İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin Siyaset Akademisi’nin açılış dersinde yaptığı kapsamlı konuşmada, Türkiye’nin ve dünyanın içinde bulunduğu kaotik süreci derinlemesine analiz etti. Ankara’da gerçekleştirilen ve yoğun katılımın gözlendiği ders kapsamında Dervişoğlu; uluslararası hukuktan küresel ticarete, milli egemenlikten ekonomik kalkınma modellerine kadar pek çok hayati başlıkta partisinin vizyonunu ortaya koydu. Küresel ölçekte yükselen güvenlik kaygılarının ve milliyetçi akımların sosyolojik temellerine değinen Dervişoğlu, Türkiye’nin bu yeni konjonktürde hayalperestlikten uzak, rasyonel ve milli bir siyaset izlemesi gerektiğinin altını çizdi. "Anadolu coğrafyasında yaşamak iddiamız baki olduğu müddetçe farklı bir yerde olmayacağız" diyen İYİ Parti Lideri, devlet yönetiminde dengenin ve toplumsal meşruiyetin önemine dair stratejik uyarılarda bulundu.

Artan güvenlik kaygılarıGörsel

Ukrayna, Gazze ve İran ekseninde yaşanan son gelişmeleri değerlendirerek konuşmasına başlayan Müsavat Dervişoğlu, yaşanan olaylar karşısında karamsarlığa kapılmanın bir çözüm sunmadığını ifade etti. Dünyanın çok hızlı bir değişim sürecinden geçtiğini ve evrensel kabul görmüş normların itibar kaybettiğini savunan Dervişoğlu, şu tespitlerde bulundu:

“Biz de karamsar değiliz. Buna, ‘Değişimler hız kazandı’ da diyebiliriz. Ama gel gelelim, ne bu hızlı değişimlere arkasından bakmak yeterlidir, ne de bu tespit bize kafi gelecektir. Bir dönem evrensel norm olarak kabul görmüş birçok ilke, göz göre göre itibarsız hale getirilmektedir. Uluslararası hukuk, kolayca göz ardı edilmektedir. Küresel ticaret, koruma duvarlarıyla sınırlandırılmaktadır. Böyle bir atmosferde, doğal olarak güvenlik kaygıları yükselmektedir. Çatışma alanlarının en uzağında olduğu varsayılan devletler bile, askeri harcamalarını artırmaktadır. Diplomatik kural ve teamüller, yok sayılmaktadır. Böylece yaşanan tüm gerilimler kolayca tırmanmakta, sıcak çatışmaları önlemek ve sınırlamak daha da zorlaşmaktadır. Etrafımızdaki örnekler de bunu göstermektedir."

Değişen konjonktüre uygun hareket etmeliyiz

Dünya genelinde yükselen milliyetçi ve muhafazakar dalganın tesadüf olmadığını, kitlelerin güvenlik ve egemenlik arayışından kaynaklandığını belirten Dervişoğlu, Türkiye'nin de bu "reelpolitik" zemine uyum sağlaması gerektiğini vurguladı. Terör, göç ve dijital manipülasyon gibi tehditlerin artık sınır tanımadığını hatırlatan İYİ Parti Genel Başkanı, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

"Başta terör olmak üzere, kitlesel göç, dijital manipülasyon, çevre ve iklim sorunları, artık yalnızca belli bölgeleri değil, bütün coğrafyaları etkilemektedir. Tehditlerin kimi, ne zaman tesiri altına alacağı belirsizdir. Tehlikenin kimin kapısını ne zaman çalacağını öngörmek neredeyse imkansızdır. Ve haliyle sosyal ve ekonomik güvencelerden yoksun kalan kitleler, kendilerini bu tehditlere karşı korumak için, çareyi yeniden devlet kapasitesinde, toplumsal dayanışmada ve milli egemenlik zemininde aramaktadırlar. Bugün ABD’de Trump’ın iktidara gelmesiyle yaşanan budur. İtalya’da, Macaristan’da yaşanan budur. İngiltere ve Almanya’da alternatif sağ partilerin yükselişi bununla ilgilidir. Avrupa’nın diğer ülkelerinde ise yükselen milliyetçi ve muhafazakar partiler iktidara gelemeseler bile, hükumetleri ulus devlet çizgisinde siyaset izlemeye mecbur bırakmışlardır. Örnek verdiğim şey, elbette bu iktidarların mevcut ve olası düşmanca politikaları değildir. Milletlerin ve fertlerin ortak talepleridir. Biz de, Türkiye olarak değişen bu konjonktüre uygun hareket etmeliyiz. Reelpolitik anlayışın yeniden yükseldiği bu dünyada, duygusallığa, ideolojik takıntılara, hayalperestlikten, kimlikçiliğe, hamasete, romantik heveslere, değerli yalnızlıklara, derinlikli fantezilere yer yoktur. İktidarlardan beklenen fayda-maliyet analizini doğru yapmaları ve kendi dar eğilimlerinin rasyonel karar alma süreçlerini etkilemesine izin vermemeleridir."

