Emniyet mensubu ve basın kuruluşunda çalışan kişileri ilgilendiren haber geldi. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, emniyet teşkilatına yönelik kritik düzenlemeleri de içeren yasa teklifini görüşmek üzere toplandı. Meclis Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında gerçekleştirilen oturumda, 'Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin tümü üzerindeki değerlendirmeler resmi olarak tamamlandı. Yasama faaliyetlerinin ilk bölümünde gündem dışı konuşmalar, milletvekillerinin birer dakikalık açıklamaları ve grup başkanvekillerinin değerlendirmeleri yer aldı. Siyasi parti gruplarının TBMM Başkanlığı’na sunduğu önergelerin işlem görmesinin ardından, çok sayıda sektörü ve kurumu yakından ilgilendiren kanun teklifinin maddelerine geçildi.

Emniyet teşkilatı ve basına yönelik kanun teklifi

Teklifin bütünü üzerinde söz alarak muhalefet adına ilk kapsamlı eleştirileri yönelten Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, hazırlanan metnin usul ve içerik yönünden ciddi eksiklikler barındırdığını iddia etti. Kanun teklifinin çok sayıda farklı alanı tek bir çatı altında toplamasını eleştiren Özdağ, şu ifadeleri kullandı:

"Bu teklif 14 farklı kanunu değiştiriyor. Emniyet teşkilatından Orman Kanunu'na, basın özgürlüğünden vergi hukukuna, Merkez Bankası’ndan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine kadar birbiriyle hiçbir organik bağı olmayan onlarca konuyu tek bir kanunun içinde değerlendireceğiz. Buna ısrarla, 'Torba kanun' diyorsunuz, ben ise buna, 'Hukuk ve yasama tanımazlığı' diyorum. Teklif esas komisyon olan Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü ve ihdas edilen maddelerle 26 maddeye çıktı. Tali komisyonlardan olan İçişleri Komisyonunda Emniyet teşkilatını ilgilendiren 5 madde neden görüşülmedi? Bir diğer tali komisyon Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda ilgili diğer maddeler görüşülmedi. Gene etkin bir yasama faaliyeti ve gerekli incelemeler yapılamadan Genel Kurul gündemine getirildi. Bu teklifinin gerekçesini okuduğumuzda iktidarın şunu itiraf ettiğini görüyorsunuz. 'Anayasa Mahkemesi kararlarından doğan hukuki boşlukları gideriyoruz.' Peki, bu ne anlama geliyor? İktidar yıllarca Anayasa'ya aykırı kanunlar yaptı, Anayasa Mahkemesi bu kanunları iptal etti, şimdi de o yasa dışı boşlukları yeniden yasal kılıfa büründürmeye çalışıyorsunuz, sonra da 'Reform içeriyor' diyorsunuz; bu, reform değil geçmişteki hukuk hatalarını farklı kelimelerle yeniden üretmekten ibarettir"

Emniyet teşkilatının çalışma koşulları ve beklentiler

Genel Kurul zemininde emniyet personeline ilişkin maddeler üzerine söz alan İYİ Parti grubu adına Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş, polisin gerçek gündemi ile meclis gündeminin uyuşmadığını savundu. Taş, düzenlemenin torba yasa yöntemiyle getirilmesine karşı çıkarak emniyet mensuplarının kronikleşen sorunlarına değindi ve şöyle devam etti;

"Kanunun bize göre en önemli başlığı Emniyet teşkilatıyla ilgili olan düzenlemelerdir. Bu düzenlemeler toplam 5 maddeden oluşuyor. Niye bize göre önemli? Çünkü gerçekten Emniyet mensuplarının ve teşkilatın ciddi beklentileri var. Ancak bu kanunda emniyetle ilgili yapılan düzenlemelere baktığımızda, sahada görev yapan polisimizin gerçek sorunlarına çözüm üreten bir yaklaşım göremiyoruz. Bu yüzden polisimizin gündemi ile iktidarın gündemi maalesef tamamen farklı. Bu kürsüden açıkça ifade etmek isterim ki, Türkiye'de polis teşkilatının temel sorunu ne kadro oranları ne de emniyet müdürü sayısının artıp azalması. Temel sorun; her geçen gün ağırlaşan çalışma koşulları altında ezilen, ekonomik sıkıntılarla mücadele eden, ailesine vakit ayıramayan ve giderek umutsuzluğa sürüklenen polislerimizin yaşadığı insanlık dramıdır. Bugün polislerimiz 12, 16 saat ve bazen 24 saati aşan görevlerde çalışmaktadır. Resmi çalışma saatleri ile fiilî çalışma saatleri arasında büyük bir uçurum bulunmaktadır. Fazla mesai vardır ama fazla mesainin karşılığı maalesef yoktur. Görev vardır ama hakkı teslim edilmemektedir"

