Prof. Dr. Doğan Yaşar'dan İzmirlilere su müjdesi

İzmir genelinde etkili olan yağışlar sayesinde barajlardaki aktif doluluk oranları yükselirken, kentin su ihtiyacını karşılayan temel kaynaklarda önemli artışlar gözlemlendi. Yaşanan bu artışa rağmen su yönetimi konusunda uyarılarda bulunan Yaşar, gelecek on yıllık süreçte su rezervlerinin korunması gerektiğini vurguladı. Verilere göre İzmir'de yıllık ortalama yağış miktarının büyük bir bölümü yılın ilk iki ayında kaydedilerek son yılların rekoru kırıldı.

İzmir barajlarındaki son durumlar

İzmir'in içme suyu ihtiyacının büyük bir kısmını karşılayan Tahtalı Barajı'nda aktif doluluk oranı yüzde 45 seviyesine ulaştı. Diğer önemli kaynaklardan Balçova Barajı yüzde 85, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı yüzde 77 ve Ürkmez Barajı yüzde 100 doluluk oranına erişerek dikkat çekici bir yükseliş sergiledi. Geçmiş yıllarda zemin sorunları nedeniyle su tutma kapasitesi düşük olan Gördes Barajı'nda ise teknik iyileştirmelerin ardından doluluk oranı yüzde 36'ya yükseldi. Prof. Dr. Doğan Yaşar, Gördes Barajı'nın kapasite olarak Tahtalı Barajı'ndan yüzde 50 daha büyük olduğunu ve mevcut su miktarının Tahtalı'yı geçtiğini belirtti.

Yağış rekorları ve yıllık ortalama verileri

2025 yılında yaşanan şiddetli kuraklığın ardından 2026 yılı, yağış miktarı bakımından tarihi bir döneme tanıklık ediyor. İzmir'de yıllık ortalama 710 kilogram olan yağış miktarının yaklaşık 500 kilogramı sadece ocak ve şubat aylarında toprağa düştü. Yılın ilk 45 günlük periyodunda, 2025 yılının tamamında düşen toplam yağış miktarının geride bırakıldığı kaydedildi. Uzmanlar, nisan ayının ortalarına gelindiğinde kentin yıllık toplam yağış ortalamasının aşılacağını öngörüyor.

Yer altı su kaynaklarının kullanımı ve rezerv yönetimi

Barajlardaki su seviyesi yükselmiş olsa da yer altı sularının kullanımı konusunda stratejik hatalar yapıldığı ifade ediliyor. Barajlar dolu olduğu dönemlerde dahi su ihtiyacının yüzde 50'sinin yer altı kuyularından çekilmesi, akifer seviyelerinin 70 metrelerden 400 metrelere kadar gerilemesine neden oldu. İçme ve kullanma suyunun öncelikle barajlardan temin edilmesi, yer altı kaynaklarının ise kurak dönemler için stratejik rezerv olarak saklanması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca Çiğli Atık Su Arıtma Tesisi'nden elde edilen suyun tarımsal sulamaya yönlendirilmesi, yer altı suları üzerindeki baskıyı azaltacak bir çözüm olarak öneriliyor.

Türkiye'nin en az 7 yıl daha ortalama üzerinde yağış alacağı bir döneme girdiği tahmin ediliyor

İklim döngüleri analiz edildiğinde, Türkiye'nin en az 7 yıl daha ortalama üzerinde yağış alacağı bir döneme girdiği tahmin ediliyor. Bu döngüye göre, bir sonraki şiddetli kuraklık döneminin 2035 yılında yaşanması bekleniyor. Gelecek yıllarda bazı dönemler yağışlar ortalamanın altında kalsa dahi, mevcut doluluk ve beklenen yağış rejimi sayesinde önümüzdeki 10 yıl boyunca barajlarda kuruma riski öngörülmüyor. 2035 yılına kadar olan sürecin su rezervlerini yönetmek ve altyapı eksikliklerini gidermek için bir fırsat olduğu değerlendiriliyor.                                  

Yer altı barajlarının inşa edilmesi kritik önem taşıyor

Su güvenliğinin sağlanması adına baraj sayısının artırılması ve modern bir yöntem olan yer altı barajlarının inşa edilmesi kritik önem taşıyor. Yeni baraj projelerinin hayata geçirilmesi, sadece yüzeysel suyun depolanmasını sağlamakla kalmayıp aynı zamanda bulunduğu bölgedeki yer altı su seviyesini de besliyor. Yağmur sularının derin akiferlere ulaşmasının uzun yıllar aldığı gerçeği göz önüne alındığında, yüzeysel depolamanın önemi daha fazla artıyor. Mevcut yağışlar toprağın üst seviyelerini doyururken, alt katmanlardaki rezervlerin dolması için sistematik bir biriktirme süreci gerekiyor.

Kaynak: dha