Mehter ve koca koca adamlar! Çocuklara sırtımızı değil yüreğimizi dönelim

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk tarafından çocuklarımıza armağan edilmiş, dünyada çocuklara adanan ilk ve tek bayram olarak evrensel bir kimlik kazanmıştır. Bu özel günde milyonlarca çocuk, aylarca süren provalarla hazırladıkları gösterilerle sahneye çıkar, ailelerinin izleyenlerin alkışlarını bekler.
23 Nisan çocuk şenliklerinde çocukların gösterilerinde izlediğim bir görüntü var ki izlerken gözlerime inanamadım. Akla ziyan, yüreğim cız etti.
Hadi bir empati yapalım, ufacık çocuksunuz günlerdir 23 Nisan'a yetişmek için provalar yapıyorsunuz beklenen gün nihayet geldi. Sahneye çıkıp gösterinizi yapmaya başlıyorsunuz. Heyecan dorukta, aileleriniz arkadaşlarınız herkes orda sizi alkışlıyor. Davullar ziller başlıyor çalmaya. Mehter kıyafetleri içinde, coşkuyla “Ceddin deden, neslin baban / En kahraman Türk milleti” marşını icra ederken “koca koca adamlar” sırtını dönüyor size. Ne düşünürsün? Çocuk o küçük dünyasında bu davranışı nasıl anlamlandırır? Niye amcalar teyzeler bunu yapıyor. Davullar, ziller çalarken yetişkinlerin bu tavrı, o masum zihinlerde “Biz kötü müyüz? Beceremedik mi? Değersiz miyiz, galiba iyi değiliz. Biz yanlış bir şey mi yapıyoruz mehter çok mu kötü duygusuna yol açar.
Çocuk dünyası safiyet üzerine kuruludur Onlar için aylar süren o hazırlık süreci, sadece bir "gösteri" değil, bir başarı ve onaylanma yolculuğudur. Emek verdikleri, heyecanlandıkları o sahnede karşılaştıkları bu tavır, sadece o anki gösteriyi değil, çocuğun özgüvenini ve toplumsal değerlere olan bakış açısını da zedeler. Onların hazırlık süreci, ideoloji veya parti kaygısı taşımaz; sadece beğenilme ve gurur duyma isteğidir.
Orası eylem yapma yerimi hiç olmadı Protestonun yeri çocuk şenlikleri değildi. Ben bu koca koca adamlara ama küçük beyinlilere Selda Bağcan’ın dediği gibi yuh yuh, yuh be derim İşte burada mesele siyaset değil, çocukların emeğine ve masumiyetine saygısızlık geçmişine sırtını dönmektir.
Mehteri anlamak, anlamak için bilmek lazım
Gelgelelim asıl konumuza. Ecdadımızın bize en güzel miraslarından biridir mehter takımı ve onun müziği. Tüm dünyada gittiği her yerde ilgiyi en çok çeken onlar oluyor. İhtişamı ayrı bir konu.
Meseleyi "gericilik" veya "ilericilik" süzgecine hapsedenlerin trajikomik bir bilgi eksikliği var. Mehter, sadece bir askeri bando değil; Orta Asya’dan Osmanlı’ya uzanan bir duruş, bir kimliktir. Orta Asya steplerinden gelen bu gelenek, zamanla dünyanın ilk askeri bando olma özelliği taşıyarak sadece savaş alanlarında değil, toplumsal törenlerde de merkezi bir figür olarak yer almıştır Mehter, sadece bir bando değil; o, bir duruş, bir kimlik, bir mirastır. Savaşta moral, barışta gurur kaynağı. Tüm dünyada “Türk marşı” dendiğinde akla gelen o eşsiz ritim.
Mehter marşı çalarken içinizdeki o ritmi hissedemiyorsanız, sorun sizde demektir. Çünkü o ritim, asırlardır bu milletin nabzıdır.
Şuna eminim ki 23 Nisan törenlerinde çocuklara sırtını dönen o koca koca adamlar! Ama “küçük beyinliler” Bir başka etkinlikte çocuklar Mozart’ın senfonisini çalsaydılar elleri patlayana kadar alkışlarlardı. Müzik evrenseldir hep birbirinden etkilenmiştir. Mozart tabii ki büyük bir sanatçıydı, çocuklar onun eserlerini de çalarlar burada hiçbir sorun yok. Sorun o zavallıların kendi kültürü olan Mehteri küçümsemeleri. Bilmedikleri bir gerçek ise Mozart’ın bile bu müzikten etkilenmiş olmasıdır. Viyana’da Osmanlı mehter takımlarının konserlerini dinleyen Mozart, bu ritmik yapıyı kendi eserlerine taşımıştır. Dünyaca ünlü “Rondo Alla Turca” (Türk Marşı), mehter müziğinin piyanoya uyarlanmış bir yansımasıdır.
Kendi kültürüne yabancılaşıp, "batılı" olanı yüceltirken o batılı değerlerin köklerinin kendi topraklarında olduğunu bilmemek tam bir trajikomedidir. Mozart'ı alkışlayıp, Mozart'ın ilham kaynağına sırt dönmek, sadece kültürel bir kopukluk değil, aynı zamanda ciddi bir bilgi eksikliğidir.
Mehter ne kadar ecdat yadigârıysa da, Türk askeri geleneğinin, fetih ruhunun, disiplinin bir parçası; Cumhuriyet de o geleneğin üzerinde yükseldi. İstiklal Marşı'nı, Mehmet Akif'i, Çanakkale'yi, Sakarya'yı aynı mirasın devamı sayıyoruz. Mehteri "gericilik" diye dışlamak, tarihi kopuk ve ideolojik bir süzgeçten geçirmek anlamına geliyor.
Çocuklara Sırtımızı değil yüreğimizi dönelim
23 Nisan sahnelerinde çocukların emeğine ve masumiyetine saygı göstermek, en büyük sorumluluğumuzdur. Çocuklar mehter çalıyor, koca koca adamlar sırtını dönüyor.
Siyasi görüşü, ideolojisi ne olursa olsun; bir yetişkinin "yetişkin" olma vasfı, nerede duracağını ve nerede susacağını bilmesinden geçer. Çocukların bayramında, çocukların emeğine sırt dönmek, aslında geleceğe sırt dönmektir. Demek ki mesele müzik değil, mesele bazılarının kendi içlerindeki dar ufuklar.
Bizim görevimiz çok basit: Çocukların yüzünü güldürmek, başarılarını takdir etmek ve onlara sırtımızı değil, yüreğimizi dönmektir. Unutmayın; çocukların hayallerini yıkarak inşa edebileceğiniz hiçbir "çağdaşlık" yoktur.
Kalın sağlıcakla. Allaha emanet.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!