Milliyetçi Hareket Partisi kanun teklifine destek verecek

Yasa teklifinin içeriğinde bulunan mali, sosyal ve idari düzenlemelere ilişkin olumlu görüş bildiren Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, kanunun getirdiği yenilikleri maddeler halinde özetledi. Kalaycı, parti olarak oylamada olumlu yönde irade beyan edeceklerini açıklayarak teklifin kapsamını şu şekilde aktardı:

Sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler gibi biletle girilen tüm yerlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve gençlerden veya 25 yaşını doldurmamış öğrencilerden eğlence vergisi alınmaması düzenlenmektedir. Devlet ormanları üzerinde bulunması izne tabi tutulanlar arasına devletin engelli ve yaşlı bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon merkezleri dahil edilmektedir. Mahalli idare taşınmazlarının da taksitle satışına imkân sağlanmakta; halihazırda yüzde 3 olarak uygulanan geçici teminatın yüzde 3 ila yüzde 30 arasında belirlenebilmesi imkânı getirilmektedir. İnternet haber sitelerinin vasıf ve ödevlerinin ana çerçevesi belirlenmekte; Basın İlan Kurumunun müeyyide uygulama yetkisi yeniden düzenlenmektedir.
Konuşmasının sonunda Mustafa Kalaycı, "Bu düşüncelerle MHP olarak kabul oyu vereceğimiz kanun teklifinin ülkemize ve milletimize hayırlar getirmesini niyaz ediyorum" dedi.

Basın İlan Kurumunun resen inceleme yetkisine eleştiri

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Antalya Milletvekili Saruhan Oluç, yargı kararlarına rağmen benzer düzenlemelerin yeniden meclis gündemine taşındığını iddia etti. Özellikle medya sektörünü, internet gazeteciliğini ve ifade özgürlüğünü ilgilendiren maddeler üzerinde duran Oluç, şu değerlendirmede bulundu:

"Anayasa Mahkemesi, Basın İlan Kurumu'nun resen inceleme yetkisini iptal etti. Ancak biz bu kanunla aynı şeyi yapıyoruz. Bu resen inceleme yetkisi Basın İlan Kurumu'nun işi değil. Onun işi var olan pastayı adil bir biçimde medya kuruluşlarına dağıtarak onların yaşamasını sağlamak. Anayasa Mahkemesi bu nedenle resen yetkiyi iptal etti ancak biz şimdi o yetkiyi tekrar veriyoruz. Ya basın savcıları var, basılı olan ya da dijital mecrada çeşitli yazılar, haberler ile ilgili gerekli kararları veriyorlar. İfade özgürlüğü, düşünce özgürlüğü, haber özgürlüğünü zaten o savcılar ihlal ediyor. Şimdi bir de Basın İlan Kurumuna resen inceleme yetkisi vererek oradaki bürokratların basın savcılarından önce bu işi yapmasını sağlıyoruz. Neden? Çünkü bunu yapanlar tek sesli bir medya düzeni yaratmaktır"

Orman alanlarının tahsisi ve sosyal devlet harcamaları

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Karabük Milletvekili Cevdet Akay ise yasa teklifinin komisyon aşamalarında yeterince olgunlaşmadığını ve anayasal düzene aykırılıklar içerdiğini savundu. Teklifin 4'üncü maddesinde yer alan ve ormanlık alanların rehabilitasyon merkezlerine tahsis edilmesini öngören düzenlemeye dikkat çeken Akay, bu durumun yaratabileceği çevre sorunlarına ve sosyal yardım fonlarının kullanımına değindi. Akay, konuya dair şu ifadeleri kullandı:

"Maddeler üzerinde baktığımız zaman da burada 4'üncü madde var, engelli ve yaşlılara yönelik orman alanlarına rehabilitasyon merkezlerinin yapılmasıyla ilgili. 5 bin 200 engelli tesislerde rahat etmek için bekliyor ancak bu tesislerin yapılmadığı görülüyor. Oman alanlarına bu tesislerin açılmasıyla ilgili şu mazeret etki analizinde belirtilmiş, 'Kamulaştırma yapılacak alanlarda maliyet yüksek olduğu için orman bölgelerinde bu alanların rehabilitasyon merkezlerine, tesislerine açılması ve tahsis edilmesiyle ilgili düzenleme.' Bu, ormanların talan edilmesine yol açabilir. Şimdi, 'Devlet yapacak' deniliyor ama devlet yaptıktan sonra bu tesisleri üçüncü şahıslara, özel sektörlere 49 yıllığına devredebilir. Şimdi, bu konulara da mutlaka dikkat edilmesi gerekir. Bakın, yaşlı ve engellilerle ilgili gerekli düzenlemelerin yapılması çok çok önemli. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'nun gelirlerinin yüzde 5'i yaşlılar ve engelliler için, Yaşlı ve Engelliler Genel Müdürlüğüne Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında aktarılması gerekiyor. Baktığımız zaman, böyle bir aktarım olmuş mu? Maalesef olmamış"

İktidar kanadından torba yasa savunması ve gerekçeler

Muhalefet partilerinden gelen sert eleştirilere ve torba yasa yöntemi suçlamalarına iktidar partisi adına yanıt veren AK Parti Ankara Milletvekili Orhan Yeğin, düzenlemelerin pratik ihtiyaçlardan doğduğunu belirtti. Teklifin vatandaş odaklı, hukuki boşlukları dolduran ve kamu mekanizmalarını hızlandıran bir yapıya sahip olduğunu ifade eden Yeğin, konuşmasını şu sözlerle sürdürdü:

"Teklifimiz hukuk güvenliğini güçlendiren, Anayasa Mahkemesi kararlarının gereğini yerine getiren, dijitalleşmeyi destekleyen, kamu yönetimini etkinleştiren, ekonomik hayatı kolaylaştıran, sosyal devlet anlayışını güçlendiren ve vatandaşımızın hayatına doğrudan dokunan kapsamlı bir pakettir. Şimdi, bugün konuşmalarda çokça torba yasa eleştirileri oldu, 'Torba kanun, torba kanun.' Merkez Bankası Disiplin Yönetmeliği'ni Danıştay iptal etmiş, 'Yönetmelikte olmaz disiplin hükümleri, buradaki cezalar, bunu kanunla yapmanız lazım' demiş. Bir madde, hadi gelin bunu müstakil bir kanun olarak yapalım, kolay değil. Anayasa Mahkemesi Basın İlan Kurumu Yönetmeliği'ni iptal etmiş, o yönetmeliği yeniden hayata geçirmeniz lazım. Hadi gelin, bunu müstakil bir kanun olarak yapalım; mümkün değil. Mesela bir maddeye, orman alanlarında yapılabileceklerle ilgili bir maddeye şu ifadeyi ekliyoruz, 'Engelli bakım merkezleri, rehabilitasyon merkezleri, yaşlı bakım merkezleri.' Eklediğimiz sadece bu, zaten yapılabilen bir şeyin içerisine iki tane tanım ekliyoruz; hadi gelin, bunu müstakil kanun olarak yapalım. Çok zor."

Genel kurulda oylama yapıldı ve oturum kapandı

Siyasi parti temsilcilerinin, milletvekillerinin ve komisyon üyelerinin yasa teklifi üzerindeki konuşma ve değerlendirme maratonunun bitmesiyle birlikte oylama aşamasına geçildi. Meclis Başkanvekili Pervin Buldan, kanun teklifinin tümünü milletvekillerinin oyuna sundu. Yapılan açık oylama neticesinde teklifin tümü genel kurulda kabul edilerek yasalaşma sürecinde önemli bir aşamayı geride bıraktı. Oylama işleminin tamamlanmasının ardından Başkanvekili Buldan, bir sonraki birleşimin 17 Haziran Çarşamba günü gerçekleştirilmek üzere oturumu resmi olarak kapattı.