Gelir testi yaptırmazsam ne olur sorusunun yanıtı işten ayrılan vatandaşlar, sosyal güvencesi olmayanlar, 18 yaşını tamamlamış olsa dahi eğitimine devam etmeyenler, GSS borcu olanlar tarafından merak edilir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bünyesinde herhangi bir kapsamda sigortalı olmayan vatandaşların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için gelir testi yaptırması yasal bir zorunluluktur. Bu testin süresi içerisinde tamamlanmaması, kişinin doğrudan en yüksek basamak üzerinden prim ödemekle yükümlü tutulmasına yol açmaktadır. Aile içindeki kişi başı gelirin belirlenememesi durumunda, devlet tarafından sağlanan prim desteğinden yararlanma imkanı ortadan kalkmaktadır. Dolayısıyla gelir testi, hem borç miktarının netleşmesi hem de ücretsiz sağlık hizmetine erişim için kritik bir eşik teşkil etmektedir.

Gelir testi yaptırmazsam ne olur

Görsel

Gelir testi, herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan kişilerin hane içindeki toplam gelirinin kişi başına düşen aylık tutarını hesaplamak amacıyla yapılmaktadır. Bu işlem sonucunda hane halkı geliri asgari ücretin üçte birinden az çıkan vatandaşların Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri devlet tarafından karşılanmaktadır. Ancak testi yaptırmayan kişiler için bu değerlendirme yapılamadığı için sistem, ilgili kişiyi otomatik olarak en üst sınır olan "G1" kategorisine dahil etmektedir.

Süresinde gelir testi yaptırmayan vatandaşlar adına her ay asgari ücretin belirli bir oranında GSS prim borcu tahakkuk ettirilmektedir. Bu borçlar, ödenmediği takdirde gecikme zammı ve faizi ile birlikte birikerek kişinin Sosyal Güvenlik Kurumu sisteminde borçlu görünmesine neden olmaktadır. Yapılandırma veya test süreci geçirilmişse, geçmişe dönük borçların silinmesi de mevcut mevzuat çerçevesinde oldukça zorlaşmaktadır.

Sağlık hizmetlerine erişim noktasında da gelir testi yaptırmamanın ciddi sonuçları bulunmaktadır. GSS prim borcu biriken ve testi bulunmayan bireyler, devlet hastaneleri ve üniversite hastanelerinden ücretsiz yararlanma hakkını kaybedebilmektedir. Borçlu durumdaki vatandaşlar, sadece acil servis hizmetlerinden ücretsiz faydalanabilirken, rutin muayene ve tedavi işlemleri için ücret ödemek durumunda kalmaktadır.

Gelir testi işlemleri, kişinin ikametgahının bulunduğu yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) aracılığıyla yürütülmektedir. Başvuru yapılmadığı sürece SGK kayıtlarında kişinin gelir düzeyi "belirsiz" olarak kalmakta ve bu durum idari süreçlerin kişinin aleyhine işlemesine sebebiyet vermektedir. Testin sonucuna göre belirlenen primler, ödenmediği takdirde vergi daireleri aracılığıyla tahsil yoluna gidilebilen kamu alacağı statüsüne girmektedir.

Özellikle işten ayrılan, 18 yaşını doldurup eğitime devam etmeyen veya 25 yaşını dolduran erkek çocukların 1 ay içerisinde gelir testi için başvuruda bulunması gerekmektedir. Bu yasal sürelerin aşılması, bireylerin kendi iradeleri dışında yüksek meblağlı borç stokları ile karşılaşmalarına zemin hazırlamaktadır. Güncel mevzuata göre gelir testi yaptırmak, sadece mali yükümlülükleri belirlemekle kalmayıp sağlık sistemine sürdürülebilir erişimi de güvence altına almaktadır.

Not: Bu haberdeki bilgiler, 6332 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan güncel uygulama tebliğlerine ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) başvuru rehberlerine dayanmaktadır. Metin, resmi makamların GSS prim borcu tahakkuku ve gelir testi usullerine ilişkin yaptığı en son açıklamalar ile yürürlükteki yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde derlenmiştir.

Kaynak: Haberim.com.tr