İran'da yeni başkan belli oldu

İran’da dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in ABD ve İsrail’in ortak saldırısı sonucu hayatını kaybetmesinin ardından ülke yönetiminde geçici süreç başlatıldı. Anayasal prosedürler gereği oluşturulan üç üyeli geçici liderlik konseyine Ayetullah Ali Rıza Arafi’nin atandığı bildirildi.Yapılan açıklamalarda Devletin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Muhsin Dehnevi, Arafi’nin hukukçu üye olarak konseyde yer alacağını kamuoyuna duyurdu. Yeni lider seçilene kadar ülkenin en üst makamı olan Veliyy-i Fakih görevleri bu kurul tarafından yürütülecek

Anayasaya göre hareket edilecek

İran Anayasası’nın ilgili maddeleri uyarınca, dini liderin görevini yapamaz hale gelmesi veya vefatı durumunda ülkeyi yönetecek bir geçici konseyin kurulması zorunluluk arz etmektedir. Bu kapsamda oluşturulan yapıda Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Yargı Erki Başkanı Gulamhuseyn Muhsini Ejei doğal üye olarak yer almaktadır. Konseyin eksik kalan üçüncü üyeliği için Anayasayı Koruyucular Konseyi ve Uzmanlar Meclisi üyesi din adamı Ayetullah Ali Rıza Arafi seçilmiştir.

Arafi kimdir

Ali Rıza Arafi, İran’ın dini ve hukuki hiyerarşisinde uzun süredir kritik görevlerde bulunan bir isim olarak tanınmaktadır. Hem Uzmanlar Meclisi’ndeki tecrübesi hem de Anayasayı Koruyucular Konseyi’ndeki pozisyonu, Arafi’nin geçici liderlik konseyine hukukçu üye sıfatıyla dahil edilmesinde belirleyici olmuştur. Arafi’nin katılımıyla birlikte konsey, resmi olarak tüm yetkileri devralmış bulunmaktadır.

Geçici liderlik konseyinin temel görevi, yeni bir dini lider seçilene kadar devletin tüm stratejik ve dini yetkilerini kolektif bir şekilde icra etmektir. İran siyasi sisteminde "Veliyy-i Fakih" makamı; ordu, yargı ve dış politika üzerinde mutlak yetkiye sahip olduğu için, bu üç ismin alacağı kararlar devletin sürekliliği açısından önem taşımaktadır. Konsey, bu süreçte Uzmanlar Meclisi ile koordineli bir şekilde çalışacaktır.

Resmi makamlardan yapılan açıklamalara göre, konseyin görev süresi yeni kalıcı dini liderin Uzmanlar Meclisi tarafından seçilmesine kadar devam edecektir. Bu süre zarfında devletin işleyişi, yasama, yürütme ve yargı erklerinin başındaki isimlerin ortak imzası ve mutabakatı ile sağlanacaktır. Muhsin Dehnevi tarafından yapılan bilgilendirmede, atama sürecinin anayasal meşruiyet çerçevesinde tamamlandığı vurgulanmıştır.

Bölgesel gerilimin yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşen bu görevlendirme, İran iç siyasetindeki geçiş sürecinin ilk resmi adımıdır. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Ejei ve Ayetullah Arafi'den oluşan üçlü yapı, ülkenin savunma ve güvenlik politikalarındaki karar alma mekanizmalarını yönetecek en üst merci haline gelmiştir. Yeni liderin seçim takvimine ilişkin detayların önümüzdeki günlerde netleşmesi beklenmektedir.

Kaynak: dha