İran, ulusal para birimi rialden dört sıfır atılmasını öngören kapsamlı para reformu sürecini resmen başlattı. IRIB Haber Ajansı'nın aktardığı bilgilere göre, para hesaplamalarını basitleştirmeyi ve finansal işlemlerin verimliliğini artırmayı amaçlayan yasa, beş yıllık bir uygulama takvimine bağlandı. İslami Danışma Meclisi tarafından onaylanan ve yürürlüğe giren yeni düzenleme, ülkenin mali yapısında stratejik bir dönüşümü hedefliyor. Reformun ilk aşaması olan altyapı hazırlık süreci, bankacılık ve vergi sistemlerinin güncellenmesiyle devam ediyor.

İki Yıllık Altyapı Hazırlığı Başladı

Merkez Bankası Ekonomik Araştırma ve Çalışmalar Departmanı tarafından yapılan açıklamada, Aralık 2027’ye kadar sürecek ilk iki yıllık dönemin tamamen teknik hazırlıklara ayrıldığı belirtildi. Bu süreçte bankacılık, finans, muhasebe ve ödeme sistemlerine ait tüm dijital platformlar yeni para ölçeğine uyumlu hale getirilecek. Altyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından, ülke ekonomisinin işleyişini aksatmayacak şekilde üç yıllık bir geçiş dönemine geçilmesi planlanıyor.

Eski ve Yeni Rial Aynı Anda Kullanılacak

Geçiş dönemi olarak adlandırılan üç yıllık süreçte, piyasada hem eski rial hem de yeni rial banknotları eş zamanlı olarak tedavülde kalacak. Vatandaşlar finansal işlemlerini her iki birimle de gerçekleştirebilecek, böylece yeni sisteme adaptasyon süreci kolaylaştırılacak. Bu sürenin sonunda eski banknotlar kademeli olarak piyasadan toplanacak ve tüm resmi sözleşmeler ile hesaplamalarda yalnızca yeni rial temel birim olarak kabul edilecek.

Enflasyon ve Likidite Üzerindeki Etkisi

Merkez Bankası Dijital Ekonomi Grubu, dört sıfırın atılmasının likidite, para temeli veya enflasyon oranları üzerinde makroekonomik bir değişim yaratmayacağını ifade etti. Bu adımın bir para basma hamlesi değil, banknotların taşınması, basılması ve imha maliyetlerini azaltmaya yönelik bir yapısal reform olduğu belirtildi. Yeni banknotlar, mevcut emisyon programı dahilinde zamanla eskilerinin yerini alacak şekilde dolaşıma sokulacak.

Fiyatlarda Çift Etiket Dönemi

Geçiş sürecinde fiyatlandırma hatalarını ve olası suiistimalleri önlemek amacıyla "fiyatların çift etiketlenmesi" yöntemi uygulanacak. Mal ve hizmetlerin bedelleri hem eski hem de yeni rial cinsinden listelenerek, tüketicilerin yeni ölçeğe pratik olarak alışması sağlanacak. Uzmanlar, bu reformun ülkenin muhasebe sistemindeki karmaşayı azaltacağını ve finansal verilerin kaydedilmesini önemli ölçüde kolaylaştıracağını öngörüyor.