Konut ve iş yeri kiralamalarında uygulanacak yıllık artış oranları, Borçlar Kanunu çerçevesinde belirlenen yasal sınırlar ve ekonomik verilere göre hesaplanmaktadır. Mülk sahipleri ve kiracılar arasındaki sözleşme yenileme dönemlerinde, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan veriler temel alınmaktadır. Mevcut yasal düzenlemeler, kira artışının üst sınırını belirli bir endeks üzerinden sabitleyerek tarafların haklarını koruma altına almaktadır. Artış oranının hesaplanmasında kullanılan temel veri seti, on iki aylık ortalamalara göre değişim gösteren fiyat endeksleridir.

Kira artış oranı nasıl belirleniyor

Görsel

Kira artış oranının belirlenmesinde en temel kriter, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından her ayın başında açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileridir. Yasal olarak kira artış oranı, sözleşmenin yenilendiği ay açıklanan on iki aylık ortalamalara göre TÜFE değişim oranını geçemez. Bu oran, hem konut hem de iş yeri sözleşmeleri için geçerli olan en yüksek tavan fiyat artışını temsil eder.

Sözleşme Serbestisi ve Yasal Sınırlar

Mülk sahibi ve kiracı, kira sözleşmesi içerisinde yasal tavan oranı geçmemek kaydıyla daha düşük bir artış oranı üzerinde anlaşma sağlayabilirler. Ancak sözleşmede herhangi bir oran belirtilmemişse veya yasal sınırın üzerinde bir rakam yazılmışsa, kanunen on iki aylık TÜFE ortalaması baz alınır. Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, bu oranı aşan artış taleplerinin hukuki bir geçerliliği bulunmamaktadır.

Beş Yılı Aşan Sözleşmelerde Kira Tespit Süreci

Kira sözleşmesinin üzerinden beş yıl geçmesi durumunda, mülk sahibi veya kiracı "kira tespit davası" açarak bedelin yeniden belirlenmesini talep edebilir. Bu süreçte mahkeme; TÜFE oranı, kiralanan mülkün durumu, emsal kira bedelleri ve hakkaniyet indirimlerini göz önünde bulundurarak yeni bir kira bedeli tayin eder. Beş yıllık süre dolmadan, yasal TÜFE sınırının üzerinde bir artış yapılması için mahkeme yoluyla müdahale edilememektedir.

İş Yerleri ve Konutlar Arasındaki Farklar

Konut kiralarında uygulanan artış sınırlamaları, dönemsel olarak yürürlüğe giren özel düzenlemeler veya geçici kanun maddeleriyle değişiklik gösterebilmektedir. İş yeri kiralamalarında ise genel olarak TÜFE on iki aylık ortalaması standart ölçüt olarak kabul edilmeye devam etmektedir. Tarafların sözleşme imzalarken artış maddesini net bir şekilde belirtmeleri, ilerleyen dönemlerde oluşabilecek uyuşmazlıkların önüne geçmektedir.

Bu haber, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki bilgilere göre yapılmıştır.

Kaynak: Haberim.com.tr