AK Parti milletvekilleri tarafından hazırlanan "Türk Kızılay Kanunu Teklifi", Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunuldu. Teklif, Türk Kızılay Derneği'nin hukuki statüsünü, görev alanlarını ve kurumsal yapısını uluslararası standartlar ve güncel ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden düzenlemeyi amaçlıyor. Taslak metinde Kızılay'ın savaş, afet ve acil durumlardaki rolü netleştirilirken, derneğin isim ve amblem kullanım hakları koruma altına alınıyor. Ayrıca Kızılay personelinin çalışma koşulları ve sosyal yardımlaşma mekanizmalarındaki temsiliyetine dair önemli maddeler yer alıyor.

Türk Kızılay'ın faaliyet amacı

Yeni kanun teklifi ile Türk Kızılay'ın amacı; uluslararası hukuk ve Türkiye'nin taraf olduğu sözleşmeler çerçevesinde, hiçbir ayrım gözetmeksizin ihtiyaç sahiplerine ulaşmak olarak tanımlanıyor. Afet, savaş ve acil durumlarda vatandaşların mağduriyetlerini gidermek, hastalıkları önlemek ve sağlık koşullarını iyileştirmek derneğin temel görevleri arasında sayılıyor. Teklifle birlikte, uluslararası sözleşmelerin Kızılay'a tanıdığı hak ve yükümlülüklere sahip başka bir tüzel kişiliğin kurulması yasaklanarak, kurumun tekliği ve otoritesi güvence altına alınıyor.

İsim, amblem koruması ve uluslararası dokunulmazlıklar

Teklif kapsamında "Türk Kızılay", "Türkiye Kızılay Derneği" ve "Kızılay" isimlerinin kullanım hakları yasal statüye kavuşturuluyor. Derneğin adı, bayrağı ve amblemi; uluslararası sözleşmelerle kabul edilen tüm hak, bağışıklık ve koruma işaretlerinden yararlanacak. Kızılay tarafından yetkilendirilen kuruluşlar dışındaki gerçek veya tüzel kişilerin, bu sembolleri izinsiz olarak herhangi bir amaçla kullanması kesin olarak yasaklanıyor. Bu düzenleme, insani yardım faaliyetlerindeki tarafsızlık ilkesinin ve kurumsal kimliğin suistimal edilmesini önlemeyi amaçlıyor.

Savaş esirleri ve insani yardım süreçlerinde yeni yetkiler

Türk Kızılay, kamu kurumlarıyla koordineli olarak savaş esirlerinin ve tutulan sivillerin ziyaret edilmesi, yaşam koşullarının izlenmesi ve aile haberleşmesinin sağlanması gibi kritik görevleri üstlenecek. Kayıpların araştırılması, esir değişimleri ve aile birleşimlerinde aracı kurum rolü oynayacak olan Kızılay, bu görevleri ifa edebilmek için gerekli verilere kamu kurumları ile yapılacak protokoller üzerinden erişebilecek. Veri erişimi, sadece görevle sınırlı ve yetkilendirilmiş personel tarafından "ölçülülük" ilkesine uygun olarak gerçekleştirilecek.

Olağanüstü dönem personeline tazminat ve SYDV üyeliği

Kızılay personelinin özlük haklarında da önemli iyileştirmeler öngörülüyor. Afet, savaş, çatışma ve diğer olağanüstü durumlarda görev yapan personele tazminat ödenmesi hükme bağlanıyor. Ayrıca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, Kızılay'ın il ve ilçe şube başkanları, ilgili yerlerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) mütevelli heyetinin doğal üyesi olacak. Bu adımın, sahadaki insani yardım faaliyetleri ile devletin sosyal yardım mekanizmaları arasındaki eş güdümü artırması bekleniyor.

Stratejik alımlar ve Kamu İhale Kanunu muafiyeti

Afet yönetimi kapasitesini güçlendirmek ve müdahale süreçlerini hızlandırmak amacıyla, Kızılay ve iştirakleri tarafından üretilen ürün ve hizmetler "stratejik nitelikte alım" kapsamına alınıyor. İlk yardım, lojistik hizmetler ve geçici barınma ürünleri, Kamu İhale Kanunu'na tabi olmaksızın doğrudan Kızılay'dan temin edilebilecek. Şeffaflık ve kaynakların verimli kullanımı ilkeleri çerçevesinde yürütülecek bu alımlar, ilgili bakanlık ile Kızılay arasında yapılacak özel protokollerle denetlenecek. Bu muafiyetin, özellikle acil müdahale gerektiren kriz anlarında tedarik güvenliğini sağlaması hedefleniyor.