Emeklilik hakkını elde eden vatandaşların bir kısmı, ekonomik nedenler veya sosyal hayata katılım amacıyla çalışma hayatına devam etmeyi tercih etmektedir. Bu süreçte en çok merak edilen konuların başında, sigortalı bir işte çalışmanın emekli aylığı üzerinde herhangi bir kesintiye yol açıp açmayacağı gelmektedir. Mevcut yasal düzenlemelere göre, emeklilerin çalışma statülerine ve çalışılan sektörün niteliğine göre farklı uygulamalar söz konusudur. Sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında belirlenen bu kurallar, hem çalışan hem de işveren açısından mali yükümlülükleri doğrudan etkilemektedir.

Emekli çalışırsa maaş kesintisi uygulanır mıGörsel

4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) veya 4C (Emekli Sandığı) kapsamından emekli olan bir kişi, özel sektörde bir işverene bağlı olarak 4A statüsünde çalışmaya başladığında emekli maaşında herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumda çalışan, hem emekli aylığını tam olarak almaya devam eder hem de çalıştığı iş yerinden maaşını alır. Bu sürecin işleyebilmesi için işe giriş bildirgesi verilirken "sosyal güvenlik destek primine" (SGDP) tabi olarak bildirim yapılması zorunludur.

Kamu kurumlarında görev alan emeklilerin maaş hakları

Kamu sektöründe çalışmaya başlayan emekliler için kurallar özel sektöre göre farklılık göstermektedir. 5335 sayılı Kanun uyarınca, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emekli aylığı alanlar, genel bütçeli daireler, katma bütçeli idareler veya döner sermayeli kuruluşlarda görev almaları halinde emekli aylıkları kesilir. Ancak bu kuralın istisnaları arasında belediye başkanlığı, öğretim üyeliği ve bazı özel ihtisas gerektiren görevler bulunmaktadır.

Bağ-Kur kapsamında kendi işini yapan emekliler

Emekli olduktan sonra kendi adına iş yeri açan, şirket ortağı olan veya esnaflık yapan vatandaşlar için geçmişte uygulanan maaş kesintisi uygulaması kaldırılmıştır. 2016 yılında yapılan yasal düzenleme ile Bağ-Kur kapsamında çalışan emeklilerin aylıklarından yapılan %10 oranındaki sosyal güvenlik destek primi kesintisine son verilmiştir. Güncel uygulamada, kendi işini yapan emeklilerin maaşlarından hiçbir kesinti yapılmadan faaliyetlerini sürdürmeleri mümkündür.

EYT düzenlemesi ve sonrasındaki güncel uygulamalar

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi ile emekli olan vatandaşların aynı iş yerinde çalışmaya devam etmeleri durumunda işverenlere yönelik teşvikler getirilmiştir. Emekli olan kişinin işten ayrılış bildirgesi verildikten sonra 30 gün içinde aynı iş yerinde sosyal güvenlik destek primine tabi olarak işe başlaması halinde, işveren hissesinden 5 puanlık bir indirim uygulanmaktadır. Bu düzenleme, emekli çalışanların istihdamda kalmasını teşvik etmeyi ve işveren maliyetlerini düşürmeyi amaçlamaktadır.

Sosyal güvenlik destek primi ödemeleri ve oranları

Özel sektörde çalışan emekliler için ödenen sosyal güvenlik destek primi, çalışanın maaşından ve işveren payından oluşur. Bu prim ödemesi, çalışan emeklinin iş kazası veya meslek hastalığı gibi durumlarda sigorta haklarından yararlanmasını sağlar. Ancak sosyal güvenlik destek primi ödenerek yapılan çalışmalar, emekli maaşının yeniden hesaplanmasına veya ileride maaşın artmasına katkı sağlamaz. Bu primler sadece çalışılan süre boyunca yasal bir zorunluluk olarak sisteme dahil edilir.

Kaynak: Haberim.com.tr