Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen kentsel dönüşüm projelerinde sıkça duyulan rezerv alan yasası, afet riski altındaki bölgelerin güvenli hale getirilmesi amacıyla uygulanıyor. Türkiye genelinde riskli yapı stokunun yenilenmesi ve yerleşim yerlerinin taşınması sürecini hızlandıran bu düzenleme, hem boş arazileri hem de mevcut yerleşim alanlarını kapsayabiliyor. 2026 yılındaki güncel yasal düzenlemeler ve uygulama yönetmelikleri doğrultusunda, mülk sahiplerinin hakları korunarak salt çoğunluk olan yüzde 50+1 kuralı ile kararlar hızlı bir şekilde alınabiliyor. Vatandaşların merak ettiği yasanın tam içeriği, sınırları ve mülkiyet haklarına etkileri ise yasal çerçeveye göre belirleniyor.

Rezerv alan yasası nedirGörsel

Rezerv yapı alanı, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, kentsel dönüşüm uygulamalarında yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere belirlenen alanları ifade ediyor. Bu alanlar temelde, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma nedeniyle riskli alan ilan edilen bölgelerde yaşayan vatandaşların nakledileceği güvenli konut ve iş yerlerinin inşa edilmesi amacıyla ayrılıyor. Dönüşüm projelerinin finansmanını sağlamak adına gelir ve hasılat getirecek uygulamalar da bu alanlarda hayata geçirilebiliyor. Rezerv alan belirleme yetkisi doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait olup; TOKİ, belediyeler veya gerçek ve tüzel kişiler de Bakanlığa rezerv alan tespiti için başvuruda bulunabiliyor.

Rezerv alan ilan edilen yerler nereleri kapsıyor

Yapılan yasal değişikliklerin ardından rezerv yapı alanı tanımındaki sınırlandırmalar esnetilmiş durumdadır. Geçmiş dönemde sadece "yeni yerleşim alanı" olarak ilan edilebilen bu alanlar, güncel mevzuata göre hem boş arazileri hem de halihazırda üzerinde yerleşim bulunan mevcut meskûn alanları kapsayabiliyor.

Boş ve Hazineye Ait Araziler: Şehir çeperlerinde yer alan, coğrafi ve fiziki risk taşımayan, tarım alanı veya dere yatağı olmayan kamu arazileri öncelikli olarak seçiliyor.

Mevcut Yerleşim Alanları: Afet riski taşıyan, zemin yapısı zayıf olan veya üzerindeki yapı stoku ömrünü tamamlamış mevcut mahalle ve parseller de rezerv alan ilan edilerek dönüşüm kapsamına alınabiliyor.

Mülkiyet hakları ve hak sahiplerinin durumu

Bir bölgenin rezerv alan ilan edilmesi durumunda, ilgili mülk sahiplerinin hakları yasal güvence altında tutuluyor. Dönüşüm sürecinde mülklerin değerlemesi yapılarak hak sahiplerine projenin durumuna göre yeni yapılacak konutlardan teslim edilmesi, mülk bedelinin nakit olarak ödenmesi ya da farklı bir bölgeden konut/arsa tahsis edilmesi gibi seçenekler sunuluyor. Taşınma ve yapım sürecinde ise hak sahiplerine kira yardımı ve faiz destekli kredi imkanları sağlanıyor. Sürecin şeffaf yürütülmesi amacıyla tüm maliklere tebligat yapılarak bilgi veriliyor ve kararlar salt çoğunluk esasına göre yürütülüyor. Yapılan idari işlemlere karşı vatandaşların yasal süreler içerisinde idari yargıda dava açma hakkı da saklı tutuluyor.

Kaynak: Haberim.com.tr