Biz bir insanla sohbete başlarken önce zemini yoklarız: Nasılsın, ne var ne yok, havalar nasıl… Aynı frekansta mıyız, kontrol eder; ona göre devam ederiz.

Oysa İngilizler öyle değil. Kısacık bir selam, ardından doğrudan konuya girerler.

Bu bilgiyi üniversite yıllarımda, konu arası sohbetlerde Hayati Hoca’dan duymuştum.

Evet, olmaz. İngilizce böyle olmaz.

Okuldaki İngilizceyle, karşımıza çıkan bir turistle en fazla “What is your name?” kadar konuşabiliyoruz. Olmaz.

Çocuklarımız ilkokul ikinci sınıfta İngilizce dersiyle tanışıyor. İlkokullarda İngilizce haftada iki saat. Yani sadece 40 + 40 dakika.

Biz çocuklara İngilizce öğretmiyoruz aslında. Önceliğimiz onların İngilizceye alışmaları.

Oysa unuttuğumuz bir şey var: Çocuklar zaten İngilizceye alışmış olarak geliyorlar. Nereden mi? Tabii ki ekranlardan. Çizgi filmdeki karakterin söylediğini anlıyor. Oyunda start tuşuna basıyor. Reklamları görünce “skip” yazısına tıklıyor. Şarkının nakaratını ezbere mırıldanıyor. Yani kulağı aşina. Kelimeye yabancı değil, bağlama yabancı aslında. Ama sınıfta aynı kelimeyi duyunca yabancılaşıyor. Çünkü kelime orada bir iletişim aracı değil, doğru şıkkı bulmak için çözülmesi gereken bir soruya dönüşüyor.

Dil, yaşamın içindeyken doğal; sınıfın içinde ise çoğu zaman yapay kalıyor.

Zaten haftada iki ders saatiyle bir dil alışkanlığı oluşturmak mümkün değil. Çünkü dil, maruz kalmayı gerektirir. Maruz kalınacak ortam ise bütün öğrenciler için mümkün değil.

Diyelim ki bu sorun çözüldü; bu kez karşımıza ulusal sınavlar çıkıyor. İkinci sınıfta sorulan “What is your name?”, sekizinci sınıfta bir anda “According to the passage” oluveriyor. Çocuk konuşmayı öğrenemeden paragraf çözmeye zorlanıyor. Dil, iletişim aracı olmaktan çıkıp test sorusuna dönüşüyor.

Olmaz.

Ortada karışmış bir ip, giderek sıkılaşan bir kördüğüm var. Çözmeye ilk düğümden başlamak gerekiyor.

Saat artırmadan olmaz. Konuşma ve dinleme olmadan olmaz. Maruz bırakmadan olmaz. Ve elbette bütün yükü sadece öğretmenlerin omzuna yıkarak hiç olmaz.