Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ), 2026 yılı 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü kutlamalarını büyük bir katılımla Edirne’de gerçekleştirerek çalışma hayatının kronikleşen sorunlarını kamuoyunun gündemine taşıdı. Edirne’nin tarihi dokusu içinde yankılanan işçi sesleri, asgari ücretin yetersizliğinden vergi adaletsizliğine, örgütlenme önündeki engellerden staj mağdurlarının taleplerine kadar geniş bir yelpazede çözüm bekleyen dosyaları yeniden açtı. Kutlamalar kapsamında düzenlenen kitlesel yürüyüş ve ardından yapılan siyasi paylaşımlar, emeğin başkentinin bu yıl Meriç kıyısında kurulduğunu kanıtlarken, TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay’ın sert ve net ifadeleri hem işveren kesimine hem de hükümet kanadına doğrudan birer mesaj niteliği taşıdı. Yaklaşık 13 bin kişinin katılımıyla gerçekleşen organizasyon, sadece bir kutlama değil, aynı zamanda geçim sıkıntısı ve hak kayıplarına karşı yükselen kolektif bir itirazın kürsüsü haline gelerek Türkiye’nin sosyo-ekonomik tablosunu özetledi.

TÜRK-İŞ Başkanı Atalay'dan asgari ücret açıklaması

Görsel

TÜRK-İŞ Konfederasyonu, bu yılki 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü kutlamaları için sembolik bir öneme sahip olan Edirne’yi seçti. Şehirde sabah saatlerinden itibaren başlayan hareketlilik, Atatürk Bulvarı üzerinde dev bir kortejin oluşmasıyla zirve noktasına ulaştı. İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay ve Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan’ın da bizzat yer aldığı kutlamalar, işçilerin sloganları eşliğinde gerçekleştirilen yürüyüşle başladı. Yürüyüş güzergahı boyunca vatandaşların da destek verdiği kortej, Saraçlar Caddesi’ndeki kutlama alanında son bulurken, burada kurulan platformda Türkiye’nin dört bir yanından gelen işçi temsilcileri bir araya geldi.

Yaklaşık 13 bin kişinin doldurduğu Saraçlar Caddesi’nde konuşan TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, işçi sınıfının içinde bulunduğu ekonomik durumu çarpıcı verilerle analiz etti. Atalay, gelir dağılımındaki dengesizliğin artık tahammül edilemez bir boyuta ulaştığını belirterek, "Eskiden işsiz olan yoksul sayılırdı, bugün çalışanlar da yoksullukla mücadele ediyor. Gelir dağılımındaki adaletsizlik her gün büyüyor. Zengin daha zengin olurken, emeğiyle geçinenler giderek daha da fazla yoksullaşıyor. Asgari ücretle çalışan milyonlar, yıl daha dolmadan gelirlerin eridiğini, aldığı ücretle, bırakın bir ayı bir hafta geçinemediğini herkes yakinen yaşamaya devam ediyor. Yapılan artışlar kısa sürede etkisini kaybetmekte, ücretler 6 ayda erimekte, bu durum ne adildir ne sürdürülebilir bir durumdur" ifadelerini kullandı.

Vergi sisteminde adalet talebi

Konuşmasının devamında Türkiye’deki vergi sisteminin ücretli çalışanlar üzerindeki ağır yüküne dikkat çeken Ergün Atalay, mevcut düzenlemenin işçinin cebindeki paranın daha eline geçmeden erimesine neden olduğunu savundu. 2026 yılı için belirlenen gelir vergisi dilimlerinin gerçeklikten uzak olduğunu ifade eden Atalay, vergi dilimlerindeki adaletsizliği şu sözlerle eleştirdi:

"Ücretliler, düzenlenen gelir vergisi dilimin, 2026 yılı için 190 bin lira olarak belirlendi. Geçmiş yıllarda yılın son aylarında ikinci vergi dilimine girmeyen işçi günümüzde mart ayında, nisan ayında ikinci vergi dilimine giriyor. İşçiler yılda 12 ay çalışıyor, ortalama 2 ayını vergiye veriyor. Bu dayanılacak, kabul edilecek bir vergi düzenlenmesi değil. Onun için ülkeyi yönetenler; bir an önce vergiyle ilgili bu ülkenin, çalışanların yeni bir düzenlemeye ihtiyacı var. Dayanma gücümüz kalmadı."

Çalışma hayatının en büyük yapısal sorunlarından biri olan kayıt dışılık ve sendikal örgütlenme zorlukları da Edirne’deki mitingin ana başlıkları arasındaydı. Atalay, Türkiye’deki 18 milyon çalışanın sadece yüzde 14’ünün örgütlü olmasını "kabul edilemez bir tablo" olarak nitelendirdi. İşten çıkarma tehdidinin bir baskı unsuru olarak kullanıldığını vurgulayan Atalay, şunları söyledi:

"Kayıt dışı çalışan milyonlarca işçi var. Sigortasız, güvencesiz hem hak kaybına uğramakta hem de sosyal güvenlik sistemi zayıflamakta. Kayıt dışılık yalnız çalışanı değil, tüm toplumu yoksullaştırmakta. Örgütlenme öyle bir problem ki; bu ülkede 18 milyon çalışan var, bunun yüzde 14’ü örgütlü. Bu 2026 yılında bu ülkede kabul edilebilir bir tablo değil. Örgütlendiğin zaman patronların büyük bölümü, kapının önüne koyuyor. Sendika mücadelesi 7 sene sürüyor. Dava Edirne’de, patron mahkemeyi Elazığ’da istiyor. 3 sene de öyle bu olumsuzluk devam ediyor. Bunun kabul edilebilir tarafı yok. Bu ülkede bir an önce işçiyle ilgili, emekçiyle ilgili yasal düzenlemeye ihtiyaç var. İşten çıkarmalar tehdidi, çalışma hayatının en büyük baskı araçlarından birisi haline gelmiştir. İş güvencesi zayıfladıkça, çalışanların hak araması zorlaşıyor. İnsanlar yarın işsiz kalma korkusuyla yaşamaya mahkum edilmektedir."

