Serebral Palsili Çocuklara Nefes Aldıran Yenilikçi Yöntem

DHA'nın aktardığı bilgilere göre, Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü yürütücülüğünde hayata geçirilen TÜBİTAK destekli ‘N.E.F.E.S.–SP’ projesi, serebral palsili bireylerin yaşam kalitesini artıracak mühim bir başarıya imza attı. Sekiz hafta boyunca sürdürülen oyunlaştırılmış solunum ve postür farkındalık eğitimi sayesinde özel gereksinimli çocukların hayati solunum kapasitelerinde somut iyileşmeler kaydedildi.
Proje kapsamında uygulanan bilimsel yöntemler; çocukların fiziksel dayanıklılıklarını doğrudan etkileyen akciğer vital kapasitesi, doğru duruş alışkanlıkları ve rehabilitasyon teknolojileri alanında önemli çıktılar sağladı. Geliştirilen web tabanlı mobil ve masaüstü yazılım aracılığıyla evde fizik tedavi ve sürekli sağlık takibi olanakları kolaylaştırılarak çocukların dijital ortamda eğlenerek egzersiz yapması sağlandı.
Solunum Becerisi Fiziksel Dayanıklılığın Temelini Oluşturuyor
Projenin yürütücülüğünü üstlenen Yeditepe Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rasmi Muammer, rehabilitasyon süreçlerinde solunumun çoğunlukla göz ardı edildiğine dikkat çekerek şu değerlendirmelerde bulundu:
“Serebral palsi denildiğinde öncelikle yürüme, hareket becerileri ve fiziksel aktivitelerin geliştirilmesi akla geliyor. Oysa solunum, bütün bu becerilerin temelinde yer alıyor. Yeterli solunum olmadan dayanıklılığı geliştirmek, dayanıklılık olmadan da fiziksel aktiviteyi sürdürmek mümkün değil. Bu nedenle çocukların solunum kapasitelerini geliştirmeye ve daha etkin nefes alıp vermelerini sağlamaya odaklandık.”
Muammer, çocukların ev ortamında rahatlıkla kullanabilecekleri dijital altyapıyı şu sözlerle anlattı: “Çocuklar telefon veya bilgisayar üzerinden uygulamaya erişerek kendilerine tanımlanan egzersizleri yapabiliyor. Böylece eğitim sürecinde öğrendiklerini günlük yaşamlarında da sürdürebilmelerini amaçlıyoruz.”
Postür Eğitimi Akciğer Kapasitesini Genişletiyor
Programın yalnızca solunum teknikleriyle sınırlı kalmadığını belirten Prof. Dr. Muammer, dik oturma alışkanlığının önemini şu ifadelerle vurguladı:
“Çocukların otururken öne doğru eğilmesi, göğüs kafesinin rahat hareket etmesini ve akciğerlerin genişlemesini zorlaştırabilir. Bu nedenle dik oturma ve doğru duruş alışkanlıklarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar da yaptık. Solunum egzersizlerini postür eğitimiyle birlikte ele aldık. Ayrıca çocukların egzersizlerini düzenli takip edebilmeleri için bir egzersiz günlüğü hazırladık. Programın etkinliğini artırmak ve sürdürülebilirliğini desteklemek amacıyla ailelere ve eğitimcilere yönelik bilgilendirme ve eğitimler gerçekleştirdik.”
Vital Kapasite Testlerinde Belirgin İlerleme Sağlandı
Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı (TSÇV) Müdürü Uzm. Fzt. Turgay Arık, projenin sonuçlarına dair paylaştığı verilerde şunları kaydetti:
“Serebral palsili çocukların rehabilitasyonunda hareket becerilerinin geliştirilmesine ağırlık veriliyor. Ancak solunum sistemi de en az hareket sistemi kadar önemli. Çocukların hareket ederken daha az yorulmaları, fiziksel aktivitelerini sürdürebilmeleri ve motivasyonlarını koruyabilmeleri için solunum sistemlerini etkin kullanmaları gerekiyor. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak N.E.F.E.S.-SP Projesi'ni hayata geçirdik.”
Sekiz haftalık periyodun ardından yapılan klinik testlere değinen Arık, “Ölçümlerde çocukların vital kapasitelerinde, yani derin bir nefes aldıktan sonra dışarı verebildikleri hava miktarında gelişim olduğunu gördük. Çocukların daha derin nefes alabildiğini ve nefeslerini daha uzun süre verebildiğini gözlemledik. Çocuklara tekdüze bir egzersiz programı sunmak yerine onlar için geliştirilen web tabanlı bir uygulamadan yararlandık. Böylece çocuklar oyun oynarken solunum egzersizlerini de gerçekleştirdi” dedi.
Geniş Kapsamlı Akademik İş Birliği
TÜBİTAK 4008 Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programı desteğiyle yürütülen çalışma, Yeditepe Üniversitesi'nde düzenlenen çalıştay ve kapanış semineriyle tamamlandı. Etkinlikte çocukların hazırladığı resimler sergilenirken müzik dinletisi de sunuldu.
Prof. Dr. Rasmi Muammer koordinatörlüğündeki projede; Yeditepe Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Aslı Yeral ve Dr. Fzt. Deniz Aslan araştırmacı, Dr. Öğr. Üyesi Elif Develi, Öğr. Gör. Ayça Yağcıoğlu Südor, Fzt. Zeynep Ongan ve Uzm. Fzt. Irmak Sıla Çetinel eğitmen olarak yer aldı. Çalışmaya ayrıca İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Kardiyoloji Enstitüsü'nden Dr. Fzt. Kıymet Muammer, Fenerbahçe Üniversitesi'nden Doç. Dr. Başar Öztürk ve Dr. Öğr. Üyesi Baha Naci araştırmacı; Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nden Prof. Dr. Esra Pehlivan eğitmen; Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı'ndan Uzm. Fzt. Turgay Arık, Fzt. Yüksel Çolaker ve Uzm. Fzt. Burak Şevket Vuran eğitmen kadrosunda katkı sağladı.








Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!