Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Özlü, Ramazan ayının başlamasıyla birlikte hastanelere öksürük şikayetiyle başvuran kişi sayısında belirgin bir artış gözlemlendiğini açıkladı. Bu durumu "Ramazan veya sahur öksürüğü" olarak nitelendiren Özlü, şikayetlerin temelinde yatan ana mekanizmanın mide reflüsü olduğunu belirtti. Özellikle sahurda yemek yedikten hemen sonra yatmanın, mide asidinin yemek borusuna kaçmasına zemin hazırladığı ifade edildi. Uzmanlar, mide boşalmadan yatar pozisyona geçilmesinin solunum yollarını tahriş ederek kronik öksürüğü tetiklediğini vurguluyor.

Sahur Sonrası Hemen Yatmak Reflüyü Tetikliyor

Ramazan ayında beslenme düzeninin değişmesiyle birlikte, mide ve yemek borusu arasındaki kapakçık mekanizmasının çalışma dengesi bozulabiliyor. Prof. Dr. Tevfik Özlü, sahur yemeğinin gece geç saatte yenilmesinin ve ardından hızla uykuya geçilmesinin reflü mekanizmasını doğrudan harekete geçirdiğini ifade etti. Normal şartlarda gıdaların mideye inmesi gerekirken, yatar pozisyonda yer çekimi etkisinin azalmasıyla mide asidi yemek borusuna doğru geri kaçıyor.

Mide asidinin yemek borusuna kaçması, bu bölgede hassasiyet ve tahrişe neden olarak yaraların oluşmasına zemin hazırlıyor. Bu süreç, hastada sadece mide yanması değil, aynı zamanda boğazda gıcık hissi ve durdurulamayan öksürük nöbetleri şeklinde kendini gösteriyor. Özlü, bu tip öksürüklerin genellikle solunum yolu enfeksiyonlarıyla karıştırılabildiğine ancak asıl nedenin mide sağlığı olduğuna dikkat çekti.

Kronik Öksürük ve Faranjit Riski

Reflü kaynaklı sorunların sadece mide şikayetleriyle sınırlı kalmadığı, kronik öksürük ve faranjit gibi üst solunum yolu rahatsızlıklarına da yol açtığı belirtildi. Ağza ekşi veya acı su gelmesi, midede şişkinlik ve göğüs bölgesinde yanma hissi reflünün en yaygın belirtileri arasında yer alıyor. Ramazan boyunca hem iftar hem de sahur sonrasında tok karnına yatay pozisyona geçmek, bu kaçak miktarını artırarak şikayetleri şiddetlendiriyor.

Uzmanlar, yatar pozisyonda mide kapakçığının işlevini tam yerine getiremediğini ve asidin boğaza kadar ulaşarak tahriş oluşturduğunu vurguluyor. Bu durum, özellikle geceleri artan ve uykudan uyandıran öksürüklerin en sık görülen nedenlerinden biri olarak kabul ediliyor. Beslenme kalitesinin yanı sıra yatış pozisyonu ve zamanlamasının bu süreci yönetmede kilit rol oynadığı ifade ediliyor.

Beslenme Alışkanlıkları ve Doğru Yatış Pozisyonu

Mide ve bağırsak hassasiyeti olan bireylerin Ramazan ayı boyunca besin tercihlerine özen göstermesi gerektiği bildirildi. Ağır, yağlı, kızartılmış yiyecekler ile asitli içeceklerin tüketilmesinin reflü riskini maksimum seviyeye çıkardığı kaydedildi. İftar ve sahurda daha hafif, sindirimi kolay besinlerin tercih edilmesi, mide boşalım süresini kısaltarak asit oluşumunu dengeliyor.

Prof. Dr. Özlü, yemek yedikten sonra en az 2-3 saat geçmeden yatılmaması gerektiğinin altını çizdi. İftardan sonra gelen rehavetle yarı oturur pozisyonda uzanmanın dahi mide içeriğinin yer değiştirmesine neden olabileceği uyarısında bulunuldu. Sağlıklı bir sindirim ve kesintisiz bir uyku için midenin boşalmasını beklemenin ve yastık yüksekliğini ayarlamanın önemine değinildi.

Mide Boşalmadan Uykuya Geçilmemeli

Ramazan ayında öksürük ve mide şikayetlerini minimize etmek için öğünlerin porsiyon kontrolüyle tüketilmesi öneriliyor. Mide boşaldıktan sonra uykuya geçilmesinin, hem mide sağlığını koruduğu hem de öksürük şikayetlerini ortadan kaldırdığı ifade edildi. Boğazda yanma ve göğüs üzerine vuran sızıların önüne geçmek için sahurda aşırı yemekten kaçınılması gerektiği vurgulandı.

Bu süreçte kronik rahatsızlığı olanların ve öksürük şikayeti geçmeyenlerin bir uzmana başvurması, ilaç kullanım saatlerinin hekim kontrolünde düzenlenmesi büyük önem taşıyor. Özellikle sahurda tüketilen gıdaların içeriği ve yatış zamanlaması arasındaki denge, sağlıklı bir oruç süreci için belirleyici faktör olarak görülüyor.