Taşeron meselesi ve staj mağduriyeti

Yirmi yıldır çözüm bekleyen taşeron işçilik sorunu ve staj dönemindeki çalışmalarının sigorta başlangıcı sayılmasını isteyen kesimlerin talepleri de Atalay'ın konuşmasında geniş yer buldu. Halen 75 bin işçinin kadro beklediğini hatırlatan Genel Başkan, staj ve çıraklık dönemindeki hak kayıplarının giderilmesi gerektiğini belirterek, "Bu ülkede 20 senedir taşeronla ilgili devam eden problem var. Büyük bölümünü aldılar. Şu anda 75 bin arkadaşımız, tam 20 senedir, asıl işi yapanlar bununla ilgili yeni bir yasal düzenlemeye, taşeron meselesini ortada kaldırmaya gerek var. Adı bile kötü, taşeron ne demek? Onun için bir an evvel 20 senedir bekleyen bu arkadaşlarımızı kadroya almak mecburiyetinde bu ülkeyi yönetenler. Staj ve çıraklık sürecinde çalışmış milyonlarca kişi, yıllarca emek vermelerine rağmen sosyal güvenlik sisteminde hak ettiği karşılığı alamamakta. Fiilen çalıştıkları bu dönemlerde emeklilikteki hak kayıpları nedeniyle ciddi mağduriyet yaşanmakta. Genç yaşta çalışma hayatına katılan bu insanların emeği yok sayılmakta. Staj ve çıraklık dönemlerinin sigorta başlangıcı sayılması yönündeki talepler karşılık bulmakta" dedi.

Asgari ücret ve yoksulluk sınırı kıyaslaması

Ekonomik krizin en somut göstergesi olarak asgari ücret ile yoksulluk sınırı arasındaki uçurumu gösteren Ergün Atalay, en düşük emekli maaşının 20 bin lira, asgari ücretin ise 28 bin lira olmasının yarattığı geçim imkansızlığına sert tepki gösterdi. Asgari ücretin ilk kez TÜRK-İŞ tarafından hesaplanan yoksulluk sınırının altına düştüğünü belirten Atalay, şu ifadeleri kullandı:

"En düşük emekli maaşı 20 bin TL. Başka hiçbir geliri olmayan emeklilerin bu parayla geçinmesi mümkün değil. Bugünün emeklileri, geçmişin emekçileridir. Yıllarca çalışmış insanlar bugün geçim sıkıntısı yaşıyorsa, bu ülkeyi yönetenler, hepimiz düşünmek zorundayız. Asgari ücreti 28 bin lira. İlk defa TÜRK-İŞ’in açıkladığı yoksulluk sınırının altında kaldı. Yoksulluk sınırı 34 bin lira. Arada 6 bin lira fark var. Bu 28 bin lirayla 1 ay geçinmeyi bırakın, bir hafta geçinemezsiniz. Bunu layık görenlere, bu iş verenlere, bu ülkeyi yönetenlere demek lazım ki; siz, aileniz bu parayla 1 hafta geçinsin bakalım, size madalya takalım."

TÜRK-İŞ’in sadece bir emek örgütü olmadığını, aynı zamanda milli güvenlik meselelerinde de duyarlı bir yapı olduğunu vurgulayan Atalay, dış politika ve komşu ülkelerle ilişkilere dair de önemli mesajlar verdi. Edirne’den Yunanistan ve destekçisi olan ülkelere seslenen Atalay, Türkiye’nin toprak bütünlüğüne ve bayrağına yönelik tehditlere müsamaha gösterilmeyeceğini belirterek şunları kaydetti:

"Bu bölgede olmamızın sebeplerinden bir tanesi; Türkiye’nin Türk’e nerede ihtiyacı varsa, çalışma arkadaşlarım burada, TÜRK-İŞ yönetimi burada. Biz bu yolu bu arkadaşlarımızla beraber yürüyoruz. Onun için bizim Yunan’la bir sorumuz yok ama Yunan siyasetçileri, Yunan askeri yetkililer, 2 günde bir açıklama yapıyorlar. Diyorlar ki; Kıbrıs bizim. Diyorlar ki; Fransa yanımızda, İsrail yanımızda, Amerika yanımızda. Bizim onlarla hiçbir sorumuz yok, aklınızı başınıza alın biz dibinizdeyiz. Yarın Amerika’yı, İsrail’i, Fransa’yı bulamazsın. Onun için Edirne’den sesleniyorum; aklınızı başınıza alın, bizim sizle bir işimiz yok, toprağınızla bir işimiz yok. Bayrağımıza göz dikmeyin, ülkemize göz dikmeyin, sonra zararlı çıkarsınız, haberiniz olsun. Biz bu alanda silahsız askeriz, bekçiyiz, polisiyiz. İlk önceliğimiz güvenlik ve vatan."

TÜRK-İŞ Genel Başkanı’nın ardından kürsüye davet edilen İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da işçilere destek sözü vererek kısa bir konuşma yaptı. Dervişoğlu, "Bu güzel konuşmanın üstüne söyleyecek lafım yok ama şunu bilin; derdiniz derdimdir, çilenin çilemdir, acınız acımdır, sonuna kadar hayatımın ben de yanınızda olacağım. Emek ve Dayanışma Günü’nüz, 1 Mayıs İşçi Bayramı’nız kutlu ve mutlu olsun" diyerek işçilerin yanında olduğunu ifade etti.