Türkiye’deki iş kanunlarına göre kısmi süreli (part-time) çalışan işçilerin kıdem tazminatı hakları, tam süreli çalışanlarla aynı yasal güvence altındadır. Bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aynı işverene bağlı olarak en az bir tam yıl çalışmış olması temel şarttır. Part-time sözleşmelerde bu bir yıllık sürenin tespiti, işçinin işe başladığı tarih ile işten ayrıldığı tarih arasındaki takvim yılı üzerinden hesaplanır. Yargıtay kararları ve mevcut iş yasaları, haftada kaç saat çalışılırsa çalışılsın, iş akdinin devam ettiği süreyi kıdem süresi olarak kabul eder.

Part time çalışanların kıdem tazminatını hesaplama yöntemi

Kısmi süreli çalışan bir işçinin kıdem tazminatı alabilmesi için iş sözleşmesinin kanunda belirtilen haklı nedenlerle feshedilmesi veya işveren tarafından haksız yere sona erdirilmesi gerekir. Ayrıca emeklilik, askerlik veya kadın çalışanlar için evlilik gibi yasal gerekçeler de tazminat hakkı doğurur. İşçinin fiilen çalıştığı saatlerin toplamı değil, işe giriş ve çıkış tarihleri arasındaki toplam süre dikkate alınarak 1 yıllık kıdem süresi doldurulmalıdır.

Kısmi Süreli Çalışmada Günlük Ücret Tespiti

Hesaplama aşamasında işçinin son aldığı brüt ücret baz alınır. Part-time çalışanlarda aylık kazanç değişkenlik gösterebildiği için son 1 yıl içerisindeki toplam kazancın, çalışılan gün sayısına bölünmesiyle günlük brüt ücret tespit edilir. Bu ücret, işçinin tam zamanlı çalışan bir emsalinin alabileceği haklarla orantılı şekilde hesaplamaya dahil edilir. Yemek, yol gibi yan ödemeler de brüt ücrete dahil edilerek giydirilmiş brüt ücret oluşturulur.

Vergi Kesintileri ve Ödeme Süreci

Hesaplanan toplam kıdem tazminatı tutarı üzerinden sadece damga vergisi kesintisi yapılır; gelir vergisi kesintisi uygulanmaz. İşveren, hesaplanan net tutarı işçiye tek seferde ödemekle yükümlüdür. Ödemenin gecikmesi durumunda, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işlem yapılması kanuni bir haktır. Eksik hesaplama veya ödeme yapılmaması durumunda işçiler arabuluculuk sürecine veya iş mahkemelerine başvurabilirler.

Hesaplama Yöntemi ve Orantı Kuralları

Kıdem tazminatı tutarı, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Örneğin, haftada 2 gün çalışan bir işçi ile 5 gün çalışan bir işçinin kıdem süresi aynı takvim yılına denk geliyorsa, her ikisi de 1 yıllık kıdem süresine sahip sayılır. Ancak tazminata esas alınacak brüt ücret, işçinin çalışma saatiyle doğru orantılı olarak aldığı aylık toplam brüt maaş üzerinden belirlenir.

Kaynak: Haberim.com.tr