Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye ile Kazakistan arasındaki sarsılmaz bağların ekonomik ve stratejik yansımalarını değerlendirmek üzere katıldığı iş forumunda, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolar barajına dayandığını duyurdu. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile bir araya gelerek ikili ilişkileri güçlendiren 13 farklı stratejik belgeye imza atan Erdoğan, ticaret hacmi için konulan 15 milyar dolarlık hedefe emin adımlarla ilerlediklerini belirtti. Savunma sanayisinden enerjiye, ulaştırmadan yapay zekaya kadar çok geniş bir yelpazede iş birliği iradesinin ortaya konulduğu programda, Türk müteahhitlerin ve yatırımcıların Kazakistan’ın kalkınma hamlesindeki kritik rolü bir kez daha tescillendi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Orta Asya’nın en büyük ekonomisi haline gelen Kazakistan’ın her zaman destekçisi olacaklarını vurgulayarak, iki kardeş ülkenin ortak geleceğini inşa edecek projeler için iş dünyasına tarihi bir çağrıda bulundu.

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 10 milyar dolara ulaştıGörsel

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye-Kazakistan İş Forumu'nda yaptığı kapsamlı konuşmada, iki ülke arasındaki ekonomik entegrasyonun ulaştığı tarihi seviyeleri verilerle paylaştı. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’e nazik ev sahipliği ve iş birliği iradesi için teşekkür ederek sözlerine başlayan Erdoğan, kardeş Kazak halkının geçmiş bayramlarını ve milli günlerini tebrik etti. Erdoğan, “Kazakistan’la karşılıklı güvene dayalı güçlü bir ortaklığımız sayesinde ticaret hacmimiz geçtiğimiz yıl sonu itibarıyla 10 milyar dolara yaklaştı” diyerek, bu başarının sadece rakamlardan ibaret olmadığını, aynı zamanda sarsılmaz bir kardeşliğin nişanesi olduğunu ifade etti. Sayın Tokayev’in liderliğinde yürütülen kapsamlı reform programının Kazakistan için büyük bir şahlanışın itici gücü haline geldiğini memnuniyetle müşahede ettiklerini belirten Erdoğan, Kazakistan’ın bağımsızlığının 35’inci yılında ulaştığı seviyenin Türk dünyası için bir gurur kaynağı olduğunu söyledi. Sabah saatlerinde gerçekleştirilen baş başa ve heyetler arası görüşmelerde ortak gündemdeki pek çok kritik konunun masaya yatırıldığını aktaran Cumhurbaşkanı, bu görüşmeler neticesinde ikili iş birliğini kurumsal bir zemine oturtacak 13 farklı belgenin imzalandığını hatırlattı. İş forumunun, imzalanan bu belgelerin sahada karşılık bulması adına büyük bir katalizör görevi göreceğini söyleyen Erdoğan, Türk ve Kazak iş insanlarının el ele vererek Avrasya bölgesinin ekonomik kaderini değiştirebileceğine olan inancını dile getirdi.

Kazakistan ekonomisinin şahlanışı ve Türk yatırımcıların rolü

Kazakistan’ın son yıllarda gösterdiği ekonomik performansı yakından ve takdirle takip ettiklerini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, ülkenin ekonomik göstergelerindeki istikrarlı yükselişe dikkat çekti. 2025 yılı verilerine göre Kazakistan’ın gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 6,5 gibi dikkat çekici bir büyüme oranına ulaştığını kaydeden Erdoğan, kişi başına düşen milli gelirin 15 bin dolar seviyelerine yaklaşmasının halkın refahı adına büyük bir kazanım olduğunu ifade etti. Erdoğan, “Kazakistan'ın Sayın Tokayev'in güçlü liderliğinde ekonomi alanında kaydettiği ilerlemeleri büyük bir memnuniyetle takip ediyoruz. Artık karşımızda toplam dış ticaret hacmi 145 milyar doları bulan, Orta Asya'nın en büyük ekonomisine sahip bir Kazakistan vardır. Bu büyümenin de etkisiyle Kazakistan, 2025 yılında Türk dünyası içerisinde de en fazla ticaret gerçekleştirdiğimiz ortağımız olmuştur” açıklamasında bulundu. Türk şirketlerinin Kazakistan ekonomisindeki ağırlığının altını çizen Erdoğan, 5 bin 500’e yakın Türk firmasının inşaattan finansa, turizmden bilişim ve enerjiye kadar pek çok sektörde 6 milyar dolarlık devasa bir yatırım portföyüne sahip olduğunu belirtti. Bu yatırımların sadece kâr amacı gütmediğini, aynı zamanda Kazakistan’ın istihdamına ve sosyal kalkınmasına da doğrudan katkı sağladığını dile getirdi. Müteahhitlik sektörünün başarısına ayrıca değinen Erdoğan, Türk müteahhitlerin Kazakistan’ın dört bir yanında değeri 30 milyar dolara varan 500’ü aşkın projeyi üstlenerek Kazak halkının hizmetine sunduğunu ve bu eserlerin Türkiye için bir gurur kaynağı olduğunu ifade etti.

