Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, Türkiye'deki kuraklık durumuna ilişkin güncel değerlendirmelerde bulundu. Kış döneminde etkili olan yağışların meteorolojik ve tarımsal kuraklığı kısmen giderdiğini belirten Türkeş, hidrolojik ve ekolojik kuraklığın sürdüğünü ifade etti. 2019 yılının sonbaharından itibaren gözlemlenen kuraklaşma eğiliminin Aralık 2025 dönemine kadar sıcaklık rekorlarıyla devam ettiğine dikkat çekildi. Uzmanlar, üç aylık yağış periyodunun son üç yılın yarattığı su açığını kapatmaya yetmediğini vurgulayarak su tasarrufu çağrısını yineledi.

Meteorolojik Kuraklık Azaldı Ancak Su Açığı Kapanmadı

Aralık, ocak ve şubat aylarını kapsayan kış döneminde Türkiye genelinde etkili olan sağanak yağışlar, barajlardaki su seviyelerinde artış sağladı. Prof. Dr. Murat Türkeş, bu yağışların orta enlem cephesel sistemlerinin etkisiyle gerçekleştiğini ve normallerin üzerinde seyrettiğini belirtti. Bu durumun meteorolojik kuraklığı dindirmiş olmasına rağmen, yer altı sularını ve uzun vadeli su rezervlerini kapsayan hidrolojik ve hidrojeolojik kuraklığın kronik bir hal aldığı bildirildi.

Buharlaşma Oranları Su Rezervlerini Tehdit EdiyorGörsel

Türkiye'de hava sıcaklıklarının uzun süreli eğilim olarak mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi, buharlaşma oranlarını doğrudan etkiliyor. Yüksek sıcaklıklara bağlı olarak artan buharlaşma, yağışlarla gelen suyun rezervlerde tutulmasını zorlaştırarak su açığının devam etmesine neden oluyor. Prof. Dr. Türkeş, "3 ay yağış oldu diye son 3 yılın kuraklığı ortadan kalkmaz" diyerek iklimsel verilerin hala riskli seviyelerde olduğunu ifade etti.

Gelecek Senaryoları: Sıcak Hava Dalgaları ve Kuraklık

İklim modelleri üzerinden yapılan orta ve kötümser senaryolara göre, 2040 yılından itibaren Türkiye'nin büyük bir bölümünde kuraklık baskın bir eğilim haline gelecek. Karadeniz ve Kuzeydoğu Anadolu bölgeleri dışındaki alanlarda, yüzyılın sonuna kadar süresiz ve şiddeti artan sıcak hava dalgalarının yaşanması öngörülüyor. Bu durumun, tarımsal üretimden ekosistem dengesine kadar pek çok alanı doğrudan etkileyeceği öngörülmektedir.

Mart ve Nisan Ayları İçin 'Rehavet' Uyarısı

Mart ayının ortasından itibaren basınç sistemlerinde değişim beklendiğini kaydeden uzmanlar, batı bölgeleri haricinde sıcaklıkların normallerin üzerine çıkacağını öngörüyor. Nisan sonuna kadar geçecek süreçte yağışların azalma ihtimali, baraj doluluk oranlarına güvenerek rehavete kapılınmaması gerektiğini gösteriyor. Bahar yağışlarının yetersiz kalması durumunda, artan terleme ve buharlaşma ile mevcut su kaynaklarının hızla tükenme riski bulunuyor.

Su Yönetiminde Stratejik Yaklaşım Zorunluluğu

Kuraklıkla mücadelede fiziki coğrafya, toprak yapısı, bitki örtüsü ve iklim koşullarının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Bölgesel farklılıkların kuraklık etkisini değiştirdiği göz önüne alındığında, suyun verimli ve tasarruflu kullanımı stratejik bir zorunluluk olarak öne çıkıyor. Su kaynaklarının yönetimi noktasında, barajlarda yeterli su olsa dahi tasarruf odaklı tüketim modellerinin kalıcı hale getirilmesi tavsiye ediliyor.