Türkiye'de çalışanların yıllık ücretli izin hakları 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde belirli kriterlere göre düzenlenmektedir. İzin süreleri genel olarak personelin iş yerindeki kıdem süresine göre değişiklik gösterse de yaş faktörü bu hesaplamada kritik bir istisna oluşturmaktadır. 50 ve daha yukarı yaştaki çalışanlar için kanun koyucu, iş sağlığı ve dinlenme hakkını gözeterek özel bir alt sınır belirlemiştir. Bu kapsamda 55 yaşındaki bir çalışanın kıdemi ne olursa olsun kullanabileceği minimum yıllık izin süresi yasal güvence altına alınmıştır.

55 yaş üstü yıllık izin süreleriGörsel

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesine göre, iş yerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Normal şartlarda bu süreler; bir yıldan beş yıla kadar olanlara 14 gün, beş yıldan on beş yıla kadar olanlara 20 gün, on beş yıl ve daha fazla olanlara ise 26 gün olarak uygulanır. Ancak yasa, belirli yaş gruplarındaki çalışanlar için bu kıdem sürelerine bakılmaksızın farklı bir taban puan belirlemiştir.

50 yaş ve üzeri çalışanlara tanınan yasal haklar

İş Kanunu içerisinde yer alan özel hükme göre, 18 ve daha küçük yaştaki işçiler ile 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz. Bu düzenleme, ileri yaştaki çalışanların biyolojik dinlenme ihtiyaçlarının daha fazla olması ve iş sağlığının korunması amacıyla getirilmiştir. Dolayısıyla 55 yaşındaki bir çalışan, ilgili yasal düzenleme gereği bu avantajlı grup içerisinde yer almaktadır.

Kıdem süresine bakılmaksızın uygulanan 20 gün kuralı

Bir iş yerinde henüz birinci yılını doldurmuş 55 yaşında bir çalışan, normalde 14 gün izin alması gerekirken yaş sınırı engeline takılmadığı için doğrudan 20 gün izin hakkı elde eder. Eğer bu çalışanın kıdemi 15 yılın üzerindeyse, bu durumda daha yüksek olan süre yani 26 gün izin hakkı geçerli olur. Kanun burada çalışanın aleyhine değil, lehine olan sürenin uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. 20 gün kuralı, 50 yaş ve üzerindeki her çalışan için bir taban süre niteliği taşımaktadır.

İzin haklarının ücrete dönüşmesi ve fesih durumları

Çalışanın hak kazandığı ancak kullanmadığı yıllık izin süreleri, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda ücrete dönüşür. Sözleşme feshedildiğinde, çalışanın son brüt ücreti üzerinden kullanmadığı tüm izin günlerinin bedeli kendisine ödenmek zorundadır. 55 yaş ve üzerindeki çalışanların 20 günlük asgari izin hakkı, bu hesaplamalarda da temel alınır. İşverenin bu süreyi kısaltma veya yaşa bağlı ek izin hakkını yok sayma yetkisi yasal olarak bulunmamaktadır.

Yıllık izin sürelerinin bölünmesi ve kullanım esasları

Yıllık ücretli izin süreleri, tarafların anlaşması halinde bölümler halinde kullanılabilir. Ancak yasa gereği, bölünmüş izinlerin en az bir parçasının 10 günden az olmaması şartı bulunmaktadır. 55 yaş üstü çalışanlar da 20 günlük veya kıdemine göre daha uzun olan izin sürelerini işverenle mutabık kalarak yıl içerisinde farklı zaman dilimlerine yayabilirler. İzin sürelerine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz ve bu günler izin süresine eklenir.

Kaynak: Haberim.com.tr