Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, tarım sektöründe köklü değişiklikler öngören ve mülkiyet sorunlarından üretim planlamasına kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan yeni kanun teklifini görüşmek üzere bir araya geldi. AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili Vahit Kirişci başkanlığında toplanan komisyonda, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu başta olmak üzere çok sayıda mevzuatta düzenleme yapılması hedefleniyor. Görüşmelerin odak noktasını tarımsal arazilerin korunması, orman kadastrosu kaynaklı mağduriyetlerin giderilmesi ve su kaynaklarının yönetimi gibi stratejik başlıklar oluşturuyor. Komisyon üyeleri, teklifin yasalaşması halinde çiftçilerin ve kırsal bölgede yaşayan vatandaşların günlük yaşamında ve üretim süreçlerinde meydana gelecek değişimleri detaylı bir şekilde masaya yatırıyor.

TBMM'de öne çıkan yeni kanun teklifleriGörsel

Komisyon toplantısının açılışında konuşan Komisyon Başkanı Vahit Kirişci, hazırlanan kanun teklifinin tarım sektörünün farklı disiplinlerini bir araya getiren oldukça kapsamlı bir içeriğe sahip olduğunu vurguladı. Kirişci, düzenlemenin içeriğine dair yaptığı açıklamada, "Bu kanun teklifi, tarım sektörünün farklı alanlarını doğrudan ilgilendiren oldukça kapsamlı düzenlemeler içermektedir. Teklif kapsamında çeltik ekiminden ormanların korunmasına, su kaynaklarının yönetiminden veterinerlik hizmetlerine, kamulaştırma süreçlerinden şeker ve tütün piyasasına kadar pek çok başlıkta değişiklik öngörülmektedir. Bu yönüyle teklif, yalnızca belirli bir alanı değil, tarımın üretim, denetim, planlama ve sürdürülebilirlik boyutlarının tamamını kapsayan geniş bir çerçeve sunmaktadır. Özellikle çiftçilerimiz, üreticilerimiz, hayvancılıkla uğraşan vatandaşlarımız ve kırsal bölgelerde yaşayan insanlarımız açısından doğrudan etkiler doğurabilecek hükümler içermektedir. Değişiklik yapılan kanunların sayısı ve çeşitliliği dikkate alındığında, bu teklifin aslında bir anlamda tarım politikalarının güncellenmesi ve mevcut ihtiyaçlara göre yeniden şekillendirilmesi amacı taşıdığı anlaşılmaktadır" ifadelerini kullandı.

Kirişci’nin açıklamaları, teklifin sadece teknik bir düzenleme değil, aynı zamanda değişen dünya koşullarına ve iklim krizine karşı tarımsal yapının dirençli hale getirilmesi çabası olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle üretim planlaması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, sektörün geleceği açısından kritik bir adım olarak nitelendiriliyor.

Muhalefetten girdi maliyetleri ve yeni paradigma çağrısı

Haberin devamında, komisyondaki görüşmelerde muhalefet kanadından gelen eleştiriler ve alternatif öneriler de dikkat çekti. CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin ve savaşların tarım sektörü üzerindeki olumsuz etkilerine değindi. Sarıbal, ABD-İsrail ve İran eksenindeki gerilimlerin akaryakıt fiyatlarını tetiklediğini, bunun da doğrudan çiftçinin üretim maliyetlerini artırdığını savundu. Mevcut teklifin bu yakıcı sorunlara çözüm üretmediğini iddia eden Sarıbal, teklifin geri çekilmesi gerektiğini dile getirdi.

