Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı açıklandı! Yerli yapay zeka dil modeli BİLGE tanıtıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuna duyurulan ve Türkiye'nin dijital dönüşüm yol haritasını şekillendirecek olan 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, teknoloji dünyasında ve eğitim sektöründe çok büyük bir yankı uyandırdı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ev sahipliğinde Beyoğlu’ndaki Rixos Tersane İstanbul’da düzenlenen Türkiye Yapay Zeka Zirvesi kapsamında ilan edilen bu tarihi strateji, ülkenin küresel teknoloji rekabetindeki konumunu kökten değiştirmeyi hedefleyen çok yönlü maddeler içeriyor. Etkinliğe katılarak açıklanan stratejik vizyonu yakından inceleyen Bahçeşehir Üniversitesi (BAU) akademisyenleri ile Bahçeşehir Koleji eğitim yöneticileri, zirvede paylaşılan hedeflerin Türkiye’nin dijital egemenliği açısından bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Uzmanlar, hayata geçirilecek yeni projeler ve yerli büyük dil modeli sayesinde ülkenin küresel arenada sadece bir kullanıcı değil, aynı zamanda en öncü tasarlayıcı unsurlardan biri haline geleceğinin altını çizdi.

Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı açıklandı

Türkiye’nin önümüzdeki dört yıllık süreçte dijital altyapısını ve yerli teknoloji ekosistemini yapılandıracağı stratejik eylem planı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılım gösterdiği zirvede resmen ilan edildi. Belirlenen yeni yol haritası, temel olarak ‘Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet’ prensiplerinden oluşan dört ana eksen üzerine inşa edildi. Bu strateji doğrultusunda Türkiye'nin dijital egemenliğini en üst seviyede güçlendirmek amacıyla veri merkezleri, modern bulut altyapıları ve tamamen yerli imkanlarla geliştirilen yapay zeka projelerine yönelik, özel sektör ağırlıklı olacak şekilde tam 10 milyar dolarlık devasa bir kaynağın harekete geçirilmesi hedefleniyor.

Açıklanan resmi planlamalar kapsamında, ülke genelinde tam 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilmesi, sektörün ihtiyaç duyduğu 110 bin nitelikli uzman personelin yetiştirilmesi ve yürütülecek tüm kamu projelerinin bütçelerinden yapay zeka çalışmalarına en az yüzde 2 pay ayrılması öngörülüyor. Türkiye'nin mevcut veri merkezi gücünün küresel ölçekte rekabet edebilir bir seviye olan 1 gigavat düzeyine çıkarılması planlanırken, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından kamuoyunun beğenisine sunulan yerli yapay zeka dil modeli ‘BİLGE’ vasıtasıyla da ileri teknolojilerde dışa bağımlılığın tamamen bitirilmesi amaçlanıyor. Tüm bu teknolojik ve sistemsel hamlelerin yanı sıra plan, yatırım süreçlerini sadece 30 iş gününe düşürecek dinamik, hukuki, etik ve regülatif bir yönetim mekanizmasını kurarak hayata geçirmeyi de taahhüt ediyor.

Seda Satır: Yapay zeka artık teknolojide sadece kullandığımız bir araç olmaktan çıktı

Türkiye Yapay Zeka Zirvesi sonrasında organizasyona dair kapsamlı değerlendirmelerde bulunan Bahçeşehir Üniversitesi BAUHub Müdürü Seda Satır, ilan edilen yeni eylem planının küresel rekabet ortamı göz önünde bulundurulduğunda çok ciddi regülatif ve altyapısal güncellemeler barındırdığını ifade etti. Teknolojideki bu yeni dönemin stratejik önemine dikkat çeken Seda Satır, “Bugün burada Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın da Türkiye Yapay Zeka Vizyon ve Eylem Planı kapsamındaki çalışmalarını dinledik. Çok ciddi adımlar var. Sayın Cumhurbaşkanımızın da bahsettiği üzere, önemli kriterler 'Fark et, istifade et, üreten ya yönet' kriterlerinin altında çok ciddi güncellemeler var. Buradan da şunu görüyoruz. Yapay zeka artık teknolojide sadece kullandığımız bir araç olmaktan çıktı, yapay zeka hayata karıştı, yapay zeka üretiyor, yapay zeka analiz ediyor ve küresel rekabette Türkiye'yi daha ön plana çıkarabilecek ve regülatif anlamda çok ciddi değerlendirmeler ve güncellemeler oldu vizyon ve eylem planımızda" dedi.

