Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Özgür Kılıç, toplumda yaygınlaşan kontrolsüz aspirin kullanımının sağlık üzerindeki etkilerine dair açıklamalarda bulundu. Kalp hastalığı riski taşıyan bireylerde koruyucu amaçla kullanılan düşük doz aspirinin, son bilimsel çalışmalar ışığında rutin kullanımının sınırlandırıldığı belirtildi. Uzmanlar, daha önce kalp krizi veya inme geçirmemiş kişilerde bu ilacın her zaman beklenen faydayı sağlamadığını ve modern tıp rehberlerinde bu yaklaşımın değiştiğini vurguladı. Bilinçsiz kullanımın özellikle sindirim sistemi üzerinde ciddi komplikasyonlara zemin hazırladığı ifade edildi.

Aspirinin Tıbbi Rolü ve Pıhtılaşma Üzerindeki Etkisi

Aspirin, kan pıhtılaşmasını sağlayan trombosit hücrelerinin birbirine yapışmasını engelleyerek damar içinde pıhtı oluşumunu azaltan farmakolojik bir ajandır. Bu özelliği sayesinde kalp krizi geçirmiş, stent takılmış veya inme yaşamış hastalarda damar tıkanıklıklarını önlemek amacıyla hayati bir rol üstlenir. Ancak ilacın terapötik etkilerinin yanı sıra, pıhtılaşmayı baskılaması nedeniyle kanama riskini artırdığı bilimsel bir gerçekliktir.

En Yaygın Yan Etki: Mide ve Bağırsak Kanamaları

Dr. Özgür Kılıç, aspirinin en yaygın yan etkisinin mide ve bağırsak sisteminde meydana gelen kanamalar olduğunu belirtti. Bu kanamalar bazen akut ve büyük çaplı ortaya çıkarken, bazen de fark edilemeyecek kadar küçük sızıntılar şeklinde kronikleşebilir. Kronik seyreden gizli kanamalar, vücutta zamanla demir eksikliği anemisine yol açarak hastaların yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir.

Gereksiz Tetkiklerin Kaynağı Kontrolsüz İlaç Kullanımı

Halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle sağlık kuruluşlarına başvuran hastaların bir kısmında, semptomların temel kaynağının gereksiz aspirin kullanımı olduğu tespit edilmektedir. Hekimler, bu şikayetlerin altında yatan mide veya bağırsak kaynaklı bir kanama olup olmadığını belirlemek için endoskopi ve kolonoskopi gibi invaziv tetkiklere başvurmaktadır. Bu durum, hastalar üzerinde fiziksel stres oluştururken sağlık sistemi için de ek iş yükü ve maliyet unsuru haline gelmektedir.

Pandemi Dönemi Sonrası Yeniden Değerlendirme İhtiyacı

Pandemi döneminde COVID-19'un pıhtılaşma riskini artırdığı yönündeki bilgiler, bireylerin kendi kararlarıyla aspirin kullanımına yönelmesine neden olmuştur. Dr. Kılıç, o dönemde başlanan ilaç kullanımının güncel sağlık durumu ışığında bir uzman doktor tarafından mutlaka yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Uzman kontrolü dışında devam edilen tedavilerin, hastayı korumaktan ziyade risk altına sokabileceği kaydedildi.

"Bebek Aspirini Zararsızdır" Algısının Yanıltıcılığı

Halk arasında "bebek aspirini" olarak bilinen düşük dozlu formların tamamen zararsız olduğu algısının tıbbi bir dayanağı bulunmamaktadır. Dozun düşük olması veya tadının farklı olması, ilacın kanama yapıcı etkisini ortadan kaldırmamaktadır. Bu nedenle aspirinin başlanması veya bırakılması sürecinde sadece ilgili uzman doktorların karar verici olması gerektiği, kendi kendine ilaç kullanımının ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirebileceği vurgulandı.