Yatırımların karşılıklı korunması ve teşviki anlaşması

Ekonomik ilişkilerin tek taraflı olmadığını, Kazak yatırımcıların da Türkiye’ye olan ilgisinin her geçen gün arttığını vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’de faaliyet gösteren 750’den fazla Kazak firmanın yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirmesinden duydukları memnuniyeti paylaştı. Karşılıklı güvenin bu yatırımların temel taşı olduğunu belirten Erdoğan, 10 milyar dolara ulaşan ticaret hacminin bir ara durak olduğunu ve asıl hedefin 15 milyar dolarlık sürdürülebilir bir denge yakalamak olduğunu kaydetti. Bu hedef doğrultusunda geçtiğimiz ay Astana’da düzenlenen Karma Ekonomik Komisyon toplantısında kabul edilen kapsamlı eylem planının ticaret ve yatırım ilişkilerine yeni bir soluk getireceğini söyledi. Cumhurbaşkanı, Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısı vesilesiyle imza altına alınan "Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki Anlaşması"nın iş dünyası için çok önemli bir hukuki güvence teşkil edeceğini belirtti. Erdoğan, bu anlaşma sayesinde yatırımcıların kendilerini daha güvende hissedeceklerini ve iki ülke arasındaki sermaye akışının daha da hızlanacağını öngördüklerini ifade etti. Ayrıca, ticaretin önündeki bürokratik engelleri kaldırmak adına elektronik izin sistemine geçilmesi, geçiş belgesi kotalarının artırılması ve ikili ile transit taşımaların serbestleştirilmesi gibi teknik ama hayati konuların da gündemlerinde olduğunu ve bu hususlarda kısa sürede ilerleme kaydedileceğine inandığını belirtti.

Türk dünyasında yapay zeka ve dijital kalkınma dönemi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, küresel sistemin karşı karşıya olduğu çok boyutlu sınamalara da değinerek, bölgesel çatışmalar, enerji arz güvenliği ve tedarik zincirlerindeki kırılmaların iş birliğini zorunlu kıldığını söyledi. Bu bağlamda, Kazakistan’ın teknoloji ve dijital dönüşüm alanındaki adımlarını takdirle karşıladıklarını belirten Erdoğan, yarın Hoca Ahmet Yesevi’nin memleketi Türkistan’da gerçekleştirilecek olan Türk Dünyası Teşkilatı gayriresmi zirvesine dair önemli açıklamalarda bulundu. Zirvenin ana temasının "Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma" olarak belirlenmesini son derece isabetli bulduklarını ifade eden Erdoğan, geleceğin dünyasında söz sahibi olabilmek için bu alanlarda Türk dünyasının ortak hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Enerji alanındaki stratejik ortaklığın önemine de dikkat çeken Cumhurbaşkanı, hidrokarbon alanlarının işletilmesinden kritik madenlerin keşfine kadar geniş bir alanda iş birliği fırsatlarını Sayın Tokayev ile istişare ettiklerini bildirdi. Türkiye’nin enerji arz güvenliğini yıllar öncesinden kaynak çeşitliliğiyle temin etmiş bir ülke olduğunu hatırlatan Erdoğan, Kazakistan’ın zengin enerji kaynaklarının dünya pazarlarına ulaştırılmasında Türkiye’nin anahtar rol oynamaya hazır olduğunu söyledi.

