyuyoruz. Ülkemizin üç yıl boyunca dönem başkanlığını yürüteceği birliğin, Türk dünyasıyla ilişkilerimize farklı bir boyut kazandıracağına inanıyorum. İnşallah sonbaharda ülkemizin ev sahipliğinde düzenleyeceğimiz Türk Devletleri Teşkilatı 13'üncü Liderler Zirvesi ile yeni bir dönemin kapılarını aralayacağız." Ankara'da gerçekleştirilen ve devlet erkanının da katılım gösterdiği bu anlamlı tören, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türk dünyası vizyonu ve kurumsal başarı temennilerini içeren hitabının tamamlanmasının ardından, günün anısına binaen idari yetkililer tarafından takdim edilen resmi hediyelerin kabul edilmesiyle birlikte son buldu.