Ramazan ayında ibadetlerini yerine getiren vatandaşlar, günlük temizlik alışkanlıklarının oruca etkisini sıkça araştırmaktadır. Özellikle ağız ve diş sağlığı için uygulanan gargara yönteminin orucu sakatlayıp sakatlamayacağı konusu merak edilen başlıklar arasında yer alıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı, konuya ilişkin fıkhi bilgilendirmeleri paylaşarak akıllardaki soru işaretlerini gidermektedir. Oruçlu bir kimsenin boğazına su kaçırmadan ağzını çalkalaması veya gargara yapması ibadet açısından farklı teknik detaylar barındırıyor.

Oruçluyken gargara yapılabilir mi

Ağız ve burun temizliği, İslam fıkhında hem abdestin hem de genel temizliğin bir parçası olarak kabul edilir. Oruçlu olan kişinin abdest alırken ağzına su vermesi (mazmaza) sünnet olan bir eylemdir. Ancak bu işlem sırasında dikkat edilmesi gereken temel unsur, suyun yutulmaması ve boğazdan aşağıya geçmemesidir. Eğer su, kişinin kendi isteği dışında veya dikkatsizlik sonucu boğazdan geçip mideye ulaşırsa orucun durumu değişmektedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun açıklamalarına göre, sadece gargara yapmak veya ağız çalkalamak orucu bozmaz. Diş fırçalamak, ağızda su gezdirip geri tükürmek gibi eylemler, mideye herhangi bir sıvı gitmediği sürece geçerli kabul edilir. Burada kritik eşik, dışarıdan alınan sıvının yemek borusuna ulaşıp ulaşmadığıdır. Sıvının boğaza kaçması durumunda ise kaza orucu gerekebileceği belirtilmektedir.

Gargara işlemi sırasında kullanılan sıvıların içeriği de önem arz etmektedir. İlaçlı gargaralar veya yoğun aromalı ağız bakım suları kullanıldığında, bu maddelerin tadının boğazda hissedilmesi orucu bozmasa da, maddelerin yutulma riski nedeniyle temkinli davranılması önerilir. Fıkıh kaynaklarında, oruçlu kişinin ağzına aldığı suyu yutmamak için azami gayret göstermesi gerektiği vurgulanmaktadır. Eğer kişi ağzını çalkaladıktan sonra ağızda kalan ıslaklığı tükürükle yutarsa, bu durum oruca zarar vermez.

Diş tedavileri veya ağız yaraları nedeniyle yapılması gereken tıbbi gargaralar da aynı kurala tabidir. Tedavi amaçlı kullanılan solüsyonların boğaza kaçırılmadan kullanılması esastır. Hata yoluyla (yanlışlıkla) su veya gargara sıvısı yutulursa, Hanefi mezhebine göre oruç bozulur ve gününe gün kaza edilmesi gerekir; ancak kasıt olmadığı için kefaret gerekmez. Şafii mezhebinde ise abdest sırasında aşırıya kaçmadan yapılan ağız çalkalamada boğaza su kaçması, bazı durumlarda orucu bozmayan haller arasında değerlendirilebilir.

Kaynak: Haberim.com.tr