maaşından kesinti yapılan borçlular, alacağını tahsil etmeye çalışan alacaklılar, yasal kesintileri yönetmekle yükümlü işverenler

İcra ve İflas Kanunu kapsamında borçlunun düzenli gelirine konulan maaş haczi süreci, borcun tamamen tasfiye edilmesine kadar kesintisiz devam eden bir yasal işlemdir. Maaş haczinde herhangi bir yıl sınırlaması bulunmamakla birlikte, uygulama borç miktarının tamamı tahsil edilene kadar aylık kesintiler yoluyla sürdürülür. İşveren, icra dairesinden gelen tebligat doğrultusunda her ay belirlenen oranı çalışanın maaşından keserek ilgili icra dairesi hesabına aktarmakla yükümlüdür. Bu süreçte borçlunun iş değiştirmesi veya dosyanın takipsizlik nedeniyle düşmesi gibi durumlar, haciz işleminin işleyişini ve süresini doğrudan etkileyen faktörler arasında yer alır.

Maaş haczi işlemleri kural olarak bir takvim yılı veya belirli bir süre ile kısıtlanmamıştır. İcra takibi kesinleştikten sonra maaş haczi müzekkeresi işverene ulaştığında, borç bitene dek kesinti yapılması zorunludur. Ancak icra dosyasında 1 yıl boyunca hiçbir işlem yapılmaması durumunda dosya "işlemden kaldırılma" statüsüne geçebilir. Bu durumda alacaklı tarafın yenileme talebinde bulunması ve harç ödemesi yaparak süreci tekrar aktif hale getirmesi gerekir.

İş Değişikliği Durumunda Haciz Uygulaması

Borçlunun mevcut iş yerinden ayrılması halinde, işveren bu durumu ilgili icra dairesine bildirmekle yükümlüdür. Eski iş yerindeki haciz işlemi işten ayrılma tarihi itibarıyla durur ve borç bitmemişse işlem otomatik olarak yeni iş yerine aktarılmaz. Alacaklı vekilinin, borçlunun yeni SGK kayıtlarını sorgulayarak yeni iş adresine tekrar maaş haczi müzekkeresi göndermesi yasal bir gerekliliktir.

Birden Fazla Haciz Sıralaması

Bir çalışanın maaşında birden fazla haciz dosyası bulunması durumunda "sıra cetveli" esası uygulanır. Kanun gereği maaşın genellikle 1/4'ünden fazlası aynı anda kesilemediği için, ilk sırada yer alan dosyanın borcu tamamen bitmeden ikinci sıradaki dosyaya ödeme yapılmaz. İlk dosya kapandığında icra dairesi veya işveren sıradaki dosyayı devreye alarak kesintiye devam eder; bu durum toplam haciz süresinin yıllara yayılmasına neden olabilir.

Borcun İtfası ve Dosyanın Kapatılması

Haciz süreci, icra dairesi tarafından hesaplanan kapak hesabındaki ana para, faiz, vekalet ücreti ve masrafların tamamının ödenmesiyle son bulur. Borç tamamen ödendiğinde icra müdürlüğü tarafından işverene "haciz kaldırma yazısı" gönderilir. Bu yazı işverene ulaştığı andan itibaren maaş üzerindeki kesinti durdurulur ve dosya resmi olarak infaz edilerek kapatılmış sayılır.

Kesinti Oranları ve Yasal Sınırlar

İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesi uyarınca maaş haczinde yapılacak kesinti miktarı, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli tutar düşüldükten sonra belirlenir. Uygulamada bu oran genel olarak maaşın 1/4’ü (yüzde 25) olarak kabul edilmektedir. Nafaka borçları bu genel kuralın istisnasını oluşturur; nafaka ödemeleri için yapılan hacizlerde maaşın daha yüksek bir oranı veya tamamı borç miktarına göre kesilebilir.

Not: Bu haberdeki metinler, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) maaş ve ücret hacizlerini düzenleyen 83. maddesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun icra takip işlemlerine ilişkin güncel içtihatları ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) işveren bildirim yükümlülüklerini içeren resmi mevzuat hükümleri temel alınarak hazırlandı.

Kaynak: Haberim.com.tr