Hazar geçişli Orta Koridor ve stratejik ulaştırma hatları

Ulaştırma ve lojistik alanındaki iş birliğinin sadece iki ülkeyi değil, tüm Avrasya coğrafyasını ilgilendirdiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hazar geçişli Orta Koridor projesinin ihyası için yürütülen çalışmalara büyük önem verdiklerini dile getirdi. Demir yolu bağlantıları, liman altyapıları ve dijital gümrük sistemlerinin entegre edilmesiyle bu koridorun küresel ekonomide daha rekabetçi bir konuma ulaşacağını ifade eden Erdoğan, “Kazakistan'dan daha fazla miktarda petrolü Türkiye üzerinden dünya pazarlarına ulaştırmayı arzu ediyoruz” diyerek enerji nakil hatlarındaki stratejik vizyonlarını paylaştı. Savunma sanayi alanındaki iş birliğine de özel bir parantez açan Erdoğan, Türkiye’nin bu alanda kaydettiği dünya çapındaki başarının Kazakistan ile paylaşılmaya devam edeceğini söyledi. Geçmişe dayalı güçlü iş birliğini ortak üretim projeleriyle taçlandırma noktasında Sayın Tokayev ile ortak bir iradeye sahip olduklarını teyit eden Erdoğan, savunma sanayindeki teknoloji transferi ve ortak üretim projelerinin iki ülkenin güvenliğine büyük katkı sağlayacağını vurguladı.

İş dünyasına çağrı ve insana yatırım vurgusu

Konuşmasının sonunda Türk ve Kazak iş insanlarına seslenen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Piri Türkistan Hoca Ahmet Yesevi’nin hikmetli sözlerinden birini hatırlattı. Erdoğan, “Piri Türkistan Hoca Ahmet Yesevi Hazretleri'nin Divan-ı Hikmet'inden süzülen şu sözü sizlere burada hatırlatmak isterim: 'Yola çıkan ahir muradına erişir.' Liderler olarak biz bu yolun üzerinde ayağınıza takılan, elinizi kolunuzu bağlayan hangi engel varsa onlardan kurtulmanız için gerekeni yapmaya devam edeceğiz. Türk-Kazak iş dünyası olarak sizler de çıktığınız yolda sabırla yürümekten vazgeçmeyeceksiniz. Yatırım yapacaksınız, üreteceksiniz, ihraç edeceksiniz, istihdam sağlayacaksınız, iki ülke ekonomisine katkı sunacaksınız. El ele, omuz omuza vereceğiz; hep beraber bıkmadan, usanmadan ve kararllıkla bu mücadeleyi sürdüreceğiz” dedi. Erdoğan, iş dünyasından sadece ekonomik kazanım değil, insani ve toplumsal kazanımları da odağa almalarını beklediklerini belirterek, insana yapılan yatırımın en kalıcı yatırım olduğunu söyledi. Bu bağlamda, iki ülkenin ortak eğitim hazinesi olan ve bugüne kadar 100 bin mezun veren Türk-Kazak Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi’ne iş dünyasının desteğini artırmasını talep etti.

Yaklaşan Kurban Bayramı tebriği ve veda

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini yaklaşmakta olan Kurban Bayramı vesilesiyle güzel temennilerde bulunarak tamamladı. Erdoğan, “Sözlerime bu düşüncelerle son verirken aziz kardeşim Tokayev'in şahsında Kazak kardeşlerimizin yaklaşmakta olan Kurban Bayramı'nı tebrik ediyorum. Bayramın Kazak halkına, Türk-İslam dünyasına ve tüm insanlığa huzur getirmesini Rabbimden niyaz ediyorum. On yıllardır Türk şirketlerine güvenen Kazak kardeşlerime en kalbi selam ve muhabbetlerimi sunuyor, değerli iş insanlarımıza çalışmalarınızda üstün başarılar diliyorum. Rabbim yolumuzu ve bahtımızı açık etsin. Tekrar görüşmek dileğiyle, kalın sağlıcakla” ifadelerini kullanarak konuşmasını sonlandırdı. Formun ardından gerçekleştirilen temaslar, iki ülke arasındaki dostluk ve müttefiklik ilişkilerinin yeni bir boyuta taşındığını ve ekonomik ortaklığın sarsılmaz bir temel üzerine inşa edildiğini bir kez daha kanıtlamış oldu.