Sarıbal, konuya ilişkin taleplerini şu sözlerle aktardı: "Bu kanun metninin gündemden çıkarılmasını ve bunun yerine mazot, gübre, tarım destekleri meselesi üzerinden tarımın, çiftçinin, köylünün yaşadığı ve elbette, halkımızın yaşadığı gıda meselesi, gıda fiyatları üzerinden yeni bir paradigmayı oluşturma ihtiyacımızın olduğunu talep ediyorum. Bu teklifin geri çekilmesi, bunun yerine çiftçinin destekleme, mazot, gübre meseleleriyle ilgili acil bir kanun tasarısını hazırlamanın bizim üzerimizde bir sorumluluk, bir yük, yerine getirmek zorunda olduğumuz bir kamusal, toplumsal görev olduğunu paylaşmak isterim."

Alkollü içki reklamları ve denetim süreçlerinde yeni dönem

Kanun teklifinin detaylarını komisyon üyeleriyle paylaşan AK Parti Burdur Milletvekili Adem Korkmaz, düzenlemenin toplumsal sağlık ve güncel ihtiyaçlarla uyumlu hale getirildiğini belirtti. Korkmaz, özellikle Çeltik Kanunu’nda yer alan ve geçmişin şartlarına göre belirlenmiş olan mesafe kurallarının güncellendiğini ifade etti. 1930’lu yılların sıtma ile mücadele koşullarında hazırlanan bu kuralların, günümüzün Büyükşehir Yasası ve değişen yerleşim dokusu karşısında yetersiz kaldığını kaydetti.

Korkmaz, ayrıca bağımlılıkla mücadele kapsamında alkollü içkilerin tanıtımına yönelik getirilen kısıtlamaların altını çizerek şunları söyledi: "1930'lu yılların şartlarında sıtmayla mücadele amacıyla getirilen mesafe kuralları bugün artık tam olarak saha gerçekliğini yansıtmıyor. Büyükşehir Yasası'ndan sonra da köylerin mahalleye dönüşmüş olması sebebiyle bu mesafelerle ilgili düzenlemeler gerçekleştiriliyor. Bunun dışında, alkol ve bağımlılıkla mücadele kapsamında tabii, gençlerimizi güçlü bir geleceğe hazırlamak için zararlı alışkanlıklardan, uyuşturucudur, alkoldür ve benzeri düzenlemelerden korumamız gerekiyor. Burada da özellikle alkol ve bağımlılıkla mücadele kapsamında daha güçlü ve açık bir çerçeve oluşturuluyor. Alkollü içkilerin doğrudan ya da dolaylı yollarla tanıtımının önüne geçiliyor. Marka çağrışımları üzerinden yapılan dolaylı reklamlar da bu kapsama alınıyor. Ayrıca, bu konuda sahada karşılaşılan denetim süreçleriyle ilgili bir zafiyetin de önüne geçilmesiyle ilgili düzenlemeler getiriliyor."

Orman kadastrosu ve yerli tütün üreticisinin korunması

Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri de yaklaşık 1 milyondan fazla kişiyi ve 80 bin taşınmazı ilgilendiren orman kadastrosu sorununa getirilen çözüm önerisi oldu. Orman Genel Müdürlüğü ile Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü arasındaki kayıt uyuşmazlıkları nedeniyle yıllardır süren yargısal süreçlerin hem vatandaşı hem de devleti ağır mali yükler altında bıraktığı belirtildi. Korkmaz, bilimsel olarak orman vasfını yitirmiş alanlarda vatandaşın mülkiyet hakkının iade edileceğini, ancak gerçek orman alanlarında kamu yararının gözetilmeye devam edeceğini vurguladı. Bu adımın, Hazine üzerindeki ağır tazminat yükünü de ortadan kaldıracağı öngörülüyor.

Ayrıca yerli üretimi desteklemek amacıyla tütün piyasasına yönelik yaptırımların da artırılması gündemde. Yerli tütün kullanım zorunluluğuna uymayan firmalara yönelik cezai işlemlerin güçlendirilmesiyle, yerli üreticinin pazar payının korunması amaçlanıyor. İklim değişikliği ile mücadele noktasında ise "karbon yutak ormanları" modeline geçilerek, sera gazı tutum kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Atatürk Orman Çiftliği ve DSİ projelerindeki yasal engeller aşılıyor

Düzenleme kapsamında, Türkiye’nin en önemli tarımsal ve tarihi miraslarından biri olan Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) ile ilgili mülkiyet ve vergi sorunlarına da çözüm üretilmesi planlanıyor. Adem Korkmaz, AOÇ’nin varlığının korunarak gelecek nesillere aktarılmasının öncelikleri olduğunu ifade etti. Çiftliğin merkez müdürlüğü ile farklı alanlara dağılmış parselleri arasındaki vergi mevzuatı ve intikal süreçlerinden kaynaklanan sıkıntıların, bu yeni düzenleme ile giderilmesi hedefleniyor. AOÇ’nin bir bütün olarak değerlendirilmesiyle, özellikle satışlarda ortaya çıkan emlak vergisi problemlerinin çözüme kavuşturulması bekleniyor.

Bunun yanı sıra, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yürütülen hayati projelerdeki aksaklıkların giderilmesi de teklifin önemli maddeleri arasında yer alıyor. Su yapılarında can ve mal güvenliğinin artırılacağını belirten Korkmaz, kurumlar arası sorumlulukların netleşeceğini söyledi. Kamulaştırma süreçlerinde vatandaşın üzerindeki mali yüklerin kamu tarafından üstlenileceğini kaydeden Korkmaz, bu sayede hem mülkiyet haklarının korunacağını hem de yatırımların bürokratik engellere takılmadan hızla tamamlanacağını ifade etti.

Hobi bahçeleri ve tarımsal alanların korunması

Son yıllarda tarım arazilerinin bölünmesine yol açan hobi bahçeleri konusu da komisyonun gündemindeki kritik başlıklardan biri oldu. Tarım arazilerinin spekülatif amaçlarla kullanılmasının önüne geçilmesi gerektiğini savunan Adem Korkmaz, bu konuda şu değerlendirmelerde bulundu: "Ülkemizde sıkça konuştuğumuz hobi bahçeleri meselesinde oluşan bazı boşluklar var. Burada temel derdimiz tarımsal üretim alanlarının korunması; çünkü tarımsal üretim alanları, bugünün değil gelecek nesillerin ve ülkelerin stratejik ve milli meselesi. Sanayi üretimi ve benzer üretimlerde her zaman bir alternatifiniz olabilir ama tarımda toprağınızı korumak zorundasınız. Bu anlamda, topraklarımızın spekülasyon konusu haline gelmesine izin vermiyor, hem üretimi koruyor hem de iyi niyetli vatandaşlarımızın mağduriyetini önlüyoruz. Kooperatifler aracılığıyla buralar parsellenip daha sonra amacının dışına taşırılmasını engelleyen tarımsal üretim kooperatifleri dışında kooperatiflerin tarımsal alan edinmelerinin önüne açıkça geçiliyor."

Komisyonda ele alınan diğer önemli başlıklar ise şunlardır:

  • Çeltik ekim alanlarının modern tekniklerle denetlenmesi ve ruhsatlandırma süreçlerinin kolaylaştırılması.
  • Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için yeni denetim modellerinin hayata geçirilmesi.
  • Veterinerlik hizmetlerinde standardizasyonun sağlanması ve hayvancılık faaliyetlerinin desteklenmesi.
  • Şeker ve tütün piyasasında yerli üreticiyi koruyan denetim mekanizmalarının tesisi.
  • Atatürk Orman Çiftliği arazilerinin mülkiyet bütünlüğünün korunması için vergi düzenlemeleri.
  • İklim değişikliğine uyum çerçevesinde orman varlığının niteliksel olarak artırılması.

Komisyon toplantısı, teklifin genel hatları üzerindeki bilgilendirmelerin ardından milletvekillerinin madde bazlı değerlendirmeleri ve soru-cevap bölümüyle devam etti. Kanun teklifinin komisyondaki görüşmelerinin tamamlanmasının ardından TBMM Genel Kurulu’na sevk edilmesi bekleniyor.