Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, suça sürüklenen çocukların yaşadığı sorunları ve çözüm yollarını ele almak üzere toplandı. Toplantıda çocuk adalet sistemi, ceza infazı süreçleri ve rehabilitasyon eksiklikleri masaya yatırıldı. Cezaevlerinden gelen mektuplar, çocukların adaletsizlik algısını ve sosyal sorunlarla nasıl baş etmeye çalıştığını gözler önüne serdi. Komisyon üyeleri, çocukların korunması ve topluma kazandırılması için alınması gereken önlemleri detaylı biçimde değerlendirdi.

TBMM'de suça sürüklenen çocuklara ilişkin komisyon toplandı

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığında toplandı. Toplantıda çocuk adalet sistemi, suça sürüklenen çocukların yaşadığı sorunlar ve rehabilitasyon süreçleri ele alındı.

Toplantının açılışında konuşan Durgut, cezaevlerinden gelen mektuplara değinerek çocukların yaşadığı adaletsizlikleri ve toplumsal sorunları aktardı. Durgut, suça sürüklenen çocukların çoğunlukla parçalanmış aileler, sokak hayatı, madde bağımlılığı ve ihmal gibi sosyal sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti. Aynı zamanda çocukluk döneminde oluşan cezasızlık algısının da suç davranışlarını artırdığını vurguladı.

Durgut, gençlerin ilk işledikleri suçlarda karşılaştıkları süreçlere ilişkin, "Bazı gençler ilk işledikleri suçlarda karşılaştıkları süreçleri, 'Yanıma kar kaldı' şeklinde yorumlayabiliyor. Bu algı kırılmadığında suçlu davranışı giderek ağırlaşıyor ve sonuçta hem çocuk hem de toplum açısından çok ağır sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Nitekim toplumda büyük infial oluşturan, acımasızca işlenmiş cinayetlerde de benzer bir tartışma gündeme gelmiştir. Atlas Çağlayan ve Ahmet Minguzzi gibi sebepsiz, vahşi ve sadistçe işlenmiş cinayetler, olaylar sonrasında toplumda en çok dile getirilen hususlardan biri özellikle genç failler açısından cezaların caydırıcılığı meselesidir. Toplum bir yandan suça sürüklenen çocukların korunmasını ve rehabilite edilmesini isterken diğer yandan ağır suçlarda cezaların caydırıcı ve adalet duygusunu tatmin edecek ölçüde uygulanmasını beklemektedir. Dolayısıyla burada çok hassas bir denge vardır. Bir yanda çocukları koruyan, rehabilitasyonu esas alan, onları tekrar topluma kazandırmayı hedefleyen bir çocuk adalet sistemi, diğer yanda ise suçu teşvik eden ve cezasızlık algısı yaratan, boşluklara izin vermeyen, mağdur ailelerin sesini duyan ve toplumda adalet duygusunu tesis edecek bir hukuk düzenine ihtiyaç var" değerlendirmesinde bulundu.

Ankara 2 Nolu Barosu Aile Merkezi Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Saliha Sasa da sunumunda çocuk suçluluğunun nedenlerine değinerek, "Ülkemizde çocuk adalet sistemine yönelik temel eleştiriler de yargılamanın yetişkin ceza sistemine benzerliği noktasında eleştirilmektedir. Çocuk mahkemeleri olsa da soruşturma süreci, tutuklama, ceza infazı çoğu zaman yetişkin sistemine benzemektedir. Tutuklama oranlarının yüksekliği çocuk adaletinde tutuklama son çare olmalıdır. Ancak uygulamada tutuklamaya da sıkça başvurulmaktadır. Sosyal inceleme uzmanları sayı olarak eksik olduğu gibi, düzenlemiş olduğu raporlar da yetersizdir. Mahkemeler için çok önemli olan bu raporlar detaylı olarak düzenlenmemektedir. Zaman zaman bu raporlar hiç hazırlanmamakta, zaman zaman ise yüzeysel kalmaktadır. Diğer bir noksanlık ise rehabilitasyon eksikliğidir. Cezaevlerinde eğitim, psikolojik destek ve sosyal rehabilitasyon yetersiz kalmaktadır. Çocuk mahkemesi sayısının azlığı birçok ilde çocuk mahkemesinin bulunmaması da bu sorunlardan biridir" ifadelerini kullandı.

Sasa, uluslararası başarı modelleri örnek göstererek, "Sonuç olarak, çocukların suça sürüklenmesi yalnızca ceza hukuku politikalarıyla çözülebilecek bir sorun değildir. Çocuğun suça sürüklenmesini önlemek ve sonrasında da tekrar suç işlemesinden korumak için aile birliğinin korunması, çocukların aile gözetimi altında yetiştirilmeleri için aile politikalarımız yeniden gözden geçirilmelidir. Ekonomik sebeplerle aile birliğinin dağılmasına karşı devlet gerekli önlemleri almalı, kadın ve çocuk desteklerini aile dağılmadan birlik içinde kullandırmalıdır. Örneğin çalışmayan kadına eş yardımı asgari ücretin en az 1/2 seviyesinde düzenlenmesi sağlanabilir. Çocuk yardımlarının kadın üzerinden aileye sağlanması, çocukların kaybı halinde babanın çocuk çocukların yetiştirilmesinde ailenin ilgi ve desteğini artırıcı teşviklerdir. Aile birliği içerisinde iş kaybı halinde baba ya da annenin yeniden işe girişinin öncelenmesi, aile içinde ekonomik sebeplerle doğacak kırılmaları ve aile birliğinin dağılmasını engelleyecektir. Aile dağıldıktan sonra çocukları ve diğerlerini toparlamak mümkün değildir. Eğitim sistemi içinde ise etkin uzman rehberlik ofislerinin kurulması gerekmektedir. Çocuğun iki esas alanı vardır: Biri aile, diğeri okul. Ailede aileyi koruyup birlik içerisinde devamını sağladığımızda ve tüm tedbirleri aile birliğini korumak üzere ailenin dağılmasından sonra kadına destek, çocuğa destek verdiğimiz zaman burada biz yine de aileyi bir arada tutamıyoruz" dedi.

Ankara 1 Nolu Barosu Çocuk Hakları Merkezi Başkanı Avukat Cemile Didem Karaboğa ise, çocuk adaletinde etkili katılımın önemine dikkat çekerek, "Vaka danışmanlığı noktasında elbette bir kişi görüşmeli hem mağdurlar yönünden hem suça sürüklenen çocuklar yönünden bu uzmanın düzenli görüşmeleri yapılmalı. 5395 sayılı Yasa kapsamında sonrasından verilecek tedbirlerle aynı uzmanın takip etmesini öneriyorum ama burada daha ilk görüşmeyi yaparken eve gidemediğiniz, okula gidemediğiniz, çocuğu sosyal çevresi içinde değerlendirmediğiniz, mesela, suça iten sebeplerde bir akran zorbalığı mı var, bilemiyoruz. Güvenlik gerekçesi, güvenlik tehlikesinin aslında o konudaki bir endişe oluyor çünkü bunun kolaylıkla ortadan kaldırılması noktasında bir önerimiz var. Biz bütün görüşmelerimizde, bütün koordinasyon toplantılarında aynı şeyi söylüyoruz, ciddi anlamda bir personel eksikliği var, ciddi anlamda bir fiziki imkan eksikliği var" değerlendirmesinde bulundu.