Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Direktörlüğü, granül gümüşlerin ticaretine dair uyulması gereken resmi standartları yayımladığı bir duyuru ile kamuoyuna bildirdi. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve ilgili tebliğler çerçevesinde hazırlanan duyuruda, standart işlenmemiş gümüşün tanımı ve alım satım yetkileri detaylandırıldı. Mevzuata aykırı şekilde yapılan satışların tespit edildiği belirtilirken, bu işlemlere karşı uygulanacak yasal yaptırımlar hakkında uyarıda bulunuldu. Yeni düzenleme ile granül gümüşlerin paketleme, mühürleme ve etiketleme standartlarına ilişkin sıkı denetimlerin kararlılıkla uygulanacağı ifade edildi.

Granül gümüş alıp satacaklara Borsa İstanbul duyurusu

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar uyarınca, standart işlenmemiş gümüşün en az %99,9 saflık derecesine sahip olması zorunluluğu bulunmaktadır. İlgili mevzuatın ikinci maddesinde gümüş; bar, külçe veya granül halindeki formlarıyla "standart işlenmemiş kıymetli maden" kategorisinde tanımlanmaktadır. Bu kapsamda, piyasada işlem görecek gümüşlerin Bakanlıkça belirlenen niteliklere uygun olması yasal bir gereklilik olarak sunulmaktadır.

Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ (2023/1) uyarınca granül, "altın, gümüş, platin veya paladyumdan oluşan çok küçük kürecikler" şeklinde literatüre dahil edilmiştir. Mevzuat, rafineriler tarafından üretilecek olan granül gümüşlerin saflık ayarının en az 99,9/100 oranında olmasını mecbur kılmaktadır. Bu saflık derecesinin altındaki ürünler, standart işlenmemiş gümüş vasfını taşımamaktadır.

Alım Satım Yetkisine Sahip Kuruluşlar ve Sınırlandırmalar

Yurt içinde standart işlenmemiş kıymetli madenlerin alım satımı, yalnızca belirli kurum ve kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirilebilmektedir. Mevzuata göre bu yetki; Darphane, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından faaliyet izni verilen rafineriler ile Borsa İstanbul A.Ş. tarafından yayımlanan Rafineriler Listesinde yer alan dış yerleşik rafinerilere tanınmıştır. Bu kurumlar dışındaki üretimlerin ticari dolaşıma girmesi kanunen sınırlandırılmıştır.

Ayrıca, bu madenlerin ticareti sadece bankalar, yetkilendirilmiş kıymetli maden aracı kuruluşları, yetkili müesseseler ve Ticaret Bakanlığı'ndan belge almış kuyum işletmeleri tarafından yapılabilmektedir. Türkiye'de yerleşik kişilerin, standart işlenmemiş gümüş alımlarını yalnızca bu yetkili kanallar üzerinden gerçekleştirmeleri serbest bırakılmıştır.

Granül Gümüş Paketleme ve Mühürleme Standartları

Borsa İstanbul tarafından yapılan duyuruda, granül gümüşlerin fiziksel sunumuna ilişkin katı kurallar getirilmiştir. Rafinerilerce üretilen granül gümüşlerin mutlaka "granül torbasında" ve "mühürlü" bir şekilde bulunması zorunluluğu vurgulanmıştır. Mühürlenmemiş veya açık şekilde sunulan ürünlerin standartlara aykırı kabul edileceği bildirilmiştir.

Torbaların üzerinde bulunması zorunlu olan bilgiler arasında ayar, net ağırlık (torba ağırlığı hariç), rafineri ismi veya amblemi yer almalıdır. Ayrıca paket üzerinde "Granül Gümüş" veya "Silver Granules" ibarelerinden en az birinin ve üretim tarihinin yer alması şart koşulmuştur. Üretim tarihi bilgisinin mühür üzerinde veya ayrı bir etiketle belirtilmesine de imkan tanınmıştır.

Yasal Yaptırımlar ve Sorumluluklar

Duyuruda belirtilen şartları taşımayan granül gümüşlerin alım satımının yapılması yasaklanmıştır. Standartlara uymayan ürünlerin ticarete konu edilmesi durumunda, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri devreye girecektir. Bu kapsamda, aykırı işlem tesis eden kişi ve kuruluşlar hakkında Bakanlık tarafından adli ve idari yasal süreçlerin başlatılacağı hatırlatılmıştır.

Piyasa aktörlerinin ve vatandaşların, mağduriyet yaşamamaları adına yalnızca Bakanlıkça listelenen rafineriler ve yetkili müesseseler ile çalışmaları gerektiği vurgulanmıştır. Borsanın Rafineriler Listesi'nde yer almayan veya mühürsüz şekilde sunulan gümüş ürünlerinin alım satımından kaçınılması, yasal uyumluluk açısından büyük önem arz etmektedir.

Mevzuata Aykırı Satışlar ve Denetim Süreçleri

Hazine ve Maliye Bakanlığı'na yapılan bildirimler ve dijital platformlarda yürütülen incelemeler sonucunda, granül gümüşlerin mevzuata aykırı formlarda satışa sunulduğu tespit edilmiştir. Özellikle küçük şeffaf poşetler veya plastik kavanozlar içerisinde yapılan satışların kambiyo mevzuatına aykırılık teşkil ettiği ifade edilmiştir. Bu tür satış yöntemlerinin standart dışı olduğu ve yasal koruma kapsamına girmediği belirtilmiştir.

Bakanlık, internet ortamındaki reklamları ve fiziksel satış noktalarını takip ederek uygunsuz ürün arzına yönelik gerekli işlemleri başlattığını açıklamıştır. İlgili tebliğ hükümlerine uygun olmayan paketleme ve mühürleme yöntemleriyle yapılan ticaretin, piyasa güvenliğini sarsıcı nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.

Kaynak: Haberim.com.tr