Milliyetçiliği dışarıda bırakmak beyhudedir

Güvenlik ihtiyacının hükumetler tarafından bir istismar aracına dönüştürülmemesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunan Dervişoğlu, küreselleşmenin yarattığı ahlaki ve psikolojik tahribata dikkat çekti. Milliyetçiliğin krizlerin çözümünde kilit rol oynadığını savunan Dervişoğlu, şunları söyledi:

"Ne var ki, güvenliğin öncelendiği bu süreçte, güçlü ve rasyonel hükumetlere ihtiyaç arttıkça bu hükumetlerin ellerindeki gücü olabildiğince hoyratça ve partizanca kullanma ihtimalleri de artar. Güvenlik kaygılarının öne çıkması, kaos ve belirsizlik duygusu toplumları hem korkutur, hem de hükümetlerin propagandasına açık hale getirir. Hükümetler güvenlik gerekçelerinin arkasına sığınarak rahatlıkla denge ve denetim mekanizmasını bertaraf edebilir, toplumun güvenlik ihtiyaçlarını istismar edebilirler. Böyle bir zamanda, kutuplaşma daha da artar ve artırılır. İstikrara en çok muhtaç olan dış siyaset, iç siyasetin malzemesine dönüşür. Bu ülkeler için, milletler için çok kritik bir eşiktir, imtihandır. Zira bu kutuplaşmaya sarılırlarsa, o ülkede kırılganlık artacaktır. Kırılganlık arttıkça da daha sert ve despotik iktidarlara ihtiyaç yaratılacaktır. Oysa bu tabloda kazanan her zaman yayılmacı, yıkıcı hasım unsurlardır. Milli kimlik ise bu tip siyaset ya da istihbari manevraların her zaman hedefindedir. Birtakım siyasetçiler ve entelektüeller, küreselleşmeyi, çok kültürlülüğü ve ulusal sınırların aşınmasını eşitlik ve adalet mefhumları adına savunmuştur. Fakat yolun sonunda 'ulus ve ulus devlet', daha kısa ifadeyle 'milliyetçilik' karşıtı bu düzenin, devasa eşitsizlikler yarattığını, tek biçimli bir tasavvuru zorladığını, ahlaki ve psikolojik bozulmaya neden olduğunu ve toplumun özgürlük kanallarını yok ettiğini gördüler. Bu nedenle bugün yaşanan krizlere çözüm ararken, hatayı tekerrür ettirerek milliyetçiliği yahut milli kimliği dışarıda bırakmak beyhudedir."

Denge istikrarı sağlayacaktır

Hukuki, toplumsal ve cinsiyetler arası eşitliğin sağlanmasının milli dayanışmanın ön şartı olduğunu ifade eden Dervişoğlu, devlet anlayışındaki denge ve denetleme mekanizmalarının toplumun her kesimi için güvence teşkil ettiğini belirtti. Türkiye’nin jeopolitik gerçekliğinin sürekli bir güvenlik ihtiyacı doğurduğunu ancak bunun diğer değerlerden vazgeçmek anlamına gelmediğini vurgulayan Dervişoğlu, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Aksi halde toplumsal bütünlük ve milli dayanışma sağlanamayacaktır. Elbette tüm bunları ‘yurttaş eşitliği’ ile bir sisteme tahvil etmek esas olandır. Bu noktadan asla taviz verilemez. Hakim tespitler, risklerin belirsizliklerle eşgüdümlü artmasıdır. Peki Türkiye olarak bu risk ve belirsizliklerin neresindeyiz? Aslında son 100 yıldır farklı bir yerde değiliz. Anadolu coğrafyasında yaşamak iddiamız baki olduğu müddetçe de farklı bir yerde olmayacağız. Bu noktada, güvenlik ihtiyacı da hep daim olacaktır. Ancak, anlayışımızın temelinde, özgürlüğü güvenliğe, güvenliği refaha, refahı ise adalet veya huzura tercih etmek gibi bir anlayış yoktur. Devlet anlayışında denge, devletin gücünde ve toplumsal meşruiyette istikrarı sağlayacaktır."

Kalkınmayı üretimden ayırmamak esastır

Ekonomik bağımsızlığın yolunun üretimden geçtiğini ve mevcut ekonomi politikalarının kökten bir değişime muhtaç olduğunu ifade eden İYİ Parti Lideri, rant ekonomisinden teknoloji ekonomisine geçişin önemine değindi. Dervişoğlu, kalkınma paradigmasına dair vizyonunu şu sözlerle açıkladı:

“Güvenlik ihtiyacı kadar refah ihtiyacı da bugün iç siyaset kadar uluslararası ilişkileri etkileyen bir faktördür. Bu yüzden uluslararası ticaretin geleceği, gümrük duvarları ve kotalara endeksli hale gelmektedir. Bu bağımlılığı yok sayamayız. Ancak bağımlılığı ülkenin karşılaştırmalı üstünlüğüyle en aza indirmek, hatta avantaja çevirmek mümkündür. Bugün ileri teknoloji üreten ülkelere bakarsanız, durum açıktır. Yani kalkınmayı üretimden asla ayırmamak esastır. Bu coğrafyada yaşayabilmenin yegane yolu budur. Bu yüzden, söz gelimi, Merkez Bankası’nın faiz politikası üzerinden yürüyen bir ekonomi politikasına değil, topyekun bir kalkınma paradigmasına ihtiyacımız vardır. Toprak ve inşaat rantına dayalı ‘yıkıcı’ bir değer üretimine değil, yüksek katma değerli teknoloji ve sanayi üretimine ve her zaman insanımızı ihtiyacından bir adım daha fazla besleyebilecek gelişmiş bir tarım kapasitesine ihtiyacımız vardır."

İYİ Parti Siyaset Akademisi’nin açılış dersi, Ankara muhabirleri Ayşenur Demirtaş Gül ve Batuhan Durnaoğlu’nun takibiyle kamuoyuna yansıdı. Dervişoğlu’nun konuşması, hem partisinin kadrolarına bir yol haritası çizdi hem de Türkiye’nin temel meselelerine yönelik çözüm önerilerini bir bütünlük içerisinde sundu.