Kandilli Rasathanesi, Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) üzerindeki segmentlerin deprem üretme potansiyellerini ve 2023 yılında yaşanan depremlerin dinamiklerini 3 boyutlu modellemelerle analiz etti. Yapılan çalışmalar, bir depremin başlangıç noktasının, kırılma enerjisinin yayılımı ve toplam yer değiştirme miktarı üzerindeki belirleyici rolünü ortaya koyuyor. Araştırma kapsamında, depremin farklı segmentlerde başlaması durumunda oluşabilecek alternatif senaryolar bilimsel verilerle karşılaştırıldı.

Doğu Anadolu fay hattında deprem senaryoları

Kandilli Rasathanesi tarafından yapılan çalışmalarda, Doğu Anadolu Fay Zonu'nun farklı segmentlerinde başlayabilecek olası deprem senaryoları 3 boyutlu dinamik modellemelerle incelendi. Bu analizler, depremin başlangıç noktasına göre yıkıcı etkilerinin nasıl değişebileceğini ortaya koyuyor.

Eğer 2023'teki deprem Doğu Anadolu Fayı'nın kuzey-kuzeydoğusunda, Erkenek veya Pütürge segmentlerinde başlasaydı, fay kırılmasının Narlı Fayı'na doğru ilerleyebileceği belirtildi. Ancak bu durumda maksimum yer değiştirmenin yaklaşık 7-7,5 metre civarında kalacağı ve Amanos segmentinde daha düşük yer değiştirmeler görüleceği öngörüldü. Depremin Narlı Fayı ile sınırlı kalması durumunda, Pazarcık segmentinin güneybatısında biriken stresin büyük ölçüde azalacağı ve bu durumun bölgenin uzun yıllar yeni bir depremin merkez üssü olma ihtimalini düşüreceği ifade edildi.

Farklı Başlangıç Noktalarının Etkileri

Çalışmalara göre, deprem Narlı Fayı'nda değil de, örneğin Pazarcık segmentinde, fay kavşağının kuzey-kuzeydoğusunda başlasaydı, kırılmanın Narlı Fayı'na girmeyeceği ve yer değiştirmenin en fazla 6,5 metreyle sınırlı kalacağı hesaplandı. Ancak 2023 yılında yaşanan depremin en kötü senaryolardan biri olarak gerçekleştiği ve ana fay üzerinde başlamadığı için etkisinin çok daha yıkıcı olduğu vurgulandı. Eğer deprem doğrudan ana fay üzerinde başlasaydı, yüzeydeki kaymaların yaklaşık 2 metre daha az olabileceği, bu durumda depremin büyüklüğünün daha az ve süresinin daha kısa olabileceği belirtildi. Bu analizler, depremin başlangıç noktasının ve fay hattının hangi segmentinin etkilendiğinin, depremin yıkıcılığı üzerindeki kritik rolünü gözler önüne seriyor.

Kaynak: Haberim.com.tr