Tunceli'nin Çemişgezek ilçesinde yer alan Tağar Çayı üzerinde, yapımı %90 oranında tamamlanan Hidroelektrik Santral (HES) ve regülatör projesi hakkında yargıdan iptal kararı çıktı. Erzincan İdare Mahkemesi, bölgenin ekolojik dengesini ve tarihi dokusunu korumak amacıyla yürütmeyi durdurarak projenin hukuksuz olduğuna hükmetti. Karar, tescilli Yusuf Ziya Paşa Köprüsü ve birinci derece arkeolojik sit alanı olan İn Mağaraları'nın bulunduğu hassas bir bölgeyi kapsamaktadır. Yöre halkı adına açılan dava sonucunda hazırlanan bilirkişi raporu, projenin çevreye geri dönülemez zararlar verdiğini bilimsel verilerle ortaya koydu.

Bilirkişi Raporu: Ekosistem ve Yaban Hayatı Tehlikede

Görsel

Erzincan İdare Mahkemesi tarafından görevlendirilen 8 profesör ve 1 doçentten oluşan 9 kişilik bilirkişi heyeti, proje alanında detaylı incelemelerde bulundu. Hazırlanan raporda, HES bünyesinde inşa edilen balık geçidinin işlevsel olmadığı ve yaban keçilerinin suya erişiminin tamamen engellendiği tespit edildi. Bilimsel veriler, projenin bölgedeki biyolojik çeşitliliği ve su ekosistemini doğrudan tehdit ettiğini belgeledi.

Mahkeme heyeti, iptal kararında Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunun bilimsel ve teknik açıdan yetersiz olduğunu vurguladı. Kararda, can suyu hesaplamalarının yanlış metotlarla yapıldığı ve çevresel etkilerin yeterli düzeyde analiz edilmediği ifade edildi. Ayrıca, veri toplama aşamasında yanlış ölçüm istasyonlarının kullanılmasının ekosistemi yüksek risk altına soktuğu mahkeme tutanaklarına geçti.

Tarihi Doku ve Arkeolojik Varlıklar Korunmadı

Proje alanının bitişiğinde bulunan ve 1807 yılında inşa edilen tescilli Yusuf Ziya Paşa Köprüsü’nün korunmasına yönelik yeterli önlemlerin alınmadığı saptandı. 45 metre uzunluğundaki tarihi yapının ayaklarının, inşaat çalışmaları nedeniyle risk altında olduğu belirtildi. Bölgenin aynı zamanda birinci derece arkeolojik sit alanı statüsündeki İn Mağaraları'na ev sahipliği yapması, projenin kültürel miras üzerindeki olumsuz etkilerini artırdı.

Tunceli Barosu avukatı Barış Yıldırım, iptal kararının ardından yaptığı açıklamada bölgenin BERN Sözleşmesi kapsamında korunan türlere ev sahipliği yaptığını hatırlattı. Yıldırım, inşa edilen 840 metrelik su kanalının yaban hayatı için aşılamaz bir bariyer oluşturduğunu belirtti. Mevzuat gereği, ÇED olumlu kararı kesinleşmeden inşa edilen regülatör, iletim tüneli ve santral binası gibi yapıların derhal kaldırılması ve alanın eski haline getirilmesi talep ediliyor.