Türkiye'nin küresel teknoloji rekabetindeki yeni öncü rolü

Açıklanan stratejik planın iş gücü, girişimcilik ve uluslararası ilişkiler boyutunu da ele alan BAUHub Müdürü Seda Satır, planlanan yeniliklerin toplumsal ve ekonomik sektörlerin tamamına etki edeceğini belirtti. Satır, gerçekleştirdiği açıklamalarda şu ifadeleri kullandı:

“Vizyon ve eylem planımızın alt başlıklarına baktığımız zaman, especially de yapay zeka alanında uzman istihdam süreçlerinde çok güzel güncellemeler var. Girişimcilik ve araştırma ekosistemi kapsamında yapay zeka entegrasyonu ile ilgili altyapısal ve veri tabanını anlama anlamında da çok güzel gelişmeler var. Eş zamanlı olarak hukuki, etik ve regülatif anlamda da çok güzel güncellemeler var ve bununla da kalmayıp tabii ki global bir meseleden bahsediyoruz, uluslararası ilişkiler ve uluslararası iş birlikleri kapsamında da buna yol açabilecek çok anlamlı aksiyonları bugünkü vizyon planımızda dinledik ve gördük. Günün sonunda şuna bakıyoruz. Türkiye artık teknolojiyi tüketen bir ülke olmaktan çıkıyor, teknolojiyi üreten, teknolojiyi tasarlayan, çok farklı alanlarda, eğitim sektöründen tarıma, savunma sanayiden creative endüstrilere kadar çok büyük bir odak alana entegre olan ve küresel anlamda da rekabette öncü ülkeler arasında yer alıyor" diye konuştu.

Kurumsal yapay zeka entegrasyonu ve bölgenin en büyük zirvesi

Bahçeşehir Üniversitesi bünyesinde bu zamana kadar yürütülen çalışmalara ve kurumun yapay zeka alanında üstlendiği öncü proaktif role değinen Seda Satır, kendi iç işleyişlerinde uyguladıkları stratejik dönüşüm süreçlerini anlattı. Kurum içindeki yapay zeka entegrasyonu süreçleri hakkında bilgi veren Satır, “Bu noktada Bahçeşehir Üniversitesi olarak biz biraz daha proaktif bakış açısıyla bundan 3 yıl önce Future AI Summit zirvemizi, yani MENA bölgesindeki en büyük yapay zeka zirvesini gerçekleştirdik ve kendi kurumumuz özelinde de aldığımız yapay zeka anlamındaki aksiyonlardan çok kısaca bahsetmek istiyorum. Öncelikle yapay zeka, yani Future AI Summit Zirvesi'nde yapay zeka konusunu 3 yıl öncesinden masaya yatırdık ve kendi kurumumuza, yönetim sistemlerimize bunu nasıl entegre edebilirizi bu anlamda masada derinlemesine görüşmeler yaptık ve yapay zeka yol haritamızı hazırladık. Yapay zeka politikamızı yayınladık. Bu bağlamda yapay zeka yetkinlik birimimizi kurguladık. Çünkü günün sonunda sürdürülebilir bir yapıdan ve bu alanda uzman kişilerin bu süreci yöneteceği ve bu uzman kişilerin oluşturduğu bir ekibin olması gerekiyordu" ifadelerini kullandı.

