Sosyal medyada görünür olma çılgınlığı

Zambaklar en ıssız yerlerde açar,

Ve vardır her vahşi çiçekte gurur.

Bir mumun ardında bekleyen rüzgâr,

Işıksız ruhumu sallar da durur,

Zambaklar en ıssız yerlerde açar

Üstat Sezai Karakoç’un o müthiş şiiri Mona Roza ile giriş yapalım dedim. Bugünkü yazımızın konusu sosyal medyada görünür olmak için verilen mücadeleler!

'Hoppala' dediğinizi duyar gibiyim. Sezai Karakoç’un o muhteşem Mona Roza’sından bir dize ile sosyal medya eleştirisi arasında ne alaka?

Haklısınız, ilk bakışta garip gelebilir. Ama durun, bir düşünün. Üstat, o dizelerde neyi anlatıyor aslında?

Bu dizeler, derin bir mahremiyet, sessiz bir gurur ve gösterişsiz bir güzellik üzerine. Zambak, kalabalığın ortasında değil, en tenha, en ulaşılmaz köşelerde açıyor. Kimse görmesin diye değil; tam tersine, kendi doğallığı içinde, seyircisiz ve saf haliyle var olsun diye. Her vahşi çiçekte o gurur var çünkü: Gerçek güzellik, alkış beklemeden açılır.

Peki ya biz?

Günümüzde birçok insan, kahvaltı tabağından duygusal çöküşüne, tatil fotoğrafından aile kavgasına kadar hayatının neredeyse her karesini sosyal medyaya döküyor. Her anı “hikâye”ye, her duyguyu “Post"a dönüştürüyor. Sessiz kalmak yokluk gibi görülüyor. Görünmezsen, yok sayılıyorsun sanki.

Bu durumun arkasında ne yatıyor? Konuyu hastahanemizin psikologlarına danıştığımda aldığım cevap netti: Dopamin döngüsü, onaylanma ihtiyacı, yalnızlık hissi ve “görünür olma” arzusu. Aşırı paylaşım (oversharing) olarak bilinen bu davranış, kısa vadede beğeni ve yorumlarla tatmin verse de uzun vadede mahremiyet kaybına, benlik saygısında iniş çıkışlara ve gerçek hayattaki ilişkilerin zayıflamasına yol açıyor.

Sosyal medya, bizi sürekli “performans” moduna sokuyor. Hayat yaşanmak için değil, paylaşılmak için yaşanıyor hale geliyor. Özel bir akşam yemeği mi? Hemen fotoğrafı çek, filtre uygula, "caption" yaz. Duygusal bir an mı? Hikâyeye at, “duygularımı paylaşıyorum” diye not düş. Tartışma mı çıktı? O da story’de… Böylece kendi hayatımızı bir sergi nesnesine çeviriyoruz. En derin duygularımızı, ıssız bir zambak gibi korumak yerine, kalabalığın ayakları altında eziyoruz.

Zambak ile Selfie Arasındaki Büyük Çelişki

Şimdi o meşhur dizeye dönelim: “Zambaklar en ıssız yerlerde açar ve vardır her vahşi çiçekte gurur.”

Zambak gösterişli bir çiçektir ama ıssızlığı sever. Gururu, seyircisiz açmasından gelir. Vahşi çiçekler gibi, en saf haliyle, gösterişsiz ve kalabalıksız güzeldir. Açması bile bir içsel zaferdir; mahrem bir kutlamadır.

Oysa sosyal medyadaki “insan bahçesinde her şey tersine dönmüş durumda. Mahremiyetimizi ıssız yerlerde saklamak yerine, telefon ekranında herkese sergiliyoruz. Paylaşılmayan duygular zamanla daha derin kök salar, daha sahici bir gurur verir. Ama biz tam tersini yapıyoruz: Her şeyi kamusallaştırarak o ıssızlığı yok ediyoruz.

Gerçek güzellik ve duygu, paylaşılmadan, sadece kendine ve çok az kişiye ait iken değer kazanıyor. Sosyal medya ise her şeyi herkesin malı yapıyor. Bir dahaki paylaşım dürtüsü geldiğinde durup sormakta fayda var:

“Bu an, ıssız bir zambakta mı daha güzel açar, yoksa herkesin ekranında mı?”

Zambaklar kalabalık bir saksıda açmaya zorlandığında, ne kadar güzel olursa olsun, o vahşi gurur kaybolup gidiyor.

Şiir ile Günümüz Arasındaki Sessiz Eleştiri

Mona Roza, içsel derinliği ve yalnız güzelliği yüceltirken, aşırı paylaşımcı tutum tam tersini yapıyor: Dışsal onayı ve kalabalıkta var olmayı ön plana çıkarıyor. Biri sessiz gurur, diğeri gürültülü gösteriş.

Elbette sosyal medya tamamen kötü değil. Bağlantı kurmamızı, ilham almamızı sağlıyor. Ama sınır önemli. Bazı çiçekleri sadece kendimiz ve gerçekten yakınımız için saklamalıyız. Çünkü korunaklı kalan duygular, zamanla daha güçlü ve sahici hale geliyor.

Bir dahaki sefere telefonunuzu elinize aldığınızda ve “Bunu paylaşayım mı?” diye düşündüğünüzde, o güzel dizeyi hatırlayın:

Zambaklar en ıssız yerlerde açar.

Belki o anı paylaşmak yerine, sadece yaşamayı tercih edersiniz. Ve belki o zaman, içinizdeki vahşi çiçek biraz daha gururla açılır.

Ne dersiniz? Bir sonraki paylaşımınızda bu soruyu kendinize soracak mısınız?

Kalın sağlıcakla Allaha emanet olun. Bende yazımı paylaşayım bari.