Türk siyasetinde zaman zaman yaşanan gelişmeler vardır ki, sadece bir partinin iç meselesi olmaktan çıkar, ülke gündeminin en önemli başlıklarından biri haline gelir. CHP’de yaşanan son süreç de tam olarak böyle bir tablo ortaya koymuştur.

Mahkemenin verdiği karar sonrasında 2023 kurultayının iptal edilmesi ve Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden CHP Genel Başkanlığı koltuğuna oturması, siyasi tarihe geçecek gelişmelerden biri olarak kayıtlara geçti. Uzun zamandır parti içerisinde yaşanan tartışmalar, karşılıklı suçlamalar ve hizipleşmeler zaten CHP’nin iç huzurunu ciddi şekilde sarsmıştı. Mahkeme kararıyla birlikte ise bu kriz yeni bir boyuta taşındı.

Bayramın dördüncü gününde CHP Genel Merkezi’nde düzenlenen bayramlaşma programı, aslında yaşananların bir özeti gibiydi. Kemal Kılıçdaroğlu burada yaptığı konuşmada oldukça sert mesajlar verdi. Konuşmasının en dikkat çekici yönü ise geçmişe dönük eleştiriler ve hesaplaşma vurgusuydu. Kılıçdaroğlu’nun kullandığı ifadeler, CHP içerisinde yaşanan tartışmaların henüz sona ermediğini, aksine yeni başladığını gösteriyordu.

Bu noktada dikkat çeken bir başka husus da son yıllarda CHP içerisinde ve kamuoyunda sıkça tartışılan FETÖ konusu oldu. Kılıçdaroğlu’nun geçmişte parti içerisinde FETÖ bağlantılı isimleri ve örgütün etkisini zamanında fark edemediğine yönelik yaptığı özeleştiri, siyasi kulislerde farklı yorumlara neden oldu. Özellikle Manisa’da FETÖ’ye yönelik gerçekleştirilen operasyonlar sırasında Özgür Özel’in yaptığı bazı açıklamalar da yeniden gündeme taşındı. Bu açıklamaların, örgüte karşı yürütülen mücadeleye yönelik eleştirel bir tutum içerdiğini savunan çevreler, Kılıçdaroğlu’nun özrü ile birlikte değerlendirildiğinde ortaya dikkat çekici bir tablo çıktığını ileri sürüyor.

Siyasi kulislerde zaman zaman dile getirilen bazı iddialar da bu tartışmaları besliyor. Bu iddialara göre, geçmişte Manisa’da belediye başkanlığı hedefini gerçekleştiremeyen Özgür Özel’in siyasi yükseliş sürecinde farklı yapıların etkili olduğu öne sürülüyor. Hatta bazı çevreler tarafından, FETÖ’nün belirli dönemlerde Özgür Özel’i desteklediği ve milletvekilliği sürecinde dolaylı katkılar sunduğu yönünde çeşitli değerlendirmeler yapılıyor. Elbette bunlar kamuoyunda dile getirilen iddialardan ibaret olup, kesinleşmiş yargı kararlarıyla ortaya konulmuş hususlar değildir. Ancak siyasette algılar da en az gerçekler kadar etkili olabilmektedir. Bu nedenle söz konusu tartışmaların önümüzdeki dönemde de gündemde kalacağı anlaşılıyor. Nihayetinde bu iddiaların ne kadarının doğru olduğunu, ne kadarının siyasi polemiklerden ibaret kaldığını zaman gösterecektir.

Konuşmasında geçmişte FETÖ terör örgütü mensuplarını ve örgütün parti içerisindeki etkisini zamanında fark edemediği için özür dilediğini ifade eden Kılıçdaroğlu, özellikle rüşvet iddialarıyla gündeme gelen bazı belediye başkanlarının partiden uzaklaştırılamamış olmasının da önemli bir hata olduğunu vurguladı. Bu açıklamalar, CHP içerisinde uzun süredir konuşulan ancak çoğu zaman açık şekilde dile getirilmeyen bazı tartışmaların yeniden gündeme taşınmasına neden oldu. Ayrıca Özgür Özel’in geçmişte FETÖ’ye yönelik bazı operasyonlarla ilgili yaptığı açıklamalar ve FETÖ yanlısı çevrelerin Özgür Özel hakkında zaman zaman kullandığı olumlu ifadeler de düşünüldüğünde, Kılıçdaroğlu’nun vermek istediği mesajın ne olduğuna dair farklı değerlendirmelerin yapılmasına yol açtı.

Kılıçdaroğlu’nun konuşmasında öne çıkan tema, partinin son yıllarda yaşadığı dönüşümün ve bu süreçte ortaya atılan iddiaların sorgulanması gerektiği yönündeydi. CHP’nin çeşitli çıkar gruplarının etkisine açık hale getirildiğini savunan Kılıçdaroğlu, parti örgütlerinin ve delegelerin iradelerinin zaman zaman farklı hesapların gölgesinde kaldığını ileri sürdü. Ayrıca geçmiş dönemde yaşanan bazı gelişmelerin üzerinin örtülmemesi gerektiğini vurgulayarak, CHP’nin kendi içinde kapsamlı bir muhasebe yapmasının zorunlu olduğunu dile getirdi. Bu yönüyle konuşma, yalnızca bir bayramlaşma mesajı değil, aynı zamanda yeni dönemde izlenecek siyasi hattın da ilanı niteliğindeydi.

Özellikle parti delegelerinin çeşitli çıkar ilişkileri içerisinde kullanıldığına yönelik ifadeler, bazı belediye başkanları hakkında dile getirilen iddialar ve parti yönetimine yönelik eleştiriler dikkat çekti. Kılıçdaroğlu, konuşmasında rüşvet aldığı öne sürülen belediye başkanlarına ilişkin iddialardan söz etti, FETÖ’nün geçmişte parti içerisinde nasıl etkili hale geldiğine dair değerlendirmelerde bulundu ve delegelerin çeşitli çıkar çevrelerinin elinde adeta “pavyon masalarına meze edildiğini” ifade etti. Ayrıca parti yönetiminin bu tür kişi ve yapılardan CHP’yi yeterince arındıramadığını, partiyi koruyamadığını belirterek özür diledi. Kılıçdaroğlu’nun konuşmasında öne çıkan temel mesaj şuydu: CHP içerisinde yaşananların hesabı sorulacak ve bu süreç görmezden gelinmeyecek.

Ancak aynı gün Ankara’da dikkat çeken başka bir görüntü daha vardı.

CHP Genel Merkezi’nde Kılıçdaroğlu partililere hitap ederken, Özgür Özel de Güvenpark’ta ayrı bir miting düzenliyordu. Yanında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş da bulunuyordu. Siyasi açıdan bakıldığında bu görüntü başlı başına önemliydi. Çünkü aynı siyasi hareketin iki farklı merkezde iki farklı topluluğa seslenmesi, partideki ayrışmanın ne kadar derinleştiğini ortaya koyuyordu.

Benim dikkatimi çeken asıl konu ise konuşmaların içeriğinden çok meydanlardaki görüntüler oldu.

CHP Genel Merkezi önündeki kalabalığa bakıldığında, yıllardır partinin içerisinde yer alan geleneksel CHP tabanının ağırlıklı olduğu görülüyordu. Buna karşılık Güvenpark’taki miting alanında ise farklı siyasi yapıların, farklı grupların ve çeşitli ideolojik oluşumların flamaları dikkat çekiyordu. Elbette demokratik bir ülkede herkes istediği siyasi etkinliğe katılabilir. Buna kimsenin itirazı olamaz. Ancak bir siyasi liderin arkasında kimlerin durduğu ve hangi kesimlerin destek verdiği de siyasetin doğal olarak değerlendirilmesi gereken konularından biridir.

Bugün CHP’de yaşanan tartışmanın özünde de bu soru yatıyor.

CHP’nin geleneksel tabanı mı partinin geleceğini belirleyecek, yoksa parti dışındaki farklı siyasi ve ideolojik çevrelerin etkisi mi daha belirleyici olacak?

Aslında yaşanan kavganın özü budur.

Hatırlanacağı üzere 2023 yılında gerçekleştirilen kurultayda Kemal Kılıçdaroğlu genel başkanlık görevini kaybetmişti. O dönemde Kılıçdaroğlu’nun “sırtımdan hançerlendim” şeklindeki çıkışı uzun süre kamuoyunda tartışılmıştı. Daha sonra kurultay sürecine ilişkin çeşitli iddialar gündeme geldi. Bazı delegelerin para karşılığında yönlendirildiği, bu süreçte İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun ve ekibinin etkili olduğu yönünde öne sürülen iddialar siyasi tartışmaların merkezine yerleşti. Söz konusu iddialar nedeniyle kurultay süreci yargıya taşındı ve CHP kurultayı mahkemenin inceleme konusu haline geldi.

Bugün gelinen noktada mahkemenin verdiği kararın sonucu olarak 2023 öncesindeki parti yönetimine dönüş yaşanmış, Kemal Kılıçdaroğlu yeniden genel başkanlık görevine gelmiştir. Bu tabloya sağduyuyla bakıldığında, CHP açısından ortaya çıkan durumun yalnızca bir yönetim değişikliği olmadığı görülmektedir. Aynı zamanda parti üzerinde uzun süredir dolaşan iddiaların, tartışmaların ve şaibelerin açıklığa kavuşturulması açısından da önemli bir fırsat olarak değerlendirilebilir.

Kılıçdaroğlu’nun CHP’yi yeniden arındıracağı yönündeki açıklamaları bu nedenle dikkat çekicidir. Daha da önemlisi, partiyi bu noktaya getirenlerle hesaplaşılacağı yönündeki mesajlarıdır. Bu ifadeler, yalnızca geçmişe dönük bir eleştiri değil, aynı zamanda CHP içerisinde yaşanan süreçlerin tüm yönleriyle sorgulanacağı yeni bir dönemin işareti olarak da okunabilir.

Siyaseti yakından takip edenler bilir; bazı krizler vardır ki birkaç açıklama, birkaç sert demeç ya da birkaç gün süren tartışmayla sona ermez. Çünkü mesele kişilerden çok daha büyüktür. CHP’de bugün yaşanan tabloya da bu açıdan bakmak gerekiyor. Görünen yüzünde genel başkanlık yarışı, kurultay tartışmaları ve parti içi çekişmeler bulunuyor. Ancak perde arkasında çok daha derin bir mücadele yaşanıyor.

Aslında CHP uzun yıllardır kendi içerisinde iki farklı anlayış arasında denge kurmaya çalışıyor. Bir tarafta partinin geleneksel çizgisini savunanlar, diğer tarafta ise daha geniş toplumsal kesimlere ulaşmak adına farklı siyasi açılımlar yapılması gerektiğini düşünenler bulunuyor. Bu iki yaklaşım zaman zaman aynı çatı altında birlikte hareket etse de kritik dönemlerde ortaya çıkan görüş ayrılıkları kaçınılmaz hale geliyor.

Bugün yaşanan gelişmeler de tam olarak bu ayrışmanın yeni bir yansıması gibi görünüyor. Çünkü tartışmalar yalnızca kimin genel başkan olacağıyla sınırlı değil. Asıl soru, CHP’nin bundan sonra nasıl bir siyasi yol izleyeceği sorusudur. Parti kendi geleneksel kimliğini mi ön plana çıkaracak, yoksa farklı siyasi ittifaklar ve yeni toplumsal açılımlar üzerinden mi yoluna devam edecek?

Bu nedenle yaşananları sadece bir liderlik mücadelesi olarak değerlendirmek eksik olur. Siyasette liderler değişebilir, yönetimler yenilenebilir. Ancak bir partinin ideolojik yönü ve siyasi karakteri söz konusu olduğunda ortaya çıkan tartışmalar çok daha kalıcı sonuçlar doğurur. CHP’de bugün yaşanan gerilim de tam olarak böyle bir sürecin işaretlerini veriyor.

Kılıçdaroğlu’nun yeniden genel başkanlık görevine dönmesiyle birlikte yaptığı açıklamalar, geçmiş döneme yönelik ciddi eleştiriler içeriyor. Bu durum doğal olarak parti içerisinde yeni tartışmaların kapısını aralıyor. Çünkü bir tarafta eski yönetimin uygulamalarını sorgulayan bir yaklaşım bulunurken, diğer tarafta değişim söylemiyle yola çıkan ve farklı bir siyasi çizgi oluşturmak isteyen bir ekip yer alıyor.

Siyasette bu tür kırılma anları oldukça önemlidir. Çünkü bu dönemlerde verilen mesajlar sadece bugünü değil, geleceği de şekillendirir. CHP’nin önümüzdeki süreçte nasıl bir yol haritası belirleyeceği, yalnızca parti üyelerini değil, Türkiye’deki muhalefet dengelerini de doğrudan etkileyecektir. Bu nedenle yaşanan gelişmelerin dikkatle takip edilmesi gerekiyor.

Özellikle parti tabanının vereceği tepki büyük önem taşıyor. Çünkü siyasi partilerin gerçek gücü yalnızca yöneticilerinden değil, onları destekleyen seçmenlerden gelir. Eğer taban yaşanan süreçte belirli bir çizgi etrafında birleşirse, parti yönetimi de buna göre şekillenir. Ancak taban içerisinde de ciddi görüş ayrılıkları oluşursa, bu durum uzun süreli bir iç mücadeleyi beraberinde getirebilir.

Bugün CHP’de yaşanan tabloya bakıldığında tam da böyle bir görüntü ortaya çıkıyor. Bir kesim yaşananları partinin yeniden kuruluş süreci olarak değerlendirirken, başka bir kesim ise bunun parti içerisinde yeni kırılmalara yol açacağını düşünüyor. Hangi görüşün haklı çıkacağını ise zaman gösterecek.

Fakat şu bir gerçek ki, CHP artık yalnızca bir kurultay tartışmasının merkezinde değil. Parti aynı zamanda kendi geleceğini belirleyecek önemli bir yol ayrımında bulunuyor. Bu yol ayrımında alınacak kararlar, önümüzdeki yıllarda CHP’nin siyasi kimliğini ve seçmen nezdindeki konumunu doğrudan etkileyecek.

Bir tarafta parti içi hesaplaşma ve kurultay tartışmaları sürerken, diğer tarafta CHP’nin ideolojik kimliği üzerine de ciddi bir mücadele yaşanıyor. Kılıçdaroğlu’nun verdiği mesajlar, sadece kişisel bir geri dönüşün değil, aynı zamanda parti içerisinde yürütülen bir hesaplaşmanın da işareti olarak okunabilir.

Özgür Özel cephesi ise farklı bir siyasi hat izlemeye çalışıyor. Ancak bu hattın CHP’nin öz tabanında nasıl karşılık bulacağı önümüzdeki süreçte daha net ortaya çıkacaktır.

Siyasette bazen meydanlar çok şey anlatır. Mikrofonlardan yapılan konuşmalardan daha fazla mesaj verir. O gün Ankara’da da aslında iki farklı meydan iki farklı fotoğraf ortaya koydu. Bir tarafta CHP Genel Merkezi’nin önündeki görüntü, diğer tarafta Güvenpark’taki kalabalık…

Bu iki fotoğraf yan yana konulduğunda herkes kendi siyasi bakış açısına göre farklı sonuçlar çıkarabilir. Benim gördüğüm ise CHP içerisinde yaşanan krizin yalnızca bir genel başkanlık yarışı olmadığıdır. Bu mücadele aynı zamanda partinin kimliğinin, yönünün ve geleceğinin belirlenmesine yönelik bir mücadeledir.

Önümüzdeki günlerde CHP’de yaşanacak gelişmeler, sadece partiyi değil Türkiye siyasetinin genel dengesini de etkileyecektir. Çünkü bugün CHP’de yaşanan kavga, koltuk kavgasından çok daha büyük bir tartışmanın işaretlerini vermektedir.

Kalın Sağlıcakla…

Okan GEÇGEL