Seda Satır, üniversitenin küresel yapay zeka devleriyle gerçekleştirdiği iş birliklerine ve geleceğe yönelik kurumsal vizyonlarına değinerek açıklamalarını şöyle sürdürdü:

“Bununla da kalmadık, geçen yıl Türkiye'de bir ilke imza attık. OpenAI ile Education lisans anlaşması altında bir anlaşma yaptık. Bu anlaşma kapsamında da öğrencilerimizden akademisyenlerimize, akademisyenlerden araştırma personelimize, araştırma personelimizden idari personelimize kadar uçtan uca kurumumuz içerisindeki tüm çalışanlarımızı yapay zeka entegre bir sisteme oturttuk. Bundan sonraki hedeflerimiz tabii ki de bitmedi, devam ediyor. Yapay zeka kapsamında kendi platformumuzu oluşturacağımız, tasarlayacağımız proaktif bir öngörüsel sürecimiz var. Dolayısıyla yapay zeka artık kullanmakla kalmayıp yapay zekayı üreten, tasarlayan, kendi kurumsal iş süreçlerine entegre eden kurumlar bu alanda öncü kurumlar olarak var olacak. Bizler de Bahçeşehir Üniversitesi olarak bu anlamda öncü kurumlar arasında yer almaya devam ediyoruz, çalışmalarımızı da bu yönde gerçekleştiriyoruz" diye konuştu.

İsrafil Dilmeç: BİLGE dil modeliyle yurt dışına bağımlılığımızın kesildiği bir gündeyiz

Zirvede lansmanı yapılarak vitrine çıkarılan Türkiye'nin yerli yapay zeka modeli ‘BİLGE’ ve hükümet tarafından ilan edilen 4 yıllık stratejik eylem planı hakkında çok önemli tespitlerde bulunan Bahçeşehir Koleji’nden BK Mobil A.Ş. Genel Müdürü İsrafil Dilmeç, bu hamlenin ülkenin bağımsız teknoloji üretimi noktasında tarihi bir devrim olduğunu vurguladı. Dijital eğitim teknolojileri alanındaki tecrübeleri ile yeni yerli modeli kıyaslayan İsrafil Dilmeç, yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri aktardı:

“Bugün Türkiye için önemli devrimlerden bir tanesi olduğunu düşünüyorum. Türkiye Yapay Zeka Hamlesi'nin önümüzdeki 4 yıl içerisindeki planı açıklandı. Bu 4 plan, 4 çerçeveye ayrıldı. 'Fark et, istifade et, üret ve yönet.' Bunun için Sanayi Bakanlığımızın himayesinde, Cumhurbaşkanlığımızın da katılımlarıyla, teşrifleriyle gerçekleşen bu etkinliği biz de yakından takip ediyoruz. Türkiye'de sanayi 2000'li yıllardan bu yana aslında yapay zekayla iç içe çalışıyor fakat doğal dil modellerinin dünyaya gelişiyle, 2022'den bu yana çok büyük bir etkileşim değişikliği var. Bahçeşehir Uğur Eğitim Kurumları olarak yakından ilgilendiğimiz ve kendi geliştirdiğimiz Metodbox ürününü de öğrencilerimize 2022 yılından bu yana öğrenme asistanları sağlıyorduk. Özellikle materyal iletişiminde, etkileşimindeki çıkardığımız verilerle öğrencilerin öğrenme analizlerini yaparken öğrenmelerine katkıda bulunacak da bir takım içerikler sağlıyorduk. Bugün artık Milli Teknoloji Hamlesi'nin altında barındırılan ve BİLGE dil modelleriyle de artık yurt dışına bağımlılığımızın tamamen kesildiği bir gündeyiz. BK Mobil'de iş planları içerisinde öğretmenlere sağlayacağımız asistanlar ve öğrencilere sağlayacağımız asistanlarda da biz de bu büyük dil modellerine doğru geçiş yapacağız" dedi.

Türkiye yapay zeka zirvesinin öne çıkan temel çıktıları

Rixos Tersane İstanbul'da gerçekleştirilen ve teknoloji dünyasının liderlerini, mühendisleri ve çok sayıda davetliyi bir araya getiren organizasyonda paylaşılan resmi verilere göre, Türkiye'nin yapay zeka ekosisteminde yakın gelecekte hayata geçirilecek stratejik reformlar tek bir tabloda şu şekilde özetlenmektedir: