İstanbul, dünya çapında iş gücü piyasalarının ve eğitim sistemlerinin geleceğinin şekillendiği kritik bir buluşmaya ev sahipliği yaparak küresel yetenek yönetimi tartışmalarının ana üssü haline geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ile OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann’ın katılımıyla yapılan zirvede, nesiller arası becerilerin aktarımı ve teknolojik dönüşüme adaptasyon konuları en üst düzeyde ele alınıyor. Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen bu büyük organizasyon, yalnızca yerel değil, küresel ölçekte demografik değişimlerin ve dijital devrimin iş dünyasına etkilerini analiz etmeyi amaçlıyor. Zirve boyunca gerçekleştirilecek oturumlar ve saha ziyaretleri, stratejik iş birliklerinin yanı sıra gizli kalmış yeteneklerin ekonomiye kazandırılması yolunda somut politikaların geliştirilmesine zemin hazırlıyor.

OECD 2026 Beceriler Zirvesi'nin önemiGörsel

Türkiye'nin ev sahipliğinde kapılarını açan OECD 2026 Beceriler Zirvesi, toplumların ve gelecek nesillerin refahını artıracak kalıcı bir temel oluşturma vizyonuyla başladı. İstanbul’da düzenlenen zirvede kapsamlı bir konuşma yapan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, zirvenin bilimsel ve analitik önemine dikkat çekti. Işıkhan, "OECD 2026 Beceriler Zirvesi ile aziz İstanbul’da, toplumlarımızın ve gelecek nesillerin refahını artıracak kalıcı bir temel oluşturacağımıza yürekten inanıyorum. Hem bir bakan hem bir biliminsanı olarak, retoriğin daha fazla öne çıktığı bir çağda, bilimsel ve analitik çalışmalara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğumuzu özellikle ifade etmek istiyorum. Bu bağlamda Türkiye olarak kurucu üyesi olduğumuz OECD’nin kanıta dayalı yaklaşımını ve çok taraflı işbirliği ruhunu güçlü şekilde desteklemeye devam ediyoruz." ifadelerini kullandı. Bakan Işıkhan, geleceği belirleyecek olan asıl unsurun teknolojinin ilerleme hızı değil, toplumların bu dönüşüme ne kadar hazırlıklı olduğu ve bireylerin bu değişimi ne yönde etkileyebildiği olduğunu vurguladı. Bu nedenle zirvenin ana temasının nesiller arası yeteneklerin ortaya çıkarılması üzerine kurgulandığını belirten Işıkhan, hedefin sadece yeni beceriler kazandırmak değil, mevcut potansiyeli açığa çıkarmak ve fırsatlara erişimi yaygınlaştırarak hiçbir yeteneğin atıl kalmadığı bir sistem inşa etmek olduğunu dile getirdi.

OECD İstanbul merkezinin görev süresinin uzatılması

Zirvenin ilk gününde paylaşılan önemli gelişmelerden biri de OECD’nin bölgesel operasyonları üzerindeki etkisi oldu. Bakan Vedat Işıkhan, 2023 yılında faaliyete geçen OECD İstanbul Merkezi’nin, bölgesel programlar geliştirerek kurumun çok daha geniş coğrafyalara erişim imkanı kazandığını belirtti. Bu stratejik merkezin görev süresinin 3 yıl daha uzatılmasına yönelik kararın Resmi Gazete’de yayımlandığını duyuran Işıkhan, bu kararın hayırlı olmasını diledi. Türkiye’nin kurucu üye olarak OECD’nin kanıta dayalı yaklaşımına ve çok taraflı iş birliği ruhuna verdiği desteğin altını çizen Işıkhan, zirveye davetli ülkelerden hem çalışma hem de eğitimden sorumlu bakanları özellikle çağırdıklarını, böylece iki stratejik alan arasındaki etkileşimi güçlendirmeyi amaçladıklarını sözlerine ekledi. İstanbul'daki bu merkez, sadece bir ofis olmanın ötesinde, bölgedeki beceri politikalarının koordinasyonu için kritik bir üs görevi görmeye devam edecek.

Zirveye yönelik üst düzey katılım ve uluslararası ilgi

İstanbul'daki bu büyük buluşma, dünya genelinden çok sayıda üst düzey yetkiliyi bir araya getirerek küresel beceri gündemini belirleme noktasında büyük bir çekim merkezi oluşturdu. Bakan Işıkhan, zirvenin katılımcı profiline dair şu bilgileri paylaştı: "Zirvemize, 25’i bakan, 20’si bakan yardımcısı olmak üzere 57 ülke ve uluslararası kuruluştan 300’e yakın üst düzey katılımcı iştirak etmektedir. Bu zirve kapsamında son derece değerli tartışmaların ve ufuk açıcı değerlendirmelerin gündeme geleceğine inanıyorum." Zirve takvimi boyunca gerçekleştirilecek üç farklı oturumda; eğitim sistemlerinin geleceği, yetişkin becerilerinden nasıl daha etkin yararlanılabileceği ve gizli kalan yeteneklerin nasıl gün yüzüne çıkarılabileceği gibi temel konular masaya yatırılacak. Ayrıca Türkiye’nin beceri politikası alanındaki iyi uygulama örneklerini ve tecrübelerini yabancı konuklarla paylaşmak amacıyla iki ayrı saha ziyareti düzenlenecek. Bu ziyaretler, Türkiye'nin son yıllarda hayata geçirdiği iş gücü eğitim modellerinin yerinde görülmesi açısından büyük önem taşıyor.

Değişimi fırsata çevirme ve Türkiye yüzyılı vizyonu

Küresel iş gücü piyasalarında yaşanan değişimlerin Türkiye üzerindeki olası etkilerini de değerlendiren Bakan Vedat Işıkhan, bu süreci bir risk olarak değil, aksine bir fırsat penceresi olarak gördüklerini ifade etti. Türkiye'nin dünyadan kopuk bir ülke olmadığını, aksine yaşanan bölgesel ve küresel değişiklikleri öncü girişimlerle yönlendirdiklerini vurgulayan Bakan Işıkhan, şunları söyledi: "İşgücü piyasalarının bölgesel ve küresel düzeyde yaşanan değişikliklerin, ülkemiz iş gücü piyasalarını etkilemesini bekliyoruz, her ülke gibi bekliyoruz. Çünkü Türkiye dünyadan kopuk şekilde yaşayan bir ülke değil. Tabii bu değişimi biz Türkiye olarak, öncü girişimlerimizle yönlendiriyoruz. Biz bunu bir risk olarak değil, bir fırsat olarak değerlendiriyoruz; çünkü Türkiye’nin güçlü bir ekonomik yapısı sözkonusu. İŞKUR'umuz özellikle yeni ortaya çıkabilecek mesleklere yönelik hazırlıklarını sürdürüyor. Biz hazırız, biz bunu bir risk olarak görmüyoruz sorunuza yanıt olarak; bunu bir fırsat olarak değerlendirmek istiyoruz. Saygıdeğer Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, 'Türkiye Yüzyılı' vizyonunu baz alarak bu istihdam politikalarımızı, hem kadınları hem de gençleri iş güce piyasasına katacak aktif istihdam politikalarını hayata geçirmeye gayret ediyoruz." Bu yaklaşım, Türkiye'nin dijital dönüşüm ve yapay zeka odaklı yeni iş gücü taleplerine hazırlıklı olduğunu ve İŞKUR aracılığıyla bu süreci aktif olarak yönettiğini gösteriyor.

Çalışma barışı ve sendikal hakların güçlendirilmesi

Bakan Işıkhan konuşmasının son bölümünde Türkiye’nin çalışma hayatındaki demokratikleşme süreçlerine ve sosyal haklara değindi. Özellikle 1 Mayıs’ın kutlanma biçimindeki tarihsel değişime dikkat çeken Bakan, geçmişteki çatışma ortamlarının yerini artık emeğe verilen değerin tescillendiği bir atmosfere bıraktığını belirtti. Işıkhan, bu konuda şu ifadeleri kullandı: "Ülkemizde de hatırlarsanız 1 Mayıs derken hep sol marjinal örgütlerin çatışmalarının yaşandığı, farklı noktalara çekildiği siyasi anlamda da farklı bir boyuta çekilen bir gün olarak kutlanıyordu. Fakat Cumhurbaşkanımızın özellikle 2009 yılında 1 Mayıs'ı resmi tatil ilan etmesiyle birlikte bu topraklarda emeğe verilen değer hukuki ve sembolik anlamda da tescil edilmiş oldu. Ancak 1 Mayıs'la birlikte biz çalışma hayatımızda sendikal hak ve özgürlüklerin güçlendirilmesi, toplu sözleşme süreçlerinin daha da demokratikleşmesi ve çalışma barışı, bakanlık olarak bizim en çok önem verdiğimiz konuların başında geliyor. Çalışma barışının da çalışma hayatında tahkim edilmesi konularında çalışmalarımızı sürdürüyoruz." Bu açıklamalar, bakanlığın sadece teknik becerilere değil, aynı zamanda çalışma hayatının huzuruna ve hukuki altyapısına da odaklandığını teyit eder nitelikte oldu.

OECD perspektifinden nesiller arası yetenek yönetimi

Zirvenin bir diğer kilit ismi olan OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, konuşmasında küresel demografik değişimlere ve teknolojik trendlerin iş piyasalarına yansımasına odaklandı. Cormann, zirvenin amacını şu sözlerle özetledi: "Bu senenin Beceriler Zirvesi, nesiller arası yeteneğin ortaya çıkarılmasıyla ilgili. Beceri politikalarımızın başarılı bir şekilde değişimi ve iş piyasasının, çalışma piyasasının değişikliklerine nasıl adaptasyon sağlayacağımızla ve demografik trendleri, teknolojik dönüşümle nasıl karşılayacağımızla alakalı olarak gerçekleşecek. Zirvede potansiyelin tüm işçiler ve gençler arasında yaygınlaştırılması için yapılabilecekler hakkında konuşacağız." Cormann, 2050 yılına kadar OECD ülkelerindeki nüfusun yarısının 65 yaş üstü olacağını hatırlatarak, bu demografik kaymanın yeni teknolojilerin benimsenmesiyle birlikte iş piyasasındaki beceri taleplerini kökten değiştireceğini savundu. Bu dönüşümün beraberinde yüksek üretkenlik, daha hızlı çalışan bilimsel sektörler ve rutin görevlerin otomasyonu gibi heyecan verici fırsatlar getireceğini ifade etti.

Eğitimde fırsat eşitliği ve teknoloji kullanımı eksikliği

Mathias Cormann, küresel ölçekte karşılaşılan en büyük engellerden birinin teknolojiye adaptasyon ve eğitimde fırsat eşitsizliği olduğunu belirtti. Son verilere dayanarak yaptığı analizde, OECD ülkelerinde 50-65 yaş arası yetişkinlerin sadece yüzde 14'ünün yapay zekayı etkin kullanabildiğini açıklayan Cormann, bu oranın oldukça düşük olduğuna dikkat çekti. Ayrıca, yaşlı çalışanların eğitim olanaklarından yeterince yararlanamadığını vurgulayarak şunları söyledi: "Örneğin tüm çalışanların, 55-65 yaş arası tüm kişilerin sadece yarısı yetişkin eğitimlerine katılıyor. Genç kişiler işçi olmadan eğitimleri içerisinde potansiyel yeteneklerinin silinip gittiğini görüyorlar. Kadınlar için de aile bakımı sorumlulukları nedeniyle yeterince katkıda bulunamıyorlar." Cormann'ın bu tespiti, hem yaşlı nüfusun teknolojik yetkinliklerinin artırılması hem de kadınların ve gençlerin potansiyellerinin ekonomiye tam olarak yansıtılması için daha kapsayıcı politikalara ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor.

Gelecek için belirlenen beş temel öncelik

Zirve kapsamında OECD, geleceğin beceri dünyasını inşa etmek için beş ana öncelik belirlediğini ilan etti. Mathias Cormann bu stratejik adımları şu şekilde sıraladı: Öncelikle erken yaş eğitimi hedefli stratejilerle desteklenerek fırsat eşitliği sağlanmalı, yetişkin eğitim sistemleri özellikle düşük beceriye sahip bireyler için daha erişilebilir hale getirilmeli, artan yaşam süresi ve demografik trendler göz önüne alınarak emeklilik yaşını ve çalışma koşullarını kapsayan uzun vadeli politikalar geliştirilmeli, kadınların iş gücüne katılımı çocuk bakımı destekleriyle güçlendirilmeli ve son olarak gençlere potansiyellerini ortaya çıkarabilecekleri ikinci okul şansları sunulmalıdır. Bu beş öncelik, sadece ekonomik üretkenliği artırmayı değil, aynı zamanda toplumsal adaleti ve sürdürülebilir refahı da hedefleyen bir yol haritası niteliği taşıyor. İstanbul’da gerçekleştirilen tartışmaların, bu hedeflerin küresel düzeyde nasıl hayata geçirileceğine dair önemli bir kılavuz olması bekleniyor.