Tüketiciler, satın aldıkları mal veya hizmetlerle ilgili yaşadıkları uyuşmazlıkları çözüme kavuşturmak amacı ile Tüketici Mahkemelerine başvurma hakkına sahiptir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında açılan bu davalarda, tüketicilerin hak arama hürriyetini kolaylaştırmak için çeşitli muafiyetler tanınmıştır. Dava sürecinde ödenecek giderlerin kapsamı, uyuşmazlığın miktarına ve davanın sonucuna göre değişkenlik gösterir. Tüketici mahkemelerinde dava açma sürecindeki mali yükümlülükler, yasal düzenlemeler çerçevesinde belirli kurallara bağlanmıştır. Peki tüketici mahkemesinde dava masrafı çıkıyor mu, çıkmıyor mu? Merak edilenler burada yer alıyor.

Tüketici mahkemesinde dava masrafı var mı

Görsel

Tüketici mahkemelerinde açılan davalar, 6502 sayılı Kanun'un 73. maddesi uyarınca harçlardan muaftır. Bu muafiyet; başvurma harcı, karar ve ilam harcı gibi kalemleri kapsamaktadır. Tüketici, davasını açarken mahkemeye herhangi bir harç ödemesi yapmaz. Ancak bu muafiyet sadece tüketiciler, tüketici örgütleri ve ilgili bakanlık tarafından açılan davalar için geçerlidir; satıcı veya sağlayıcıların açacağı davalarda harç yükümlülüğü devam eder.

Gider Avansı ve Bilirkişi Ücretleri

Harç muafiyeti bulunmasına rağmen, dava sürecinde dosyanın ilerleyebilmesi için gider avansı ödenmesi gerekmektedir. Gider avansı; tebligat masrafları, bilirkişi incelemesi ve tanık ücretleri gibi yargılama giderlerini karşılamak üzere dava açılırken mahkeme veznesine yatırılır. 2026 yılı tarifelerine göre belirlenen bu tutar, davanın niteliğine ve tarafların sayısına göre farklılık arz edebilir. Eğer davanın sonunda tüketici haklı bulunursa, yatırılan bu avans tutarı karşı taraftan tahsil edilerek tüketiciye iade edilir.

Tüketici Hakem Heyeti Sınırları ve Zorunlu Arabuluculuk

Tüketici mahkemesine doğrudan dava açılabilmesi için uyuşmazlık bedelinin yıllık olarak belirlenen parasal sınırın üzerinde olması gerekir. Belirlenen sınırın altındaki uyuşmazlıklar için önce Tüketici Hakem Heyetlerine başvurulması yasal bir zorunluluktur. Ayrıca, Tüketici Mahkemelerinde dava açmadan önce "dava şartı" olan arabuluculuk sürecinin tamamlanmış olması şarttır. Arabuluculuk aşamasında taraflar anlaşamazsa, düzenlenen son tutanakla birlikte mahkemeye başvurulabilir.

Adli Yardım Talebi ve Ücretsiz Dava Süreci

Maddi durumu dava masraflarını karşılamaya yetmeyen tüketiciler için Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer alan adli yardım kurumu mevcuttur. Tüketici, fakirlik belgesi veya mali durumunu gösteren diğer belgelerle mahkemeye başvurarak gider avansından muaf tutulmayı talep edebilir. Adli yardım talebinin kabul edilmesi halinde, bilirkişi ve tebligat gibi tüm yargılama giderleri devlet tarafından karşılanır. Bu imkan, düşük gelirli tüketicilerin yargı yoluna erişimini güvence altına almaktadır.

Davanın Kaybedilmesi Durumunda Oluşacak Masraflar

Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, davanın reddedilmesi yani tüketicinin davayı kaybetmesi durumunda yargılama giderleri haksız çıkan tarafa yükletilir. Bu durumda tüketici, karşı tarafın kendisini bir vekil ile temsil ettirmesi halinde karşı vekalet ücretini ve yargılama boyunca yapılan diğer masrafları ödemekle yükümlü tutulabilir. Ancak tüketicinin haklılık payının olduğu kısmi kabul durumlarında, masraflar taraflar arasında haklılık oranına göre paylaştırılır.

Kaynak: Haberim.com.tr