ABD Başkanı Donald Trump, Çin ziyareti öncesinde basın mensuplarına gündeme dair önemli açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile yaşanan gerilimin sona ermesiyle birlikte küresel petrol fiyatlarında ciddi bir düşüş yaşanacağını öngördüğünü ifade etti. Tahran yönetiminin nükleer silah sahibi olmasının mümkün olmadığını vurgulayan Trump, mevcut ekonomik verilerin anlaşma sonrası daha da yükseleceğini savundu. Başkan, NATO ve Çin ile olan ilişkiler konusunda da Washington'un mevcut stratejik konumuna dikkat çekti.

Trump'tan Çin ziyareti öncesinde açıklamalar

Trump, İran ile devam eden sürecin borsa üzerindeki etkilerine değinerek petrol piyasasındaki beklentilerini paylaştı. Savaş ihtimalinin ortadan kalkmasıyla enerji maliyetlerinin düşeceğini belirten Trump, borsanın halihazırdaki yüksek seviyelerini aşarak rekor tazeleyeceğini kaydetti. İran'ın nükleer programına dair net bir tavır sergileyen ABD Başkanı, Tahran'ın nükleer silaha sahip olmasına asla izin verilmeyeceğini ve bu durumun karşı tarafça da bilindiğini dile getirdi.

Çin ile ilişkiler ve bölgesel kontrol

Çin ziyareti öncesinde Pekin ile olan ilişkilere de değinen Trump, Devlet Başkanı Şi Cinping ile olan iletişimini olumlu olarak nitelendirdi. İki lider arasındaki diyaloğun sürdüğünü ifade eden Trump, görüşülecek çok sayıda konu başlığı olduğunu ancak İran meselesinin öncelikli gündem maddeleri arasında yer almadığını belirtti. Trump, İran'ın tamamen kontrol altında tutulduğunu savunarak tarafların ya bir anlaşmaya varacağını ya da askeri ve ekonomik sonuçlara katlanacağını iddia etti.

NATO ittifakına yönelik eleştiriler

Uluslararası ittifaklar kapsamında NATO'ya yönelik değerlendirmelerini sürdüren Trump, organizasyonun beklentilerini karşılamadığını ifade etti. İhtiyaç duyulan dönemlerde ittifakın gerekli desteği sağlamadığını belirten ABD Başkanı, bu durumun hayal kırıklığı yarattığını vurguladı. Trump, NATO'nun gereksiz olduğunu söylemediğini ancak kurumun operasyonel varlığının kritik anlarda yetersiz kaldığını ve müttefiklerin sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini savundu.

ABD Başkanı Donald Trump, konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu:

“Halihazırda tarihinin en yüksek seviyesinde olan borsanın tavan yaptığını göreceksiniz. İran’ın nükleer silaha sahip olması mümkün değil. Nükleer silaha sahip olmayacaklar. Bunu biliyorlar. Bunu kabul ettiler; ama bana söyledikleri bu değildi. Biz oyun oynamayız”
, “Bence bu böyle devam edecek. Konuşacak çok şeyimiz var. Dürüst olmak gerekirse, İran’ın bunlardan biri olduğunu söyleyemem, çünkü İran’ı tam anlamıyla kontrolümüz altında tutuyoruz. Ya bir anlaşma yapacağız ya da onlar yok edilecek. Her halükarda kazanan biz olacağız”
, “İhtiyacımız olduğunda yanımızda değildi. NATO’ya ihtiyacımız yok demek istemiyorum, ama ihtiyacımız olduğunda orada değillerdi”

ABD dış politikasında stratejik hedefler

Washington'un dış politika stratejisinde her koşulda kazanan taraf olacağını öne süren Trump, Tahran yönetimiyle yapılacak olası bir anlaşmanın şartlarını kendi önceliklerine göre kurguladıklarını belirtti. "Biz oyun oynamayız" ifadesini kullanan Trump, ABD'nin bölgedeki kontrol gücünün ve diplomatik baskısının devam edeceğini yineledi. Bu açıklamalar, Çin ziyareti öncesinde ABD'nin küresel siyasetteki askeri ve ekonomik ağırlığını yeniden vurgulama girişimi olarak kayda geçti.

İran nükleer krizi ve yaptırımların tarihsel süreci

ABD ve İran arasındaki nükleer gerilim, 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı'ndan (JCPOA) Washington'un 2018 yılında tek taraflı olarak çekilmesiyle yeni bir boyuta taşınmıştı. Bu tarihten itibaren ABD tarafından uygulanan ekonomik yaptırımlar ve "maksimum baskı" stratejisi, bölgedeki askeri hareketliliği ve diplomatik çıkmazı derinleştirdi. NATO müttefikleri ise zaman zaman ABD'nin tek taraflı kararları ile ittifakın kolektif savunma ilkeleri arasında denge kurmaya çalışırken çeşitli görüş ayrılıkları yaşadı.