Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da aralarında bulunduğu sekiz ülkenin dışişleri bakanları, İsrail'in Ramazan ayı boyunca Mescid-i Aksa'yı Müslümanlara kapatmasına tepki gösterdi. Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından yayımlanan ortak metinde kınama mesajı paylaşıldı. Yazılı açıklamada, Kudüs’teki ibadet yerlerine yönelik kısıtlamaların uluslararası hukuka ve mevcut statükoya aykırı olduğu belirtildi. Bakanlar, bölgedeki dini mekanlara engelsiz erişim ilkesinin ihlal edildiğini vurgulayarak uluslararası toplumu göreve çağırdı.

Türkiye dahil 8 ülke İsrail'e kınamaGörsel

Ortak bildiride, İsrail işgal makamlarının Ramazan ayı süresince Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’i ibadet etmek isteyen Müslümanlara kapalı tutmaya devam etmesi ana gündem maddesi olarak yer aldı. Kudüs'ün Eski Şehir bölgesine ve buradaki ibadet yerlerine yönelik uygulanan güvenlik kısıtlamalarının "ayrımcı ve keyfi" olduğu ifade edildi. Bu kısıtlamaların uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde, tarihi ve hukuki statüko ile bağdaşmadığı resmi olarak kaydedildi.

Mescid-i Aksa’nın Hukuki Statüsü

Dışişleri bakanları, 144 dönümlük Mescid-i Aksa alanının tamamının yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğunu metinde yineledi. Açıklamada, İsrail’in işgal altındaki Kudüs ve buradaki İslami ile Hristiyan kutsal mekanları üzerinde herhangi bir egemenlik hakkına sahip olmadığı belirtildi. Bakanlar, bu alanlardaki provokatif eylemlerin ve hukuka aykırı tedbirlerin kesin bir dille reddedildiğini aktardı.

Yetkili Merciler ve Yönetim Hakkı

Yayımlanan metinde, Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’in idaresi ve girişlerin düzenlenmesi konusunda tek yetkili mercii hatırlatıldı. Ürdün Evkaf ve İslami İşler Bakanlığı’na bağlı Kudüs Evkaf ve Mescid-i Aksa İşleri İdaresi’nin bu konudaki münhasır yetkiye sahip yasal merci olduğu vurgulandı. Bu yetkinin ihlal edilmesinin, bölgedeki hukuki düzeni sarsan bir unsur olduğu ifade edildi.

Uluslararası Topluma Kararlı Tutum Daveti

Haber konusu olan ortak bildirinin son bölümünde, uluslararası kamuoyuna yönelik bir çağrı yer aldı. Bakanlar, Kudüs’teki kutsal mekanlara yönelik devam eden ihlallerin durdurulması için İsrail’i zorlayacak kararlı bir tutumun benimsenmesi gerektiğini ifade etti. Kutsal mekanların kutsiyetine yönelik her türlü hukuka aykırı uygulamanın son bulması için küresel düzeyde adım atılması talep edildi.

İsrail’e Kısıtlamaları Kaldırma Çağrısı

Sekiz ülkenin temsilcisi, İsrail'e yönelik somut taleplerini sıralayarak Mescid-i Aksa'nın kapılarının derhal açılması gerektiğini belirtti. Kudüs Eski Şehir bölgesine erişim engellerinin kaldırılması ve Müslümanların camiye girişlerinin engellenmesine son verilmesi çağrısında bulunuldu. Bildiride, dini özgürlüklerin kısıtlanmasının bölgedeki gerilimi tırmandırdığına dikkat çekildi.

Dışişleri bakanları, şu şekilde ortak açıklamada bulundu:

“Mısır Arap Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi Krallığı, Endonezya Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Katar Devleti, Suudi Arabistan Krallığı ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dışişleri Bakanları, İsrail işgal makamlarının özellikle mübarek Ramazan ayı süresince ibadet etmek isteyen Müslümanlara Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’i kapalı tutmaya devam etmesini kınamaktadır. Kudüs Eski Şehre ve şehirdeki ibadet yerlerine erişime yönelik güvenlik kısıtlamaları ile Eski Şehir’deki diğer ibadet yerlerine yönelik ayrımcı ve keyfî erişim sınırlamaları uluslararası insancıl hukuk, tarihî ve hukuki statüko ile ibadet yerlerine engelsiz erişim ilkesi dahil uluslararası hukukun açık bir ihlalini teşkil etmektedir”
“Bakanlar, hukuka aykırı ve gayrımeşru söz konusu tedbir ile İsrail’in Mescid-i Aksa / Harem-i Şerif ve ibadet edenlere karşı sürdürdüğü provokatif eylemleri kesin bir şekilde reddettiklerini ve kınadıklarını beyan etmişlerdir. Bakanlar, İsrail’in işgal altındaki Kudüs üzerinde veya şehrin İslami ve Hristiyan kutsal mekânları üzerinde herhangi bir egemenliğe sahip olmadığını vurgulamışlardır. Bakanlar, 144 dönümlük Mescid-i Aksa’nın tamamının yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğunu yinelemiş ve Ürdün Evkaf ve İslami İşler Bakanlığı’na bağlı Kudüs Evkaf ve Mescid-i Aksa İşleri İdaresi’nin mübarek Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’in idaresi ve buraya girişlerin düzenlenmesi konusunda münhasır yetkiye sahip yasal merci olduğunu yinelemiştir. Bakanlar, işgalci güç İsrail’e Mescid-i Aksa’nın kapılarını kapatmaya bir an evvel son vermesi, Kudüs Eski Şehre erişime yönelik kısıtlamaları kaldırması, ibadet etmek isteyen Müslümanların camiye erişimini engellemekten imtina etmesi çağrısında bulunmuşlardır. Bakanlar ayrıca uluslararası toplumu, Kudüs’teki İslami ve Hristiyan kutsal mekânlarına yönelik devam eden ihlalleri ve hukuka aykırı uygulamaları ile bu kutsal mekanların kutsiyetine halel getirmesinin durdurulması için İsrail’i icbar edecek kararlı bir tutum benimsemeye davet etmişlerdir.”